Tổng thống Donald Trump sẽ kêu gọi Quốc hội thông qua luật cấm các nhà đầu tư tổ chức mua nhà ở dành cho một hộ gia đình và yêu cầu đảng Dân chủ khôi phục toàn bộ ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa trong Thông điệp Liên bang, theo các trích đoạn được Nhà Trắng công bố.

Trong bài phát biểu vào tối thứ Ba, ông Trump cũng sẽ dành thời gian bảo vệ thành tích kinh tế và các quyết định can thiệp vào xung đột ở nước ngoài của mình.

“Từ năm 1776 đến nay, mỗi thế hệ người Mỹ đều đứng lên bảo vệ quyền được sống, tự do và mưu cầu hạnh phúc cho thế hệ kế tiếp. Giờ đến lượt chúng ta,” ông Trump dự kiến phát biểu. “Cùng nhau, chúng ta đang xây dựng một quốc gia nơi mọi đứa trẻ đều có cơ hội vươn cao hơn và đi xa hơn, nơi chính phủ phục vụ người dân thay vì giới quyền lực.”

Về đối ngoại, ông dự kiến nhấn mạnh các bước đi an ninh tại khu vực Tây bán cầu, bao gồm loạt không kích nhằm vào những tàu bị nghi vận chuyển ma túy và chiến dịch bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro.

Ông Trump cũng dự kiến sẽ chỉ trích các vụ gian lận liên quan người nhập cư Somalia tại bang Minnesota. Ông từng lấy đây làm lý do để siết chặt việc kiểm soát người di cư tại bang này, một động thái từng vấp phải phản ứng mạnh mẽ sau khi hai công dân Mỹ, Renee Good và Alex Pretti, thiệt mạng trong các chiến dịch thực thi. Tranh cãi về chính sách nhập cư còn khiến chính phủ phải đóng cửa một phần, khi đảng Dân chủ yêu cầu cải cách để đổi lấy việc cấp ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa.

“Họ đã đóng cửa cơ quan chịu trách nhiệm bảo vệ người Mỹ khỏi những tên khủng bố và tội phạm giết người. Tối nay, tôi sẽ yêu cầu khôi phục đầy đủ và ngay lập tức toàn bộ ngân sách cho an ninh biên giới và an ninh nội địa của Mỹ,” ông Trump tuyên bố.

Việc đóng cửa ảnh hưởng đến nhiều hoạt động khác của Bộ An ninh Nội địa ngoài lĩnh vực nhập cư và biên giới. Trong đó, phần lớn đã được tài trợ theo đạo luật chi tiêu của năm ngoái.

Sau cái chết của ông Pretti, ông Trump có động thái nhượng bộ hiếm hoi khi “sa hoàng biên giới” Tom Homan thông báo và giám sát việc thu hẹp quy mô hoạt động tại bang này. Tuy nhiên, ông Trump và các đồng minh vẫn coi đây là vấn đề thực thi pháp luật và bác bỏ yêu cầu cải cách từ phe Dân chủ.

Bài phát biểu dự kiến bắt đầu sau 21 giờ theo giờ Washington, diễn ra vào thời điểm then chốt với nhiệm kỳ của ông Trump. Ông đang phải đối mặt với tỉ lệ ủng hộ đi xuống, nhiều điểm nóng đối ngoại như nguy cơ xung đột quân sự với Iran, cùng thách thức lớn khi chính sách thuế quan chủ chốt của ông bị Tòa án Tối cao bác bỏ.

Thông điệp của ông Trump và phần phản hồi từ đảng Dân chủ có thể định hình bầu không khí cho cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11, trong bối cảnh đảng Cộng hòa có nguy cơ mất quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội. Đảng Dân chủ đang được tiếp thêm động lực khi đánh giá của cử tri về cách ông Trump xử lý các vấn đề về kinh tế suy giảm, chủ yếu do lo ngại giá cả tăng cao và tác động từ thuế quan.

Để xoay chuyển tình thế, ông Trump được cho là sẽ tập trung vào các gia đình lao động, nhấn mạnh giá xăng giảm và lãi suất thế chấp thấp hơn. Ông nhiều khả năng sẽ đề cập đến các thỏa thuận giảm giá thuốc, hàng ngàn tỉ USD cam kết đầu tư từ nước ngoài và khu vực tư nhân, chương trình “Tài khoản Trump” dành cho trẻ em Mỹ, đề xuất hạn chế nhà đầu tư tổ chức mua nhà ở gia đình và kế hoạch buộc các công ty công nghệ phải gánh thêm phần chi phí năng lượng.

“Tôi cũng đang chấm dứt tình trạng giá thuốc kê đơn bị thổi phồng một cách vô lý,” ông Trump dự kiến sẽ nói. “Nhiều tổng thống khác đã cố làm thế nhưng đều không thành. Họ chỉ nói mà không làm. Tôi đã làm được.”

Tuy nhiên, nhiều khả năng ông Trump sẽ tận dụng diễn đàn này để khẳng định thành tựu của mình hơn là điều chỉnh chính sách. Ông dự kiến sẽ nhấn mạnh tinh thần yêu nước nhân dịp kỷ niệm 250 năm lập quốc và mời một số vận động viên giành huy chương vàng Olympic, trong đó có thành viên đội khúc côn cầu nam Mỹ, nhằm khơi dậy tinh thần đoàn kết trong bối cảnh sự ủng hộ dành cho ông suy giảm.

Khách mời của ông sẽ gồm Erika Kirk và Sage Blair, một phụ nữ trẻ từng trở thành tâm điểm tranh luận về quyền của người chuyển giới. Theo CBS, ông Trump cũng sẽ công bố kế hoạch trao Huân chương Danh dự cho một cựu binh 100 tuổi từng tham chiến tại Triều Tiên. Đệ nhất phu nhân Melania Trump cũng sẽ mời một “nhà vận động giáo dục AI” 10 tuổi và một người thụ hưởng chương trình chăm sóc nuôi dưỡng.

Trong những tuần gần đây, ông Trump bày tỏ sự thất vọng trước các cuộc thăm dò và việc dư luận tập trung vào vấn đề chi phí sinh hoạt. Tuần trước, ông tuyên bố mình đã “chiến thắng” ở mặt trận này, một phát ngôn khiến không ít đồng minh lo lắng. Ông cũng ngày càng bất đồng với một bộ phận trong chính đảng của mình và công khai chỉ trích các thẩm phán Tòa án Tối cao, đặc biệt là hai người do ông đề cử, vì bỏ phiếu chống lại chính sách thuế quan của ông. Sau phán quyết hôm thứ Sáu, chính quyền phải gấp rút xây dựng các mức thuế thay thế, khiến nhiều đối tác thương mại lớn bức xúc vì cách tiếp cận thiếu nhất quán này.

Nhiều sáng kiến được công bố có phạm vi khiêm tốn hơn so với tuyên bố của ông hoặc cần Quốc hội thông qua. Nỗ lực xử lý vấn đề chi phí sinh hoạt cũng diễn ra chậm chạp. Chẳng hạn, đề xuất áp trần lãi suất thẻ tín dụng ở mức 10% từng được quảng bá rầm rộ nhưng sau đó gần như bặt âm vô tín.

Ở nhiều khía cạnh, bài phát biểu tối thứ Ba gợi nhớ lại bối cảnh cách đây bốn năm, khi một tổng thống suy giảm tín nhiệm phải đối mặt với lạm phát kéo dài, xung đột ở nước ngoài và nguy cơ thất bại trong cuộc bầu cử giữa kỳ. Bài phát biểu năm 2022 của Joe Biden cho thấy việc kiềm chế đà tăng giá khó khăn ra sao.

Ông Trump bác bỏ các cuộc thăm dò và nói ông không tin vào chúng. Thay vào đó, ông thường lấy giá xăng và giá trứng làm thước đo. Ông cũng tuyên bố sẽ đề cử Kevin Warsh làm Chủ tịch Fed, với kỳ vọng người này sẽ hạ lãi suất mạnh tay để thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, cách làm đó có thể khiến lạm phát quay trở lại.

Dù chủ yếu mang tính biểu tượng, Thông điệp Liên bang vẫn là cơ hội để ông Trump gặp mặt trực tiếp với cử tri. Tối thứ Ba là dịp để ông củng cố lực lượng ủng hộ và đưa đảng Cộng hòa trở lại thông điệp về chi phí sinh hoạt trước thềm bầu cử, nếu ông bám sát kịch bản này.