Kết quả bước đầu phản ánh sự bất mãn của cử tri đối với chính quyền Donald Trump, đặc biệt về chi phí sinh hoạt, thuế quan và tình hình kinh tế.

Đảng Dân chủ đang tiến gần tới một chiến thắng quan trọng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ năm 2026, khi Decision Desk HQ (DDHQ) dự báo đảng này sẽ giành quyền kiểm soát Hạ viện. Kết quả sơ bộ cũng cho thấy các ứng viên Dân chủ vượt kỳ vọng tại nhiều bang vốn được xem là thành trì của đảng Cộng hòa, tạo ra sức ép chính trị đáng kể đối với Tổng thống Donald Trump trong hai năm còn lại của nhiệm kỳ.

Theo bảng cập nhật kết quả bầu cử tại thời điểm sáng 4.11 theo giờ Việt Nam, các ứng viên Dân chủ đang dẫn trước hoặc được dự báo chiến thắng tại 116 ghế Hạ viện, so với 63 ghế của đảng Cộng hòa. Tại Thượng viện, con số tương ứng là 47 và 36 ghế. Đây là số liệu theo dõi các cuộc đua đã có kết quả hoặc đang dẫn trước, chưa phải tổng số ghế cuối cùng của hai đảng sau bầu cử.

Đáng chú ý, DDHQ đã đưa ra dự báo đảng Dân chủ sẽ giành quyền kiểm soát Hạ viện ngay cả khi nhiều bang vẫn đang kiểm phiếu. Trước ngày bầu cử, đảng Cộng hòa nắm đa số sít sao tại cả hai viện, với 219 ghế tại Hạ viện và 53 ghế tại Thượng viện. Đảng Dân chủ cần giành thêm ít nhất ba ghế tại Hạ viện và bốn ghế tại Thượng viện để thay đổi cán cân quyền lực.

Tại Thượng viện, cuộc đua vẫn phức tạp hơn. Tuy nhiên, những chiến thắng tại các bang quan trọng đang giúp Dân chủ thu hẹp khoảng cách, đồng thời đặt đảng Cộng hòa trước nguy cơ mất quyền kiểm soát cơ quan lập pháp có vai trò quyết định đối với các vị trí trong chính quyền liên bang và hệ thống tư pháp.

Những chiến thắng làm thay đổi cục diện

Một trong những kết quả đáng chú ý nhất là chiến thắng của Roy Cooper tại Bắc Carolina. Cựu thống đốc bang này được dự báo đánh bại Michael Whatley, ứng viên Cộng hòa nhận được sự hậu thuẫn trực tiếp từ ông Trump, qua đó giành lại một ghế Thượng viện vốn thuộc về đảng Cộng hòa.

Cooper vận động tranh cử với trọng tâm là chi phí thực phẩm và năng lượng, hai vấn đề đang gây sức ép lên ngân sách hộ gia đình Mỹ. Lợi thế của ông còn đến từ sự ủng hộ của nhóm cử tri độc lập trong bối cảnh tỷ lệ tín nhiệm dành cho Tổng thống Trump suy giảm. Whatley từng giữ chức chủ tịch Ủy ban Quốc gia đảng Cộng hòa nhưng chưa có kinh nghiệm nắm giữ chức vụ dân cử.

Tại Georgia, Thượng nghị sĩ Jon Ossoff giành chiến thắng trước đối thủ Cộng hòa Mike Collins, bảo vệ thành công ghế của mình. Ossoff từng được xem là một trong những ứng viên có triển vọng tham gia cuộc đua tổng thống năm 2028. Chiến thắng lần này củng cố vị thế của ông trong nội bộ đảng Dân chủ, đồng thời cho thấy đảng Cộng hòa gặp khó khăn ngay cả tại những bang từng có kết quả cạnh tranh sát nút.

South Carolina cũng mang đến bất ngờ lớn. Ứng viên Dân chủ Annie Andrews được dự báo đánh bại Darline Graham trong cuộc đua Thượng viện, dù bang này đã không bầu một thượng nghị sĩ Dân chủ trong hơn hai thập niên. Đảng Cộng hòa từng giành chiến thắng tại bang với cách biệt 18 điểm trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024.

Các khảo sát sau bỏ phiếu cho thấy khoảng 9% cử tri từng ủng hộ ông Trump năm 2024 chuyển sang bỏ phiếu cho Andrews. Khoảng 63% cử tri cho rằng Graham thiếu kinh nghiệm phù hợp với vị trí thượng nghị sĩ. Kết quả này cho thấy sự ủng hộ dành cho Tổng thống Trump không còn bảo đảm khả năng chiến thắng của các ứng viên Cộng hòa tại một số bang truyền thống.

Tại Texas, ứng viên Dân chủ James Talarico được DDHQ dự báo chiến thắng trước Ken Paxton, sau khi dẫn trước hơn 20 điểm phần trăm khi hơn một nửa số phiếu được kiểm. Đây là diễn biến đặc biệt đáng chú ý bởi Texas là bang có truyền thống ủng hộ đảng Cộng hòa và từng bỏ phiếu cho ông Trump với cách biệt lớn trong năm 2024.

Ở cuộc đua thống đốc, Keisha Lance Bottoms được dự báo chiến thắng tại Georgia, trở thành người phụ nữ da màu đầu tiên trong lịch sử Mỹ được bầu làm thống đốc một bang. Tại Iowa, Rob Sand cũng được dự báo đánh bại ứng viên Cộng hòa Zach Lahn, mở đường để bang này có thống đốc thuộc đảng Dân chủ lần đầu tiên kể từ năm 2006.

Trong khi đó, Florida tiếp tục là một trong những điểm tựa của đảng Cộng hòa. Ashley Moody được dự báo chiến thắng trong cuộc đua Thượng viện, còn Byron Donalds giành chiến thắng trong cuộc đua thống đốc. Donalds, người nhận được sự ủng hộ của ông Trump, sẽ trở thành thống đốc da màu đầu tiên của bang này.

Kinh tế trở thành phép thử với chính quyền Trump

Những kết quả ban đầu phản ánh vai trò ngày càng lớn của các vấn đề kinh tế trong quyết định của cử tri. Chi phí sinh hoạt, giá thực phẩm, năng lượng và tác động từ chính sách thuế quan của chính quyền Trump là những chủ đề nổi bật trong chiến dịch tranh cử. Tại nhiều bang cạnh tranh, cử tri bày tỏ lo ngại về tình hình tài chính cá nhân và khả năng kiểm soát lạm phát.

Các cuộc thăm dò sau bỏ phiếu cho thấy khoảng một nửa cử tri xem cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ là cơ hội để thể hiện sự phản đối đối với Tổng thống Trump. Khoảng ba phần tư người được khảo sát cho biết họ tức giận hoặc không hài lòng với hướng đi hiện tại của đất nước. Khoảng 70% muốn Quốc hội đóng vai trò kiểm soát và cân bằng quyền lực đối với tổng thống.

Thuế quan là một trong những vấn đề gây tranh cãi lớn. Chính sách thương mại của ông Trump đã làm gia tăng chi phí nhập khẩu đối với nhiều doanh nghiệp, đồng thời tạo áp lực lên giá hàng hóa và hoạt động xuất khẩu tại các bang có nền kinh tế phụ thuộc vào thương mại quốc tế. Tác động đến việc làm và giá tiêu dùng khiến vấn đề này trở thành chủ đề vận động quan trọng của các ứng viên Dân chủ.

Các ứng viên của đảng này tập trung vào cam kết giảm chi phí sinh hoạt, mở rộng hỗ trợ y tế và kiểm soát giá hàng hóa. Jim Messina, người từng điều hành chiến dịch tái tranh cử tổng thống năm 2012 của Barack Obama, cho rằng chiến thắng của Dân chủ đến từ việc tập trung vào kinh tế. Ông nhấn mạnh đảng cần tiếp tục theo đuổi các chính sách cụ thể như mở rộng tín dụng thuế theo Đạo luật Chăm sóc sức khỏe hợp túi tiền (ACA) và giảm giá thực phẩm.

Kết quả bầu cử cũng cho thấy những thay đổi trong cơ cấu cử tri. Các khảo sát sau bỏ phiếu ghi nhận cử tri da màu và người gốc Hispanic có xu hướng quay lại ủng hộ đảng Dân chủ. Đây là diễn biến đáng chú ý sau khi ông Trump cải thiện đáng kể tỷ lệ ủng hộ trong một số nhóm cử tri này tại cuộc bầu cử năm 2024.

Phố Wall thận trọng trước thay đổi quyền lực

Thị trường tài chính Mỹ phản ứng tiêu cực trước những kết quả ban đầu nghiêng về phía Dân chủ. Theo diễn biến giao dịch được ghi nhận trong đêm bầu cử, hợp đồng tương lai các chỉ số chứng khoán Mỹ giảm, đồng USD suy yếu trong khi trái phiếu chính phủ Mỹ tăng giá.

Hợp đồng tương lai S&P 500 giảm khoảng 0,8%, còn Nasdaq 100 giảm khoảng 1,8%. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm khoảng 6 điểm cơ bản, xuống 4,906%. Chỉ số USD Index cũng mất khoảng 0,32%.

Giới đầu tư đang đánh giá khả năng đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát một hoặc cả hai viện Quốc hội sẽ ảnh hưởng đến chương trình kinh tế của ông Trump như thế nào. Một Quốc hội do Dân chủ kiểm soát có thể khiến chính quyền gặp nhiều khó khăn hơn trong việc thông qua các chính sách tài khóa, thương mại và những đề xuất liên quan đến ngành công nghệ.

Đặc biệt, lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và trung tâm dữ liệu đang thu hút sự chú ý của thị trường. Các nghị sĩ Dân chủ có thể gia tăng sức ép về quy định đối với việc xây dựng trung tâm dữ liệu, tiêu thụ điện năng và ảnh hưởng của các tập đoàn công nghệ lớn. Những thay đổi về chính sách có thể tác động đến kế hoạch đầu tư hạ tầng AI vốn đang được các doanh nghiệp công nghệ Mỹ đẩy mạnh.

Trước bầu cử, CNBC ghi nhận thị trường chưa phản ánh đầy đủ kịch bản Dân chủ giành chiến thắng tại cả hai viện. Một kết quả như vậy có thể tạo thêm áp lực bán đối với cổ phiếu, đặc biệt trong nhóm công nghệ và những doanh nghiệp hưởng lợi từ các chính sách của chính quyền Trump. Ngược lại, khả năng Cộng hòa duy trì quyền kiểm soát Quốc hội có thể tạo ra một đợt phục hồi ngắn hạn.

Tuy nhiên, triển vọng thị trường còn phụ thuộc vào kết quả cuối cùng tại Thượng viện. Một chiến thắng tại Hạ viện sẽ giúp Dân chủ kiểm soát chương trình nghị sự và hoạt động của các ủy ban, đồng thời mở rộng quyền giám sát chính quyền. Nếu giành thêm Thượng viện, đảng này có thể tạo ra thay đổi sâu rộng hơn đối với việc phê chuẩn các vị trí trong nội các, thẩm phán liên bang và đại sứ.

Ngay cả khi Dân chủ kiểm soát cả hai viện, ông Trump vẫn có quyền phủ quyết và duy trì nhiều thẩm quyền hành pháp. Các dự luật quan trọng cũng phải vượt qua những rào cản tại Thượng viện, nơi quy tắc filibuster thường đòi hỏi 60 phiếu để chấm dứt tranh luận và tiến tới biểu quyết.

Vì vậy, kết quả bầu cử lần này có thể làm thay đổi đáng kể môi trường chính sách tại Washington, nhưng chưa đồng nghĩa với việc chương trình kinh tế của ông Trump sẽ lập tức bị đảo ngược. Với thị trường tài chính, quy mô chiến thắng của Dân chủ và cán cân quyền lực cuối cùng tại Thượng viện sẽ là hai yếu tố quyết định mức độ điều chỉnh kỳ vọng trong những phiên giao dịch tiếp theo.