Đây được xem là một trong những dự án hạ tầng giao thông liên vùng quan trọng, có vai trò thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội khu vực phía Bắc.

Theo kế hoạch của UBND tỉnh Quảng Ninh, lễ khởi công sẽ được tổ chức theo hướng trang trọng, an toàn và tiết kiệm, đồng thời tận dụng tối đa nguồn lực sẵn có. Công tác chuẩn bị có sự phối hợp giữa nhà đầu tư là Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc Vinspeed với các sở, ngành và địa phương liên quan nhằm đảm bảo tiến độ và chất lượng tổ chức.

Dự án có quy mô lớn với tổng chiều dài khoảng 120 km, sử dụng đường đôi khổ tiêu chuẩn 1.435 mm, điện khí hóa toàn tuyến. Tốc độ thiết kế tối đa lên tới 350 km mỗi giờ, cho phép rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển giữa Hà Nội và Quảng Ninh. Tuyến đi qua bốn địa phương gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh, với điểm đầu tại ga Cổ Loa và điểm cuối tại khu vực Tuần Châu.

Toàn tuyến dự kiến bố trí năm nhà ga gồm Cổ Loa, Gia Bình, Ninh Xá, Yên Tử và Hạ Long Xanh, cùng một depot đặt tại Hạ Long Xanh phục vụ bảo dưỡng, sửa chữa và vận hành tàu. Riêng đoạn đi qua địa bàn Quảng Ninh dài hơn 39 km, kéo dài từ ranh giới với Hải Phòng đến khu vực ga cuối. Tuyến này đi qua nhiều khu vực đô thị và phát triển công nghiệp của tỉnh như Mạo Khê, Hoàng Quế, Uông Bí, Đông Mai, Hà An và Tuần Châu.

Dự án được triển khai theo hình thức đối tác công tư, với tổng mức đầu tư khoảng 147.370 tỉ đồng. Phần chi phí giải phóng mặt bằng, ước tính hơn 10.000 tỉ đồng, sẽ do ngân sách nhà nước đảm bảo. Theo kế hoạch, tuyến đường sắt có thể hoàn thành và đưa vào khai thác từ năm 2028 nếu tiến độ được duy trì thuận lợi.

Việc đầu tư tuyến đường sắt tốc độ cao được kỳ vọng tạo ra bước thay đổi lớn trong kết nối giao thông giữa thủ đô Hà Nội và khu vực Đông Bắc. Khi đi vào vận hành, tuyến này sẽ góp phần giảm tải cho đường bộ, đồng thời nâng cao năng lực vận chuyển hành khách, thúc đẩy du lịch và logistics. Quảng Ninh, với lợi thế là trung tâm du lịch và cửa ngõ giao thương quốc tế, được đánh giá sẽ hưởng lợi trực tiếp từ dự án.

Bên cạnh ý nghĩa về hạ tầng, dự án còn mang tính biểu tượng về chính trị và phát triển. Lễ khởi công được tổ chức trong bối cảnh cả nước hoàn thành kỳ bầu cử Quốc hội khóa mới và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 đến 2031, qua đó thể hiện quyết tâm thúc đẩy các dự án lớn ngay từ đầu nhiệm kỳ.

Đối với Quảng Ninh, dự án cũng gắn với định hướng phát triển năm 2026, tập trung vào tăng cường liên kết vùng và hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông hiện đại. Việc triển khai tuyến đường sắt tốc độ cao không chỉ tạo động lực tăng trưởng mới mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế trong giai đoạn tới.