Tổng thống Donald Trump đã chỉ trích phản hồi mới nhất của Iran đối với đề xuất chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 10 tuần với Mỹ là "HOÀN TOÀN KHÔNG THỂ CHẤP NHẬN ĐƯỢC", trong bối cảnh hai bên đang chật vật để duy trì một thỏa thuận ngừng bắn mong manh.

"Tôi vừa đọc phản hồi từ những người được gọi là 'Đại diện' của Iran," ông cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội. "Tôi không thích điều đó." Đô la Mỹ đã nới rộng đà tăng giá so với các đồng tiền chủ chốt khác ngay sau những bình luận của ông Trump.

Theo tờ Wall Street Journal (WSJ) đưa tin trước đó, Iran đã đề nghị chuyển một phần kho dự trữ uranium làm giàu ở mức độ cao sang một quốc gia thứ ba, nhưng bác bỏ ý tưởng tháo dỡ các cơ sở hạt nhân của mình. Trong khi đó, theo thông tấn xã bán chính thức Tasnim, phía Iran phủ nhận thông tin này.

Khi hàng loạt sự cố tiếp tục đe dọa thỏa thuận ngừng bắn đang lung lay, hiện vẫn chưa rõ liệu các đề xuất hòa bình mới nhất được trao đổi giữa hai bên có thể mở ra con đường để mở lại tuyến đường qua eo biển Hormuz hay không.

Dẫn lời các nguồn tin thân cận với nội dung phản hồi, tờ báo này cho biết theo đề xuất mới nhất, Iran sẽ làm loãng một phần uranium làm giàu mức độ cao và chuyển số còn lại sang một quốc gia thứ ba. Tuy nhiên, Tehran cũng yêu cầu các cam kết đảm bảo số uranium được chuyển đi phải được hoàn trả nếu đàm phán thất bại, đồng thời loại trừ khả năng tháo dỡ các cơ sở của mình.

Thông tấn xã bán chính thức Tasnim của Iran khẳng định những thông tin từ tờ WJS về các đề xuất xử lý nguyên liệu hạt nhân là "không đúng sự thật". Thông điệp này tập trung vào mong muốn của Iran về việc chấm dứt chiến tranh ngay lập tức, giải phóng các tài sản bị đóng băng, gỡ bỏ lệnh trừng phạt của Mỹ đối với hoạt động bán dầu, chấm dứt việc Mỹ phong tỏa vịnh Oman và cuối cùng là quyền quản lý eo biển của phía Iran.

Trước đó, ông Trump đề xuất rằng Iran phải cho phép tàu thuyền lưu thông qua eo biển Hormuz và Washington sẽ chấm dứt phong tỏa các cảng của Iran trong tháng tới, sau đó mới tiến hành các cuộc đàm phán về hạt nhân.

"Việc ông Trump bác bỏ kế hoạch hòa bình mới nhất của Iran khiến thị trường bước vào tuần mới với tâm thế né tránh rủi ro (risk-off), đảo ngược một phần các diễn biến giá mà chúng ta đã chứng kiến tuần trước," Jason Wong, chiến lược gia tại ngân hàng New Zealand, nhận định. "Xu hướng này có thể kéo dài trong những phiên giao dịch sớm."

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cũng cảnh báo rằng cuộc chiến vẫn "chưa kết thúc". Trong cuộc phỏng vấn phát sóng hôm Chủ nhật trên chương trình 60 Minutes của đài CBS, ông cho biết cần nỗ lực nhiều hơn nữa để tháo dỡ năng lực hạt nhân của Iran và loại bỏ kho dự trữ uranium làm giàu cấp độ cao của nước này.

Bất chấp thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8 tháng 4, một vụ tấn công bằng máy bay không người lái diễn ra vào Chủ nhật đã khiến một tàu chở hàng bốc cháy trong chốc lát ngoài khơi Qatar thuộc vịnh Ba Tư, đánh dấu vụ tấn công tàu thuyền mới nhất trong khu vực. Các tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Kuwait cùng ngày cho biết họ đã đánh chặn được các máy bay không người lái thù địch.

Sáng sớm Chủ nhật, ông Trump tuyên bố Iran đang "chơi đùa" với Mỹ và các quốc gia khác. "Trong suốt 47 năm qua, người Iran đã 'dắt mũi' chúng ta, bắt chúng ta chờ đợi, sát hại người dân chúng ta bằng bom ven đường, đàn áp các cuộc biểu tình, và gần đây đã tiêu diệt 42.000 người biểu tình vô tội không vũ trang, đồng thời cười nhạo đất nước VĨ ĐẠI TRỞ LẠI của chúng ta," ông viết trong một bài đăng trên mạng xã hội. "Họ sẽ không còn cười được nữa đâu!"

Ông Trump, người dự kiến sẽ có chuyến thăm tới Trung Quốc trong tuần này bất chấp cuộc xung đột đang tiếp diễn, cùng các cố vấn của mình nhiều lần ám chỉ rằng chiến tranh đã kết thúc, ngay cả khi vẫn đe dọa sẽ leo thang các cuộc tấn công nếu Tehran không đồng ý với một thỏa thuận hòa bình.

Tổng thống Mỹ nhiều lần khẳng định rằng Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân, đồng thời mới tuần trước ông cũng tuyên bố rằng quốc gia này đã đồng ý từ bỏ các tham vọng hạt nhân của mình.

Trong bài đăng trên mạng xã hội, tổng thống không nêu rõ những hậu quả, nếu có, từ sự không hài lòng của ông đối với phản hồi của phía Iran. Trong những tuần gần đây, ông Trump có vẻ đang nóng lòng muốn đặt dấu chấm hết cho cuộc xung đột, khi ông phải đối mặt với áp lực chính trị ngày càng tăng trong việc hạ giá xăng trên khắp nước Mỹ trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới, thời điểm mà các đồng nghiệp đảng Cộng hòa của ông hy vọng sẽ duy trì được quyền kiểm soát Quốc hội.

Cuộc xung đột đã khiến hàng ngàn người thiệt mạng khắp Trung Đông và làm đảo lộn thị trường dầu khí, với giá nhiên liệu tăng vọt gây áp lực nặng nề lên các chính phủ và người tiêu dùng trên toàn thế giới.

Saudi Aramco, công ty dầu mỏ lớn nhất thế giới, hôm Chủ nhật đã đưa ra cảnh báo rằng thị trường sẽ phải mất vài tháng để trở lại trạng thái bình thường ngay cả khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại ngay lập tức.

Với sự hỗ trợ từ Vincent Lee và Matthew Burgess