Báo cáo tài chính quý đầu tiên của hai nhà sản xuất ô tô hạng sang hàng đầu châu Âu là Volvo Car và Mercedes-Benz cho thấy, họ đang trải qua giai đoạn đầy biến động.

Cả hai “ông lớn” này đều đang phải đối mặt với tình trạng lợi nhuận sụt giảm khi nhu cầu tại thị trường Trung Quốc suy yếu và áp lực thương mại tại Mỹ ngày càng tăng.

Trong báo cáo được công bố hôm thứ Tư, Volvo cho biết tập đoàn này, do Geely kiểm soát, đã ghi nhận biên lợi nhuận trước lãi vay và thuế ở mức 2,2%. Mức này giảm nhẹ so với cùng kỳ năm ngoái. Doanh thu của hãng cũng đi xuống đáng kể sau khi sản lượng bán lẻ ô tô sụt giảm 11%.

Tương tự, Mercedes-Benz, theo Bloomberg, ghi nhận biên lợi nhuận mảng sản xuất ô tô giảm từ mức 7,3% năm ngoái xuống còn 4,1% trong kỳ này. Dù mức sụt giảm này không tệ như dự báo của một số nhà phân tích, nó phản ánh sự khắc nghiệt của thị trường khi lợi nhuận chỉ nằm ở khoảng giữa mục tiêu hàng năm của hãng.

Trung Quốc từ lâu là động lực lợi nhuận chính, nhưng gần đây lại trở thành thách thức lớn nhất. Mercedes đã chứng kiến doanh số tại thị trường này sụt giảm tới 27% trong quý I. Ban lãnh đạo hãng đã đưa ra cảnh báo tại triển lãm ô tô Bắc Kinh rằng họ đang “chuẩn bị cho một đợt suy thoái kéo dài trong bối cảnh nền kinh tế nước này tiếp tục yếu đi”. Để thích nghi, Mercedes đang dựa nhiều hơn vào việc hợp tác địa phương để điều chỉnh các mẫu xe phù hợp hơn với người tiêu dùng Trung Quốc.

Trong khi đó, tại thị trường Mỹ, câu chuyện lại xoay quanh thuế quan và sự thay đổi trong nhu cầu người tiêu dùng. Mercedes thừa nhận các loại thuế nhập khẩu đang đè nặng lên khả năng sinh lời của hãng xe, gây thiệt hại khoảng 1,2 tỉ USD trong năm ngoái. Trong khi đó, Volvo cũng phải vật lộn với việc doanh số xe điện có dấu hiệu chững lại tại thị trường này.

Bên cạnh áp lực cạnh tranh, các hãng xe cũng bày tỏ sự lo ngại về các yếu tố vĩ mô. Mercedes cảnh báo về tác động từ xung đột ở Trung Đông đến niềm tin người tiêu dùng: “Doanh số ô tô có thể giảm do giá nhiên liệu cao hơn, lãi suất tăng hoặc giá tài sản sụt giảm”. Quan điểm này tương đồng với General Motors, khi hãng này khẳng định áp lực lạm phát gia tăng đang cản trở hoạt động kinh doanh giữa bối cảnh xung đột kéo dài.

Đối diện với khó khăn, Mercedes-Benz quyết tâm tinh gọn bộ máy bằng cách cắt giảm hơn 10% công suất sản xuất toàn cầu (xuống còn khoảng 2,2 triệu chiếc). CFO Harald Wilhelm cam kết sẽ “tiếp tục kiểm soát chặt chẽ chi phí để củng cố lợi nhuận”. Tuy nhiên, Mercedes gặp rào cản tại Đức khi các thỏa thuận lao động bảo vệ việc làm tại nhà máy cho đến năm 2035, buộc hãng phải tập trung cắt giảm công suất tại các cơ sở ngoài nước.

Về phía Volvo, dù doanh số chung sụt giảm, xe điện thuần (BEV) vẫn là điểm sáng của hãng. Phân khúc này tăng 12% trên toàn cầu và tới 21% tại châu Âu, qua đó nâng tỉ trọng xe điện hóa lên 47,3% tổng doanh số. Niềm hy vọng tiếp theo được đặt lên vai mẫu SUV điện EX60 mới ra mắt vào tháng 1. Với nhu cầu ban đầu mạnh mẽ tại châu Âu, Volvo đã tăng cường sản xuất tại nhà máy Torslanda ở Thụy Điển. Đây được coi là “quân bài chiến lược” để thúc đẩy đà phục hồi cho hãng trong thời gian tới.

Dù quý I đầy khó khăn, cả hai hãng xe vẫn nhìn thấy những tín hiệu tích cực cho giai đoạn tới. “Nhu cầu mạnh mẽ đối với các sản phẩm mới và lượng đơn đặt hàng tốt đang giúp nhà sản xuất S-Class tăng trưởng tốt hơn trong nửa cuối năm,” giám đốc tài chính của Mercedez-Benz Harald Wilhelm nhận định. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu đó, việc thích nghi với sự thay đổi nhanh chóng tại thị trường Trung Quốc và kiểm soát chi phí vận hành sẽ là những yếu tố then chốt.