Lạm phát tiến sát mốc 6% 

Chỉ số CPI tháng 5 của Việt Nam tăng 5,6% so với cùng kỳ, đánh dấu tháng thứ tư liên tiếp giá tiêu dùng tăng kể từ đầu năm. Đà tăng này phản ánh cả yếu tố mùa vụ sau kỳ Tết lẫn tác động trễ từ cú sốc giá năng lượng liên quan tới căng thẳng địa chính trị từ cuối tháng 2, khi giá dầu leo thang và lan rộng vào rổ hàng hóa trong nước.

Lũy kế năm tháng, CPI tăng 4,31% so với cùng kỳ, tiệm cận mục tiêu lạm phát 4,5% được chính phủ đưa ra. Đáng chú ý, lạm phát cơ bản cũng tăng tháng thứ tư liên tiếp, lên 4,04% so với cùng kỳ.

Giá dầu tăng tác động đến rổ hàng hóa

Tác động của giá dầu cao đang lan rộng sang nhiều nhóm hàng trong rổ giá tiêu dùng. Trong mức tăng 0,29% của CPI tháng 5 so với tháng trước, có 10 nhóm hàng hóa tăng giá, trong khi nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống là nhóm duy nhất giảm.

Hai nhóm tăng mạnh nhất, gần 1 điểm phần trăm, là nhà ở, điện nước và vật liệu xây dựng. Nhóm giao thông, sau khi hạ nhiệt trong tháng 4, cũng quay lại xu hướng tăng giá.

Theo nhóm nghiên cứu Maybank, lạm phát là rủi ro vĩ mô lớn nhất đối với Việt Nam trong năm nay. Họ dự báo CPI bình quân năm nay có thể vượt 5%, cao hơn 1,7 điểm phần trăm so với mức 3,3% của năm ngoái trong bối cảnh giá năng lượng tiếp tục leo thang.

Văn phòng Nghiên cứu Kinh tế Vĩ mô ASEAN+3 (ASEAN và 3 quốc gia Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc) (AMRO) đã nâng dự báo lạm phát của Việt Nam lên 4,4% trong năm 2026, từ mức 3,8% đưa ra hồi tháng 4, đồng thời tăng dự báo năm 2027 từ 3,4% lên 4%. Với mức 4,4%, lạm phát của Việt Nam cao hơn mức trung bình 4% của ASEAN và gấp hơn hai lần mức 1,8% của toàn khối ASEAN+3.

Nếu dự báo này trở thành hiện thực, Việt Nam sẽ nằm trong nhóm các nền kinh tế có mức lạm phát cao nhất ASEAN, chỉ thấp hơn Philippines, Lào và Myanmar.

Nhóm nghiên cứu của Maybank cảnh báo rằng thị trường dầu toàn cầu hiện phụ thuộc nhiều vào việc giải phóng tồn kho để bù đắp khoảng 52% lượng nguồn cung bị gián đoạn từ eo biển Hormuz. Nếu eo biển này tiếp tục bị phong tỏa đến tháng 9, tồn kho thương mại của các nước OECD có thể giảm xuống gần mức vận hành tối thiểu, khiến giá dầu tăng vọt và làm gia tăng đáng kể áp lực lạm phát tại Việt Nam.

AMRO cũng cho rằng giá dầu đang trở thành biến số quan trọng nhất đối với triển vọng kinh tế khu vực. Trong kịch bản cơ sở, giá dầu Brent được giả định duy trì trung bình 95 USD/thùng trong năm 2026. Nếu xung đột leo thang khiến giá dầu neo quanh 125 USD/thùng, ASEAN+3 có thể phải đối mặt với một cú sốc lạm phát mới và các nền kinh tế có lạm phát cao như Philippines, Lào, Myanmar và Việt Nam sẽ chịu áp lực lớn hơn về chính sách.