Định giá trái phiếu chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, điều mà những người từng vượt qua các lớp học tài chính doanh nghiệp đều hiểu rất rõ. Ngay cả trong kỷ nguyên của thuật toán, giao dịch định lượng và giao dịch điện tử, thị trường trái phiếu vẫn bị chi phối bởi bản chất con người và chịu cùng xu hướng tăng hoặc giảm quá mức vốn thường gây khó khăn cho thị trường cổ phiếu.

Nhưng diễn biến tuần trước lại là một câu chuyện khác. Một ngân hàng đầu tư nhận xét rằng trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm, tài sản dài hạn có tính thanh khoản cao nhất hành tinh, đang "giao dịch như một cổ phiếu meme". Dưới đây là diễn biến của tài sản này trong 5 ngày, với các mốc đánh dấu hai số liệu kinh tế quan trọng nhất, gồm dữ liệu sản xuất ISM hôm thứ Năm và bảng lương phi nông nghiệp công bố hôm thứ Sáu:

Đà phục hồi hôm thứ Sáu sau khi dữ liệu bảng lương được công bố đặc biệt khó lý giải. Việc làm yếu hơn đáng kể so với dự báo, điều đáng lẽ phải làm giảm khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tăng lãi suất trong tương lai. Đặc biệt, tăng trưởng thu nhập bình quân theo giờ hiện đang giảm rõ rệt và nhiều khả năng sẽ thấp hơn lạm phát tổng thể, dự kiến được công bố vào ngày 14.10, trong tháng thứ sáu liên tiếp. Đây là tín hiệu rất tiêu cực, đồng thời phần nào cho thấy a) khả năng chi trả đang trở thành vấn đề lớn hơn và b) nền kinh tế có thể không ở trạng thái đủ tốt để chống chịu thêm 4 lần tăng lãi suất nữa.

Bên cạnh các dữ liệu có lợi cho kịch bản lãi suất thấp hơn, các quan chức Fed trong tuần qua cũng nhấn mạnh thông điệp rằng họ chưa chắc đã quyết định tăng thêm 25 điểm cơ bản trong năm nay. Sau Chủ tịch Fed Kevin Warsh, hai quan chức quan trọng nhất của ngân hàng trung ương này có thể là Phó Chủ tịch Philip Jefferson và Thống đốc Fed New York John Williams. Cả hai đưa ra những thông điệp rất giống nhau, trong một động thái chắc chắn mang dáng dấp của một hình thức định hướng chính sách phối hợp.

Thị trường đã chú ý đến thông điệp này. Đến cuối tuần, các hợp đồng tương lai phản ánh tốc độ thắt chặt chậm hơn rõ rệt. Như Williams và Jefferson nói với các nhà giao dịch, một lần tăng lãi suất nữa trong năm nay không còn là điều chắc chắn. Tuy nhiên, quan điểm của thị trường về mức lãi suất cuối cùng không thay đổi, khi các hợp đồng tương lai vẫn phản ánh lãi suất quỹ liên bang ở mức 4,75% trong một năm tới:

Những phát biểu theo hướng bồ câu từ các quan chức cấp cao của Fed cùng báo cáo việc làm đáng thất vọng lẽ ra phải tạo điều kiện hoàn hảo để lợi suất điều chỉnh giảm. Tuy nhiên, rõ ràng các nhà giao dịch không muốn bước vào cuối tuần với vị thế mua trái phiếu. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng trở lại trong ngày thứ Sáu và kết thúc tuần cao hơn 6 điểm cơ bản.

Biến động gia tăng trở lại là một vấn đề khác, vì điều này thực chất thắt chặt các điều kiện tiền tệ bằng cách khiến trái phiếu khó được sử dụng làm tài sản thế chấp hơn. Bộ Tài chính Mỹ dưới thời Scott Bessent đã nỗ lực mạnh mẽ để kiềm chế biến động sau thông báo thuế quan Ngày Giải phóng hồi tháng Tư năm ngoái. Nỗ lực này phát huy hiệu quả cho đến khi cuộc tấn công vào Iran tạo ra một cú sốc địa chính trị mới. Hồi tháng Tám, Bộ Tài chính Mỹ cố gắng kìm hãm đà tăng bằng cách đẩy mạnh hoạt động mua lại trái phiếu. Giờ đây, có vẻ như chiếc nắp đã bật tung:

"Tôi không thể kiểm soát thị trường trái phiếu," Bessent thừa nhận hôm thứ Sáu. "Điều tôi có thể làm là khiến mọi người chậm lại và suy nghĩ." Những nỗ lực của ông kể từ tháng Tám, thời điểm ông dường như thực sự tin rằng mình có thể kiểm soát thị trường, đã không mang lại bất kỳ hiệu quả đáng kể nào. Điều đó có thể đã trở thành chất xúc tác cho đà tăng vọt của lợi suất. Nếu đúng như vậy, cách tiếp cận mới, bớt tự tin thái quá hơn của ông có thể hữu ích. Tuy nhiên, đà tăng lợi suất hiện được thúc đẩy bởi động lực rất mạnh.

Hiện tại, tăng trưởng lợi nhuận trong ngành công nghệ đã ngăn đợt lao dốc của trái phiếu tạo ra tác động rõ rệt lên thị trường cổ phiếu, vốn được người tiêu dùng theo dõi sát sao hơn. Tuần này không có số liệu kinh tế lớn nào được công bố. Vì vậy, nếu thị trường có cơ hội tạm lắng, thời điểm đó có lẽ là ngay lúc này.

Sự thúc đẩy xe điện của Trump

Nỗi đau tại các trạm xăng có thể đã trao cho ngành xe điện Mỹ cơ hội thứ hai. Tesla và Rivian gần đây đã tăng doanh số, bất chấp việc Tổng thống Donald Trump loại bỏ các khoản tín dụng thuế nhằm khuyến khích người dân sử dụng xe điện:

Cho đến nay, việc chưa xuất hiện lối thoát rõ ràng và những phát biểu của tổng thống về khả năng leo thang tại Iran đã khiến các hợp đồng tương lai dầu thô Brent tiếp tục giao dịch trên 100 USD mỗi thùng, cao hơn nhiều so với đường trung bình động 200 ngày ở mức 88 USD. Cùng với các vấn đề trong hoạt động lọc dầu, diễn biến này đã đẩy giá xăng tại các trạm tăng 54% và giá dầu diesel tăng 84% kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Giá dầu diesel đã duy trì trên đường trung bình động 200 ngày trong 229 ngày liên tiếp, chuỗi dài thứ hai kể từ đại dịch.

Giá xăng cao hơn trùng hợp với sự chuyển dịch sang xe hybrid và rời xa xe điện hoàn toàn. Theo biểu đồ của Oxford Economics, xe hybrid chiếm 17,1% doanh số bán xe vào tháng Năm, tăng từ 13,9% vào tháng Hai, trước khi xung đột Iran bùng nổ.

Doanh số xe hybrid giảm sau tháng Sáu, đồng pha với đà giảm của giá xăng. Tuy nhiên, khi giá xăng tăng gần 10% trong tháng Chín, Grace Zwemmer của Oxford Economics kỳ vọng nhu cầu sẽ vẫn ổn định, với doanh số hàng tháng duy trì gần mức 200.000 xe. Xe hybrid vẫn được ưa chuộng do xe điện gặp các vấn đề như hạ tầng sạc thiếu ổn định, giá niêm yết cao, ít lựa chọn mẫu xe và lo ngại hết điện giữa đường, hay còn gọi là "nỗi lo về phạm vi di chuyển".

Cổ phiếu các nhà sản xuất xe điện tăng giá sau cuộc bầu cử năm 2024, thời điểm Elon Musk, CEO của Tesla, chuẩn bị trở thành cố vấn thân cận nhất của tổng thống. Kể từ khi gói thù lao gây tranh cãi của Musk được tòa án thông qua vào tháng 12 năm ngoái, giá cổ phiếu Tesla đã giảm:

Giá dầu cao hơn đã mang lại lợi ích cho Trung Quốc, quốc gia dẫn trước Mỹ về xuất khẩu xe điện kể từ năm 2021. Bên cạnh hàng tỉ nhân dân tệ mà Trung Quốc đổ vào nghiên cứu và phát triển, các khoản hoàn thuế và tín dụng thuế, những lực lượng địa chính trị tiếp tục định hình thị trường. Quá trình chuyển đổi xanh, biến động giá dầu kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược Ukraine năm 2022, việc Mỹ bãi bỏ các khoản tín dụng thuế cho xe điện và giờ đây là chiến tranh tại Iran đều thúc đẩy nhu cầu.

Đối với nền kinh tế Trung Quốc vẫn đang chật vật phục hồi sau cú sụp đổ của thị trường bất động sản hậu đại dịch, bất kỳ chất xúc tác nào cho hoạt động xuất khẩu cũng đều đáng hoan nghênh. A.J. Cortese của Gavekal Research chỉ ra rằng cú sốc năng lượng hiện nay phù hợp với mục tiêu của Đảng Cộng sản Trung Quốc là ưu tiên an ninh năng lượng. Không chỉ là quốc gia xuất khẩu xe điện hàng đầu thế giới, các công ty Trung Quốc còn đang tăng tốc để thống trị chuỗi cung ứng rộng lớn hơn phía sau những phương tiện này. Điều đó có thể tiếp tục bào mòn các lợi thế cạnh tranh mà Mỹ vẫn đang nắm giữ. Cortese cho biết:

Các nhà sản xuất xe điện Mỹ cần một sự thay đổi mang tính cơ cấu và có ý nghĩa. BloombergNEF đã hạ dự báo năm thứ hai liên tiếp sau khi các chính sách hỗ trợ của chính phủ liên bang bị rút lại. Xe điện hiện được dự báo chỉ chiếm 17% doanh số xe chở khách tại Mỹ vào năm 2030, giảm từ mức ước tính 27% năm ngoái và 48% vào năm 2024. Arthur Kroeber của Gavekal Research cho rằng Mỹ đã tự làm tổn thương chính mình.

Khả năng chi trả tổng thể đối với phương tiện đi lại đã giảm khi Fed tăng lãi suất, trong khi mức thuế quan 50% được đe dọa áp lên ô tô nhập khẩu từ Canada sẽ khiến vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn. Tuy vậy, ít nhất giá xăng cao hơn đã một lần nữa trao cho ngành xe điện cơ hội cạnh tranh.

Một số điều không bao giờ thay đổi. Số liệu bảng lương phi nông nghiệp mới nhất có những đợt điều chỉnh rất lớn và các bất ngờ đáng kể, khiến việc đưa ra đánh giá rõ ràng trở nên khó khăn. Phân biệt tín hiệu với nhiễu vốn đã không dễ trong những thời điểm thuận lợi nhất. Sự bất định gia tăng do các số liệu bị thay đổi mạnh sau khi công bố, trong đó bảng lương đã bị điều chỉnh giảm tổng cộng 60.000 việc làm trong hai tháng qua, khiến nhiệm vụ này gần như bất khả thi.

Điều đó đặt ra câu hỏi vì sao các thị trường vẫn coi ngày thứ Sáu công bố bảng lương phi nông nghiệp là một sự kiện quan trọng đến như vậy. Dưới đây là phản ứng đầy giận dữ của Peter Tchir thuộc Academy Securities trước các số liệu mới nhất.

"Tôi có cảm giác deja vu và đã xem lại kho lưu trữ. Gần như đúng 20 năm trước, vào ngày 2.11.2006, tôi từng đăng một câu trích dẫn tương tự của Nigel Bond, khi đó là chiến lược gia tại Barclays, cho các cựu chủ lao động của tôi tại Financial Times. Khi đó, ông kết luận rằng "đưa các bà cụ đến tham dự một buổi Bingo thứ Sáu hàng tháng sẽ là cách phân bổ vốn trên thị trường trái phiếu toàn cầu tối ưu hơn".

Warsh hiện có một lực lượng đặc nhiệm về dữ liệu đang nghiên cứu những số liệu mà Fed nên chú ý, trong khi Tchir chỉ ra rằng các nỗ lực đo lường việc làm từ khu vực tư nhân đang ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, nhiều nguồn trong số đó chịu ảnh hưởng của những biến động lớn theo từng tuần và theo mùa trong hoạt động tuyển dụng, tạo ra mức nhiễu hợp lý. Một giải pháp đã quá cần thiết, và các thị trường thực sự nên dần từ bỏ việc coi ngày thứ Sáu công bố bảng lương phi nông nghiệp là sự kiện trọng yếu, nếu có thể.

Tại thời điểm viết bài, Flavio Bolsonaro dường như đang hướng tới một chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử tổng thống Brazil. Tỷ lệ dự đoán ông thắng trên Polymarket hiện đã lên tới 84%. Chúng tôi sẽ có thêm phân tích sau khi vòng đầu tiên kết thúc vào ngày mai. Hiện tại, đây là một cái cớ để xem một số đoạn video bóng đá Brazil tuyệt vời, chẳng hạn như đoạn này, đoạn này, đoạn này, đoạn này, đoạn này và tất nhiên là đoạn này. Chúc mọi người một tuần tốt lành.

Với sự hỗ trợ của Richard Abbey