Tỉ lệ vỡ nợ trong lĩnh vực tín dụng tư nhân tại Mỹ đã chạm mức kỷ lục khoảng 6% trong 12 tháng qua, phản ánh một giai đoạn căng thẳng thanh khoản mới khi chi phí đi vay tăng vọt và nhà đầu tư ngày càng kém khoan nhượng với những khoản vay rủi ro. Tín dụng tư nhân, các khoản cho vay không phải do hệ thống ngân hàng truyền thống tung ra, từng là “điểm nóng” hút vốn trong môi trường lãi suất thấp, nhưng nay đang trở thành tâm điểm điều chỉnh khi lãi suất neo cao và cửa sổ tái cấp vốn dần khép lại.

Trên thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ, lợi suất kỳ hạn 10 năm đã vượt mốc quanh 4,7%, mức cao nhất kể từ đầu năm 2025, trong khi lợi suất 30 năm cũng leo lên trên 5,1%, tiến sát vùng đỉnh từ trước khủng hoảng tài chính 2008. Đường cong lợi suất “cao và dài” hơn khiến chi phí huy động vốn cho cả chính phủ lẫn doanh nghiệp đội lên rõ rệt, đặc biệt với các khoản vay với lãi suất thả nổi. Sự leo thang này diễn ra song song với căng thẳng gia tăng tại Trung Đông, nơi xung đột liên quan đến Mỹ và Israel đang đẩy giá năng lượng và kỳ vọng lạm phát lên cao, buộc thị trường phải tính toán lại khả năng lãi suất duy trì ở vùng cao lâu hơn.

Trong bối cảnh đó, các khoản nợ kém chất lượng, từng được tài trợ mạnh mẽ trong giai đoạn tiền rẻ, lại trở thành điểm yếu của hệ thống. Lãi suất cao khiến doanh nghiệp phải đối mặt với chi phí vay lại đắt đỏ khi các khoản nợ đến hạn, trong khi nhà đầu tư vào tín dụng tư nhân ngày càng thận trọng hơn.

Sự mong manh của thị trường tín dụng tư nhân không chỉ dừng ở biên giới Mỹ mà đang tạo ra hiệu ứng lan truyền trong hệ thống tài chính toàn cầu. Cơ quan Quản lý An toàn Thận trọng Australia (APRA), theo Reuters, đã phát cảnh báo rằng các tổ chức tài chính trong nước đang đối mặt rủi ro xuất phát từ diễn biến trên các thị trường lớn, dù quy mô tín dụng tư nhân ở Úc còn khiêm tốn so với Mỹ hay châu Âu. APRA cho biết đang tăng cường giám sát đối với ngân hàng, công ty bảo hiểm và quỹ hưu trí, đặc biệt với các danh mục đầu tư vào tài sản lợi suất cao ngoài bảng cân đối truyền thống.

Chủ tịch APRA John Lonsdale nhấn mạnh, cơ quan này đang đặc biệt lưu tâm đến sự kết hợp giữa rủi ro địa chính trị, môi trường lãi suất cao kéo dài và sự phát triển vượt tầm kiểm soát của trí tuệ nhân tạo (AI). Theo ông, AI vừa mở ra cơ hội nâng hiệu quả kinh doanh, vừa tạo thêm các loại rủi ro mới từ mô hình cho vay tự động tới an ninh mạng, trong khi khung quản lý hiện hành chưa theo kịp. Trong bối cảnh khu vực châu Á – Thái Bình Dương vẫn phụ thuộc nhiều vào nguồn năng lượng từ Trung Đông, bất kỳ cú sốc kéo dài nào đối với nguồn cung dầu cũng có thể đẩy lạm phát và lãi suất lên cao hơn nữa, làm suy yếu khả năng trả nợ của doanh nghiệp.

Phản ứng trước viễn cảnh kinh tế u ám, các ngân hàng lớn trong khu vực đã bắt đầu chuyển sang trạng thái phòng thủ. Commonwealth Bank of Australia, một trong những định chế tài chính quan trọng nhất tại Úc, phải tăng trích lập dự phòng và giữ thêm tiền mặt để củng cố bộ đệm vốn trước khả năng chất lượng tài sản xấu đi. Động thái này phản ánh mối lo ngại rằng vòng xoáy vỡ nợ trong mảng tín dụng tư nhân có thể không chỉ dừng lại ở các quỹ vốn tư nhân nhỏ, mà có nguy cơ lan sang bảng cân đối của các ngân hàng nếu không được kiểm soát tốt.

Khi lợi suất trái phiếu kho bạc tiếp tục duy trì ở vùng cao và các cú sốc địa chính trị chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, áp lực tái định giá rủi ro đối với cả nhà đầu tư lẫn nhà cho vay sẽ còn kéo dài, buộc các cơ quan quản lý và tổ chức tài chính phải chuẩn bị những lớp phòng vệ mới cho chu kỳ tín dụng kế tiếp.