Tổng thống Donald Trump ngày thứ Hai ký các sắc lệnh hành pháp nhằm đẩy nhanh tiến trình nghiên cứu lượng tử, đặt nền móng cho các cơ quan liên bang ứng dụng công nghệ này và tăng cường khả năng phòng thủ của Mỹ trước các cuộc tấn công không gian mạng.

Các sắc lệnh này sẽ thúc đẩy Mỹ "với tư cách là quốc gia dẫn đầu thế giới trong lĩnh vực mới nổi rất quan trọng này," ông Trump phát biểu tại Nhà Trắng. "Chúng ta vốn đã dẫn đầu rất xa, và giờ đây chúng ta sẽ còn dẫn đầu xa hơn nữa."

Máy tính lượng tử là một lĩnh vực còn non trẻ nhưng có sức ảnh hưởng lớn đến an ninh quốc gia, khiến Mỹ và Trung Quốc đang bước vào một cuộc đua giành thế thượng phong. Tham gia cuộc họp với ông Trump có chủ tịch Alphabet Inc. Ruth Porat và CEO International Business Machines (IBM) Arvind Krishna. Cổ phiếu IBM đã tăng 2,4% trong phiên giao dịch sau giờ mở cửa.

Tổng thống Trump cho biết sắc lệnh đầu tiên sẽ khởi động nỗ lực chế tạo một máy tính lượng tử có khả năng thực hiện các phép tính khoa học quan trọng. Các quan chức Nhà Trắng, những người cung cấp thông tin cho báo giới với điều kiện giấu tên trước lễ ký kết, bày tỏ tin tưởng rằng một máy tính như vậy có thể được phát triển vào năm 2028.

Sắc lệnh cũng kêu gọi các cơ quan chính phủ xây dựng kế hoạch triển khai mạng lưới và các cảm biến ứng dụng công nghệ lượng tử trong 5 năm tới, theo các quan chức trên. Bên cạnh đó, sắc lệnh cũng hỗ trợ hoạt động phối hợp với các đồng minh nhằm bảo vệ tài sản trí tuệ lượng tử và củng cố các chuỗi cung ứng.

Sắc lệnh thứ hai nhằm đẩy nhanh tiến trình triển khai các thuật toán tại Mỹ có khả năng chống lại các cuộc tấn công mạng bằng công nghệ lượng tử. Lộ trình chuyển đổi sang các tiêu chuẩn này, được gọi là mã hóa hậu lượng tử, được ấn định muộn nhất vào năm 2031 đối với các tài sản có giá trị cao tại các cơ quan chính phủ. Công nghệ lượng tử hiện vẫn chủ yếu nằm trên lý thuyết và chưa được triển khai trên diện rộng, nhưng một ngày nào đó có thể đủ mạnh để phá vỡ các tiêu chuẩn mã hóa tiêu chuẩn đang được sử dụng để bảo mật cho một lượng lớn thông tin, chẳng hạn như các giao dịch thanh toán ngân hàng.

Bộ Thương mại vào năm 2024 đưa ra thông tin bộ này phê duyệt ba thuật toán có thể chạy trên các máy tính truyền thống, nhằm chống lại các cuộc tấn công mạng bằng công nghệ lượng tử trong tương lai. Mỹ từ lâu đã tìm kiếm giải pháp tự bảo vệ trước các mối đe dọa này, và ít nhất một văn phòng thuộc bộ Thương mại đã nghiên cứu các kỹ thuật giảm thiểu rủi ro từ năm 2016.

Các quan chức cấp cao của Nhà Trắng từ chối nêu tên các doanh nghiệp mà Mỹ sẽ hợp tác để triển khai những sắc lệnh này, tuy nhiên, theo một tài liệu, văn bản có bao gồm chỉ thị yêu cầu chính phủ thiết lập quan hệ đối tác với các đơn vị công nghệ trong nước. Điều này có thể tạo ra cú hích lớn cho toàn ngành lượng tử. Định giá của các công ty điện toán lượng tử đã tăng vọt trong năm nay nhờ làn sóng quan tâm đến trí tuệ nhân tạo, khi một số nhà đầu tư đặt cược vào bước đột phá công nghệ tiềm năng tiếp theo.

Các quan chức cho biết bộ Năng lượng sẽ thiết lập các thông số kỹ thuật để chế tạo một máy tính lượng tử phục vụ nghiên cứu, nhưng cũng lưu ý rằng đây mới chỉ là một bước đệm hướng tới các hệ thống lượng tử có năng lực mạnh mẽ hơn. Máy tính này dự kiến sẽ được bàn giao cho một phòng thí nghiệm quốc gia hoặc một cơ sở khác thuộc bộ Năng lượng.

Chính quyền ông Trump định hướng như vậy nhằm hưởng lợi từ sự thành công của ngành công nghiệp này. Vào tháng 5, bộ Thương mại thông báo sẽ cung cấp khoản tài trợ trị giá hơn 2 tỉ USD để đổi lấy cổ phần không kiểm soát tại một nhóm các công ty điện toán lượng tử, bao gồm IBM và GlobalFoundries.

Các nhà công nghệ và nhà vật lý học đã dành nhiều thập kỷ cố gắng ứng dụng cơ học lượng tử cực kỳ phức tạp để chế tạo các siêu máy tính có sức mạnh vượt trội gấp nhiều lần so với máy tính truyền thống. Ngành này đã đạt được một số bước đột phá, song vẫn đang nỗ lực vượt qua các thách thức để triển khai công nghệ này ở quy mô lớn.

Chỉ thị yêu cầu cơ quan Hàng không và Vũ trụ Quốc gia (NASA) cùng các bộ Thương mại, Quốc phòng và Năng lượng triển khai hệ thống mạng và cảm biến ứng dụng công nghệ lượng tử nhằm tạo nhu cầu thúc đẩy doanh nghiệp sản xuất những sản phẩm này. Các quan chức cho biết các cơ quan chính phủ có thể sử dụng nguồn vốn hiện có, phối hợp với văn phòng Quản lý và Ngân sách để ứng dụng công nghệ lượng tử và chế tạo máy tính lượng tử phục vụ nghiên cứu.

Các chỉ thị được đưa ra ngày thứ Hai cũng bao gồm những sáng kiến nhằm bảo vệ tốt hơn ngành công nghiệp lượng tử trước hoạt động gián điệp, đồng thời mở rộng lực lượng lao động thông qua các chương trình học nghề và các phương thức khác, theo một nguồn tài liệu.