"An cư lạc nghiệp" là một trong những quan niệm quen thuộc của người Việt. Có một mái nhà để ổn định cuộc sống, rồi mới nghĩ đến chuyện làm ăn, tích lũy và gây dựng tương lai. Có lẽ cũng vì vậy mà bất động sản từ lâu không chỉ được nhìn như một khoản đầu tư, mà còn là gia sản truyền đời.

Đồ thị tuần này cho thấy quan niệm ấy vẫn in đậm trong hành vi đầu tư của người Việt. Theo khảo sát Sức khỏe Tài chính và Niềm tin Đầu tư của người Việt năm 2026 do Công ty Chứng khoán Thiên Việt (TVS) thực hiện trên 1.000 người có tiền tiết kiệm từ 500 triệu đồng trở lên tại 5 thành phố lớn, bất động sản càng trở thành tài sản cốt lõi khi thu nhập hộ gia đình tăng. 

Cụ thể, tỉ trọng bất động sản trong danh mục đầu tư tăng từ 31% ở nhóm thu nhập dưới 500 triệu đồng lên 37% ở nhóm 500 triệu đến 1 tỉ đồng và đạt 44% ở nhóm thu nhập trên 1 tỉ đồng, trở thành loại tài sản chiếm tỉ trọng lớn nhất. Ngược lại, tỉ trọng tiền gửi tiết kiệm và tiền mặt giảm mạnh từ 42% xuống còn 29% khi thu nhập tăng, cho thấy các hộ gia đình giàu có sẵn sàng chuyển một phần tài sản từ kênh an toàn sang bất động sản để tích lũy tài sản dài hạn. 

Trong khi đó, vàng cũng giảm tỉ trọng từ 16% xuống 10%, còn cổ phiếu, chứng chỉ quỹ và góp vốn doanh nghiệp chỉ chiếm tỷ lệ một chữ số, phản ánh bất động sản vẫn là điểm đến ưu tiên của dòng tiền khi quy mô tài sản và thu nhập gia tăng.

Giá trị hương hỏa

Không chỉ được những gia đình có “của ăn của để” ưu tiên nắm giữ, bất động sản còn giữ vai trò trung tâm trong danh mục tài sản của người Việt. Theo báo cáo của TVS, 70% người tham gia khảo sát đang sở hữu bất động sản và loại tài sản này chiếm trung bình 36% tổng tài sản của mỗi cá nhân. Cùng với tiền gửi tiết kiệm và vàng, ba nhóm tài sản này chiếm tới 87% tổng danh mục đầu tư.

Quan trọng hơn, bất động sản còn mang ý nghĩa vượt ra ngoài lợi nhuận đầu tư. Có 93% người được hỏi cho rằng bất động sản của gia đình mang giá trị tinh thần hoặc hương hỏa; 85% xem đây là tài sản quan trọng nhất muốn để lại cho con cái và 86% mong thế hệ sau tiếp tục giữ gìn thay vì bán đi.

Tuy nhiên, vị trí lớn của bất động sản trong danh mục cũng đi kèm những đánh đổi. Khảo sát của TVS chỉ ra một nghịch lý đáng chú ý. Dù 85% tin rằng có thể nhanh chóng xoay xở tiền mặt khi cần, thực tế chỉ 52% có thể thanh khoản trên 40% tài sản trong vòng 30 ngày. Nguyên nhân chủ yếu là danh mục đang tập trung nhiều vào bất động sản.

Việc coi bất động sản là tài sản hương hỏa cũng khiến quá trình luân chuyển tài sản trở nên chậm hơn. Có 60% bất động sản đứng tên riêng chỉ được chuyển giao sau khi chủ sở hữu qua đời, trong khi với các tài sản hương hỏa, tỉ lệ này lên tới 92%.

Đổi thay trước mắt

Trong khi đó, bối cảnh thị trường cũng đang thay đổi. Dù mặt bằng giá duy trì ổn định, thanh khoản lại có dấu hiệu suy giảm. Theo số liệu OneHousing được trích dẫn trên Vietstock, tỉ lệ hấp thụ tại các dự án sơ cấp trong nửa đầu năm 2026 chỉ đạt khoảng 50 đến 60%, thấp hơn đáng kể so với mức trên 80% của cùng kỳ năm 2025.

Nhìn xa hơn, thị trường bất động sản trong 3 đến 5 năm trở lại đây đã bước sang một giai đoạn khác. Cơ hội sinh lời không còn phân bổ đồng đều như trước, mà tập trung vào những phân khúc và dự án có chất lượng. Sự phân hóa ngày càng rõ nét khiến nhà đầu tư phải thay đổi cách tiếp cận.

"Các khoản đầu tư hiệu quả đang tập trung nhiều về vùng lõi trung tâm thành phố. Song song đó, các bất động sản có khả năng tạo ra dòng tiền nay được ưu tiên hơn, thay vì họ chọn nắm giữ bất động sản để chờ tăng giá như trước", ông Phạm Lâm, chủ tịch kiêm tổng giám đốc DKRA Group, nhận định tại Hội nghị Đầu tư 2026: Dòng chảy mới của tài sản tổ chức ngày 10.7.

Sau nhiều năm, các kênh đầu tư có thể sẽ tiếp tục đa dạng hơn và khẩu vị của mỗi thế hệ cũng sẽ thay đổi. Nhưng ít nhất ở thời điểm hiện tại, bất động sản vẫn gắn chặt với quan niệm "an cư lạc nghiệp", vừa là nơi để ở, vừa là tài sản tích lũy và cũng là nền tảng mà nhiều gia đình mong muốn truyền lại cho thế hệ sau.

Còn bạn thì sao, nếu có cơ hội, bạn vẫn chọn mua một mảnh đất hay căn nhà cho riêng mình chứ?