Ngân hàng trung ương Trung Quốc lần đầu tiên rút tiền khỏi hệ thống tài chính sau một năm, một tín hiệu thận trọng cho thấy cơ quan này vẫn muốn giữ dư địa điều hành khi giá dầu tăng bắt đầu lan rộng vào nền kinh tế.

Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã hút ròng tổng cộng 890 tỉ Nhân dân tệ, tương đương 129 tỉ USD, thông qua các nghiệp vụ thị trường mở ngắn hạn trong tháng 3. Đồng thời, cơ quan này còn rút thêm 250 tỉ Nhân dân tệ qua các công cụ dài hạn hơn, bao gồm mua bán lại đảo ngược và cho vay trung hạn.

Tính chung, các ngân hàng thương mại nhiều khả năng đã ghi nhận lần đầu tiên hoàn trả ròng các khoản vay từ PBOC kể từ tháng 5 năm ngoái, theo tính toán của Bloomberg dựa trên dữ liệu chính thức.

Theo bà Lynn Song, kinh tế trưởng khu vực Trung Quốc tại ING Bank, nhà hoạch định chính sách muốn “để dành dư địa cho tương lai khi cần bơm thêm tiền”. Điều này cho thấy PBOC không muốn tiếp tục bơm quá nhiều tiền vào thị trường liên ngân hàng khi thanh khoản hiện đã khá dồi dào.

Khi áp lực giá cả gia tăng lan rộng trong nền kinh tế, ngày càng nhiều chuyên gia lùi dự báo về thời điểm Trung Quốc cắt giảm lãi suất và tỉ lệ dự trữ bắt buộc. Dù PBOC khó có khả năng thắt chặt chính sách tiền tệ ngay lúc này, cơ quan này có thể sẽ thận trọng hơn với việc tung thêm kích thích trong bối cảnh bất định bên ngoài vẫn ở mức cao.

Trong khi đó, nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới đang chuẩn bị tăng lãi suất hoặc đã hành động. OECD đã nâng dự báo lạm phát cho các nền kinh tế lớn vào cuối tháng 3, và hiện cho rằng mức trung bình của nhóm G20 năm nay sẽ lên tới 4%, cao hơn đáng kể so với mức 2,8% dự báo hồi tháng 12.

Những năm gần đây, PBOC nhấn mạnh thị trường nên đọc tín hiệu chính sách thông qua mặt bằng lãi suất thay vì quy mô bơm thanh khoản, trong nỗ lực chuyển sang cách điều hành hiệu quả hơn.

Chi phí vay qua đêm trên thị trường liên ngân hàng vẫn ổn định quanh mức 1,3% dù thanh khoản thu hẹp, cho thấy điều kiện tiền tệ gần như không thay đổi. PBOC mô tả lập trường hiện tại là “nới lỏng vừa phải”, trong đó vai trò hỗ trợ tăng trưởng được đặt nhiều hơn lên chính sách tài khóa.

Quy mô rút thanh khoản sẽ rõ ràng hơn vào giữa tháng 4, khi ngân hàng trung ương công bố bảng cân đối kế toán. Chỉ tiêu “các khoản phải thu từ tổ chức nhận tiền gửi khác” một thước đo lượng vốn PBOC cho các ngân hàng thương mại vay đã tăng liên tục 9 tháng tính đến hết tháng 2.

Ngoài các công cụ ngắn và dài hạn, chỉ tiêu này còn bao gồm các công cụ chính sách tiền tệ mang tính cấu trúc nhằm khuyến khích tín dụng chảy vào những lĩnh vực ưu tiên. Các khoản này thường biến động ít hơn theo từng tháng.

Bù đắp phần nào cho việc hút tiền, PBOC đã nối lại hoạt động mua trái phiếu chính phủ từ tháng 10. Dù điều này bơm tiền vào thị trường liên ngân hàng, quy mô mua mỗi tháng không vượt quá 100 tỉ Nhân dân tệ.

Bên cạnh cú sốc giá dầu, lộ trình chính sách của PBOC trở nên phức tạp hơn khi tăng trưởng năm 2026 khởi sắc hơn kỳ vọng, làm giảm nhu cầu cấp bách phải kích thích thêm. Thương mại và sản xuất vẫn duy trì ổn định trong tháng 3 ngay cả sau khi xung đột Iran nổ ra, cho thấy nền kinh tế đến nay vẫn tránh được những tổn thương sâu như ở một số quốc gia khác.

Dù vậy, một số nhà kinh tế vẫn cho rằng việc giảm lãi suất và tỉ lệ dự trữ bắt buộc có thể diễn ra trong năm nay. Trước đây, PBOC thường nới lỏng khi lạm phát đầu vào không truyền hết sang giá tiêu dùng, khiến biên lợi nhuận doanh nghiệp bị thu hẹp.

Theo bà Serena Zhou, kinh tế gia cao cấp về Trung Quốc tại Mizuho Securities ở Hong Kong, PBOC nhiều khả năng sẽ tiếp tục hỗ trợ thanh khoản, bao gồm giảm tỉ lệ dự trữ bắt buộc và mua trái phiếu chính phủ trên thị trường thứ cấp. Bà dự báo sẽ có hai đợt giảm lãi suất, mỗi lần 10 điểm cơ bản, trong quý này và quý tới.

Sau cuộc họp quý đầu tiên của ủy ban chính sách tiền tệ, ngân hàng trung ương Trung Quốc tái khẳng định lập trường hiện tại, đồng thời thừa nhận nền kinh tế đang đối mặt với các “cú sốc từ bên ngoài”.

Dù vậy, PBOC nhiều khả năng vẫn duy trì chính sách hỗ trợ cho tới khi nhu cầu trong nước từ người tiêu dùng và doanh nghiệp cải thiện rõ rệt. Cơ quan này cũng cần giữ chi phí vốn ở mức thấp để giúp chính phủ phát hành thêm trái phiếu, phục vụ chi tiêu công.

Theo bà Michelle Lam, kinh tế gia khu vực Trung Quốc tại Societe Generale, lập trường của PBOC vẫn mang tính thận trọng. Điều quan trọng hơn nằm ở mặt bằng lãi suất. Chừng nào lãi suất liên ngân hàng không biến động mạnh, việc thu hẹp bảng cân đối kế toán vẫn có thể diễn ra một cách ổn định.