Cuộc tấn công diễn ra giữa lúc các chuyên gia nhấn mạnh vai trò ngày càng lớn của các lực lượng dân quân do Tehran hậu thuẫn tại Iraq trong cuộc chiến.

UAE tuần này cho biết một chiếc UAV nhắm vào nhà máy Barakah của họ hôm Chủ nhật đã được phóng từ Iraq, đồng thời lên án đây là một hành động "khủng bố". Ông Anwar Gargash, cố vấn cấp cao của Tổng thống Sheikh Mohamed Bin Zayed, đã cáo buộc "các lực lượng dân quân Iran tại Iraq" gây ra vụ việc này trong một bài đăng trên mạng xã hội.

Vụ việc là "một chỉ dấu nghiêm trọng về quy mô của mối đe dọa mà khu vực đang phải đối mặt," ông Gargash nói. Sự cố đã buộc nhà máy phải kích hoạt nguồn điện dự phòng, một trong những tuyến phòng thủ cuối cùng để duy trì an toàn hạt nhân.

Barakah là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất Trung Đông và là một trong hai nhà máy đang hoạt động trong khu vực — nhà máy thứ hai là Bushehr ở miền nam Iran. Mặc dù không có báo cáo về thương vong hay mức phóng xạ bất thường, cuộc tấn công đã làm nổi bật tính dễ bị tổn thương của cơ sở hạ tầng dân sự trước sự leo thang xung đột trong khu vực.

"Đây là một phát súng cảnh cáo của Iran" về những gì có thể chờ đợi UAE và phần còn lại của Vùng Vịnh nếu xung đột với Israel và Mỹ bùng phát trở lại, ông Mohammed Baharoon, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Chính sách Công Dubai (B'huth), nhận định. "Đây cũng là cách để Iran duy trì áp lực lên các quốc gia Vùng Vịnh và nói với họ rằng: 'Các người sẽ không được miễn nhiễm đâu, và ngay cả khi chúng tôi không tấn công trực tiếp, các lực lượng ủy nhiệm của chúng tôi sẽ làm điều đó'."

Cả Iran và các lực lượng ủy nhiệm của họ tại Iraq đều không nhận trách nhiệm về cuộc tấn công vào Barakah, cũng như vụ ba chiếc UAV được phóng từ Iraq hướng về phía Ả Rập Xê Út vào khoảng cùng thời điểm, mà nhà chức trách cho biết đã bị đánh chặn.

Máy bay không người lái nhắm mục tiêu vào nhà máy hạt nhân UAE

Cơ quan quản lý hạt nhân UAE cho biết không có rò rỉ phóng xạ hoặc rủi ro nào đối với công chúng.

Mỹ và Iran đang nỗ lực chuyển đổi một thỏa thuận ngừng bắn mong manh đạt được vào ngày 8 tháng 4 thành một lệnh chấm dứt giao tranh vĩnh viễn hơn, nhưng hai bên vẫn chưa đạt được đồng thuận. Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục thay đổi giữa các bình luận lạc quan về cơ hội đạt được một thỏa thuận và những lời đe dọa nối lại các cuộc không kích, điều mà Tehran cảnh báo sẽ phải nhận một sự đáp trả mạnh mẽ, lan rộng ra ngoài phạm vi Trung Đông.

Các lực lượng dân quân Iraq gắn liền với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong cuộc đối đầu của Iran với Mỹ và Israel. Họ đã nhận trách nhiệm về hàng trăm cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV vào các lợi ích của Mỹ ở Iraq và các quốc gia Vùng Vịnh lân cận. Kataib Hezbollah và Harakat Hezbollah Al-Nujaba, hai trong số các lực lượng dân quân này, được nhiều chuyên gia coi là các đơn vị thực tế của IRGC.

"Các nhóm này nhận mệnh lệnh trực tiếp từ IRGC để trở thành một phần trong nỗ lực chiến tranh của Iran, bao gồm cả việc nhắm mục tiêu vào Vùng Vịnh," ông Renad Mansour, phó giám đốc Chương trình Trung Đông và Bắc Phi tại tổ chức tư vấn Chatham House có trụ sở tại London, cho biết.

Tổ chức giám sát xung đột độc lập ACLED cho biết họ đã ghi nhận hơn 65 sự cố liên quan đến việc các lực lượng dân quân Iraq nhắm mục tiêu vào các quốc gia Vùng Vịnh trong suốt cuộc xung đột, một con số mà họ khẳng định gần như chắc chắn là thấp hơn thực tế.

"Nhiều cuộc tấn công bắt nguồn từ Iraq không bao giờ được tuyên bố công khai, và việc phân biệt giữa các cuộc tấn công do Iran trực tiếp thực hiện và những cuộc tấn công do các lực lượng dân quân Iraq tiến hành vẫn là điều cực kỳ khó khăn," ACLED cho biết trong một tuyên bố.

Bà Dania Thafer, giám đốc điều hành của Diễn đàn Quốc tế Vùng Vịnh, một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Washington, nhận định rằng các cuộc tấn công được thực hiện thông qua các lực lượng ủy nhiệm Iraq mang lại cho Iran "một mức độ có thể phủ nhận một cách hợp lý."

Tuy nhiên, bà nói thêm, chúng vẫn là một lời cảnh báo rõ ràng từ Tehran rằng họ sẵn sàng nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạ tầng trọng yếu nếu cần thiết. Điều đó bao gồm cả UAE nói riêng, xét đến lập trường diều hâu và sự gần gũi của quốc gia này với cả Israel và Mỹ.

"Iran đang cố gắng chứng tỏ với các quốc gia Vùng Vịnh rằng họ vẫn chưa thoát khỏi nguy hiểm, từ đó họ có thể gây áp lực buộc chính quyền ông Trump không tấn công," bà nói.

Tàu USS Rafael Peralta trong các hoạt động phong tỏa gần một tàu treo cờ Iran vào ngày 26 tháng 4. Nguồn: Hải quân Mỹ.

UAE là mục tiêu của gần 60% trong số khoảng 5.000 tên lửa và UAV do Iran phóng vào các quốc gia Vùng Vịnh sau khi cuộc chiến bắt đầu vào ngày 28 tháng 2. Abu Dhabi đã đáp trả hành động gây hấn của Tehran ít nhất hai lần vào tháng 3 và tháng 4 bằng các cuộc tấn công phối hợp với Mỹ và Israel, theo báo cáo của Bloomberg.

Các cuộc tấn công của các lực lượng ủy nhiệm của Iran tại Iraq chống lại các nước láng giềng Ả Rập vùng Vịnh như Kuwait, Ả Rập Xê Út và gần đây nhất là UAE đại diện cho một "thảm họa" đối với tân Thủ tướng vừa tuyên thệ nhậm chức của Baghdad, ông Ali al-Zaidi, chuyên gia Mansour của Chatham House nhận định. Chúng làm suy giảm các nỗ lực của Iraq trong việc thiết lập các mối quan hệ kinh tế và chính trị chặt chẽ hơn với các quốc gia Vùng Vịnh.

Văn phòng Thủ tướng Iraq đã đưa ra một tuyên bố lên án các cuộc tấn công vào UAE và Ả Rập Xê Út, đồng thời thành lập một ủy ban cấp cao để điều tra các vụ việc. Tuy nhiên, ông Mansour nhận thấy ông Zaidi có quyền lực hạn chế trong việc kiểm soát hoặc kiềm chế các lực lượng dân quân này.

"Iraq giờ đây đã lún sâu vào trận chiến này," ông nói.

— Với sự hỗ trợ từ Khalid Al Ansary.