Lạm phát tại Việt Nam trong giai đoạn vừa qua được duy trì trong vùng kiểm soát, bất chấp áp lực đến từ tăng trưởng kinh tế cao và biến động giá năng lượng toàn cầu. Diễn biến của chỉ số giá tiêu dùng (CPI), cơ chế điều hành giá xăng dầu và mối quan hệ giữa tăng trưởng GDP với cầu nội địa đang cùng lúc định hình quỹ đạo lạm phát trong suốt giai đoạn này.

Tổng quan tình hình lạm phát Việt Nam năm 2025

Trong bối cảnh nền kinh tế phục hồi rõ nét và tăng trưởng đạt mức cao, lạm phát Việt Nam được duy trì ở mức phù hợp với mục tiêu Quốc hội đề ra, trong bối cảnh nền kinh tế phục hồi rõ nét và tăng trưởng GDP đạt mức cao. Theo số liệu tổng hợp, chỉ số giá tiêu dùng bình quân năm 2025 tăng khoảng 3,31% so với năm trước, thấp hơn ngưỡng 4–4,5% được Quốc hội cho phép, phản ánh hiệu quả của chính sách điều hành giá và tiền tệ trong môi trường nhiều biến động.

Diễn biến CPI theo tháng cho thấy lạm phát không tăng đột biến mà phân bổ tương đối đều trong năm, với các đợt tăng tập trung vào những thời điểm giá năng lượng và dịch vụ tiêu dùng biến động. Đến tháng 10/2025, CPI tăng khoảng 3,35% so với cùng kỳ, tiếp tục khẳng định xu hướng lạm phát trong tầm kiểm soát.

CPI là gì và vai trò của CPI trong đo lường lạm phát

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) là thước đo chính phản ánh mức thay đổi giá của rổ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng phổ biến của hộ gia đình, qua đó thể hiện trực tiếp mức độ lạm phát trong nền kinh tế. Tại Việt Nam, CPI được Tổng cục Thống kê xây dựng dựa trên các nhóm hàng lớn như lương thực – thực phẩm, nhà ở, giao thông, y tế và giáo dục.

Dữ liệu CPI cho thấy áp lực giá chủ yếu đến từ nhóm thực phẩm và dịch vụ tiêu dùng, trong khi các nhóm chịu ảnh hưởng trực tiếp từ giá năng lượng được kiềm chế tốt hơn nhờ chính sách điều hành. Thông cáo báo chí của Tổng cục Thống kê về tình hình giá quý III và 9 tháng năm 2025 cho thấy CPI 9 tháng tăng ở mức vừa phải, không xuất hiện hiện tượng tăng giá lan tỏa trên diện rộng.

Năm 2025, CPI tăng 3,31% so với cùng kỳ, trong đó tháng 1 tăng cao nhất 3,63% và tháng 2 thấp nhất 2,91%. Lạm phát Việt Nam chủ yếu do điều chỉnh giá dịch vụ y tế, nhà ở – điện nước, thực phẩm và giáo dục trước nhu cầu tiêu dùng tăng và tác động của thiên tai.

Giá xăng dầu và tác động lan tỏa tới lạm phát

Giá xăng dầu là một trong những biến số có tác động trực tiếp và gián tiếp đến lạm phát, thông qua chi phí vận tải, logistics và cấu trúc giá thành sản xuất. Trong giai đoạn vừa qua, cơ chế điều hành giá xăng dầu linh hoạt đã góp phần hạn chế tác động lan tỏa của biến động năng lượng toàn cầu lên mặt bằng giá trong nước.

Việc giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh giảm nhẹ vào một số thời điểm đã giúp giảm áp lực chi phí đầu vào cho doanh nghiệp và kìm hãm đà tăng giá hàng hóa tiêu dùng. Diễn biến này được phản ánh rõ trong bài phân tích về giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh giảm nhẹ, cho thấy vai trò của công cụ điều hành giá trong kiểm soát lạm phát ngắn hạn.

Diễn biến giá xăng trong nước cho thấy xu hướng giảm nhẹ từ khoảng 0,73 USD/lít xuống 0,71 USD/lít trong giai đoạn cuối năm, qua đó hỗ trợ kiểm soát chi phí vận tải và sản xuất, góp phần giữ CPI trong vùng ổn định.

Tăng trưởng GDP và mối quan hệ với lạm phát

Tăng trưởng kinh tế cao thường đi kèm áp lực lạm phát thông qua kênh cầu tiêu dùng và đầu tư. Năm 2025, GDP Việt Nam tăng khoảng 8,02%, tiệm cận kịch bản cơ sở của Chính phủ, phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ của sản xuất, xuất khẩu và tiêu dùng nội địa.

Trong bối cảnh đó, việc lạm phát vẫn duy trì quanh mức hơn 3% cho thấy cầu tăng không chuyển hóa hoàn toàn thành áp lực giá, nhờ năng lực cung được cải thiện và chính sách tiền tệ tương đối thận trọng. Báo cáo của UOB về triển vọng kinh tế Việt Nam năm 2025 cũng nhấn mạnh rằng tăng trưởng GDP cao không đồng nghĩa với lạm phát mất kiểm soát, nếu chính sách điều hành được phối hợp hiệu quả.

Lạm phát Việt Nam đã được kiểm soát như thế nào

Tổng hợp các yếu tố cho thấy lạm phát Việt Nam trong giai đoạn này nằm trong vùng kiểm soát, với CPI tăng dưới ngưỡng mục tiêu và không xuất hiện các cú sốc giá mang tính hệ thống. Sự phối hợp giữa điều hành giá xăng dầu, kiểm soát cung tiền và ổn định chuỗi cung ứng đóng vai trò then chốt trong việc duy trì mặt bằng giá.

Các dữ liệu chính thức từ Tổng cục Thống kê và cơ quan điều hành cho thấy lạm phát không chỉ được kiểm soát về mức độ, mà còn ổn định về cấu trúc, khi không có nhóm hàng nào tạo ra áp lực kéo dài lên CPI. Điều này phản ánh tính hiệu quả của chính sách quản lý giá trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế cao.