Thị trường dự đoán, nơi người dùng có thể đặt cược vào kết quả thực tế của mọi thứ từ thể thao, lễ trao giải cho đến bầu cử, quyết định lãi suất và thậm chí là cả các chiến dịch quân sự, đã trở thành một ngành công nghiệp trị giá hàng tỉ USD chỉ trong vài năm. Cùng với sự phát triển đó, ngày càng có nhiều lo ngại rằng một số người tham gia đang lợi dụng thông tin đặc quyền để trục lợi trên các nền tảng này.

Vào tháng 4, một binh sĩ quân đội Mỹ đã bị buộc tội sử dụng thông tin mật về thời điểm bắt giữ Tổng thống Venezuela lúc bấy giờ là Nicolás Maduro để kiếm hàng trăm ngàn USD qua giao dịch trên Polymarket, một trong hai nền tảng thị trường dự đoán phổ biến nhất hiện nay. Vụ việc làm nổi bật nguy cơ các thị trường cung cấp dịch vụ đặt cược vào các sự kiện xã hội và chính trị có thể tạo điều kiện cho giao dịch dựa trên thông tin chưa được công bố.

Trước tình hình đó, các nhà lập pháp Mỹ đã gấp rút siết chặt hoạt động giao dịch nội gián trên các thị trường dự đoán và tìm cách cấm đặt cược vào những vấn đề liên quan đến sống còn. Ngày càng nhiều cơ quan chính phủ và doanh nghiệp cũng cảnh báo nhân viên không được đặt cược dựa trên thông tin đặc quyền.

Trong khi đó, các sàn giao dịch thị trường dự đoán khẳng định sản phẩm của họ tuân thủ pháp luật và cho biết đang triển khai thêm nhiều biện pháp để ngăn chặn giao dịch nội gián. Polymarket và đối thủ lớn nhất là Kalshi nói rằng họ đã đánh dấu nhiều trường hợp nghi vấn trên nền tảng của mình. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu và nền tảng phân tích cho biết danh sách giao dịch đáng ngờ vẫn tiếp tục tăng lên.

Polymarket cung cấp một sổ cái blockchain công khai cho phép bất kỳ ai cũng có thể theo dõi các khoản cược cá nhân, dù các tài khoản thường sử dụng biệt danh. Những giao dịch đáng ngờ vốn luôn tồn tại trên nhiều thị trường tài chính khác nhau. Tuy nhiên, khả năng truy xuất nguồn gốc và thời điểm giao dịch chính xác bất thường trên Polymarket đã khiến các nhà lập pháp và cơ quan quản lý chú ý hơn đến nguy cơ giao dịch nội gián trong ngành thị trường dự đoán.

Ngày 23.4, Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) và các công tố viên liên bang đã đồng loạt khởi kiện binh sĩ Mỹ Gannon Ken Van Dyke với cáo buộc sử dụng thông tin cực kỳ nhạy cảm về một chiến dịch quân sự để thu lợi hơn 400.000 USD trên Polymarket. Theo đơn khiếu nại, Van Dyke là thành viên của nhóm lên kế hoạch bắt giữ và dẫn độ ông Maduro. Người này bị cáo buộc đã sử dụng thông tin đặc quyền để đặt cược chính xác vào thời điểm ông Maduro bị lật đổ.

Polymarket cho biết họ đã hợp tác với cơ quan chức năng trong vụ án này. Sàn giao dịch quốc tế chính của công ty không đăng ký với CFTC và được cho là cấm các nhà giao dịch Mỹ tham gia nền tảng. Van Dyke đã phủ nhận các cáo buộc.

Bộ Tư pháp Mỹ cho biết Van Dyke bị buộc tội sử dụng thông tin mật về thời điểm bắt giữ Tổng thống Venezuela lúc bấy giờ là Nicolás Maduro để kiếm hơn 400.000 USD qua giao dịch trên thị trường dự đoán của Polymarket.

Vụ án của Van Dyke là trường hợp nổi bật nhất liên quan đến nghi vấn giao dịch nội gián trên Polymarket, nhưng đó không phải trường hợp duy nhất. Theo một phân tích được Bloomberg News xác nhận, một nhóm tài khoản Polymarket có liên hệ với nhau đã thu về 1,6 triệu USD lợi nhuận nhờ hàng loạt vụ cược chính xác tuyệt đối liên quan đến các động thái của ông Trump tại Iran và Venezuela. Các giao dịch được chia nhỏ qua hơn ba mươi ví trên Polymarket, nhưng tất cả đều rút tiền về cùng một địa chỉ tại sàn giao dịch tiền điện tử Coinbase. Hơn 30 địa chỉ chỉ đặt cược vào các thị trường liên quan đến Iran và có tỉ lệ thắng 100%.

Một nghiên cứu học thuật mới cũng cho thấy mức độ hoạt động mạnh của các đối tượng nội gián trên Polymarket. Các nhà nghiên cứu tại Trường Luật Columbia và Đại học Haifa đã kiểm tra sổ cái giao dịch blockchain của Polymarket để tìm kiếm các mô hình phù hợp với việc sử dụng thông tin chưa công bố. Trong hai năm qua, những giao dịch bị đánh dấu đã tạo ra khoản lợi nhuận khoảng 143 triệu USD.

Hiện nay, nhiều nền tảng phân tích chuyên rà soát sổ cái của Polymarket để tìm bằng chứng về các đối tượng nội gián tiềm năng. Một công cụ có tên Insider Finder đã đánh dấu hàng chục động thái đáng ngờ trên sàn giao dịch này mỗi ngày.

“Chúng tôi giám sát toàn diện đối với giao dịch nội gián và các hoạt động bất hợp pháp khác, tương tự như các sàn giao dịch khác,” Neal Kumar, giám đốc pháp lý tại Polymarket, cho biết. “Dù chúng tôi không bình luận về các cuộc điều tra đang diễn ra hoặc các vụ việc cụ thể, quy trình nội bộ của chúng tôi đến nay đã chuyển gần 100 ví cho cơ quan thực thi pháp luật.”

Kalshi cũng ghi nhận nhiều trường hợp giao dịch nội gián trên nền tảng của mình. Vào tháng 2, công ty đã phạt và cấm một biên tập viên làm việc cho streamer YouTube MrBeast, người bị cáo buộc đặt cược vào diễn biến trong các video của YouTuber này. Công ty cũng đã xử lý một số ứng cử viên chính trị và người trong cuộc của các chiến dịch vì đặt cược vào kết quả cuộc đua của chính họ.

“Giao dịch nội gián xuất hiện ở mọi thị trường tài chính, từ thị trường chứng khoán đến các nhà cái thể thao,” Robert DeNault, cố vấn pháp lý tại Kalshi, cho biết. “Trên Kalshi và theo luật liên bang, giao dịch nội gián bị cấm. Chúng tôi giám sát, điều tra và xử lý hành vi này.”

Vì sao các nhà phê bình cho rằng thị trường dự đoán khiến giao dịch nội gián trở nên dễ dàng hơn trước?

Số lượng cơ hội để sử dụng thông tin đặc quyền của chính phủ hoặc doanh nghiệp nhằm đặt cược đã tăng mạnh cùng với sự phát triển của ngành. Điều này tạo ra một tầng lớp nội gián hoàn toàn mới. Trước đây, chỉ có một số ít thị trường tài chính được quản lý chặt chẽ với cơ hội giao dịch nội gián hạn chế. Hiện nay, một người biết trước nội dung video của MrBeast cũng có thể sở hữu thông tin chưa được công bố để giao dịch.

Một yếu tố khác nằm ở chỗ hoạt động kinh doanh chính của Polymarket diễn ra ở nước ngoài, ngoài tầm giám sát của các cơ quan quản lý Mỹ và đôi khi cho phép khách hàng đăng ký mà không cần xác minh danh tính. Dù điều khoản dịch vụ của Polymarket cấm khách hàng Mỹ tham gia, nhiều nhà giao dịch đã công khai nói về việc lách hạn chế của công ty bằng cách sử dụng mạng riêng ảo (VPN) để che giấu vị trí.

Polymarket cũng vận hành một sàn giao dịch dành cho nhà giao dịch Mỹ được CFTC quản lý và cho biết nền tảng này tuân thủ các yêu cầu nhận diện khách hàng. Tuy nhiên, quy mô của sàn tại Mỹ hiện vẫn nhỏ hơn nhiều so với sàn quốc tế.

Trong khi đó, sàn giao dịch tại Mỹ của Kalshi hoạt động dưới sự giám sát của CFTC và công ty cho biết họ tuân thủ đầy đủ các yêu cầu xác minh danh tính khách hàng.

Ngoài nguy cơ giao dịch nội gián, thị trường dự đoán còn làm gia tăng khả năng thao túng kết quả sự kiện để trục lợi. Những thị trường hằng ngày theo dõi việc liệu có đồ chơi tình dục bị ném xuống sân trong một trận bóng rổ nữ hay không dường như đã khuyến khích khán giả đến sân và tự thực hiện hành động đó. Một nhân viên tổ chức tư vấn của Mỹ bị phát hiện chỉnh sửa bản đồ tương tác về cuộc xung đột Nga và Ukraine, vốn là cơ sở cho một vụ cược trên Polymarket liên quan đến bước tiến của Nga. Chính quyền Pháp cũng đang điều tra khả năng một người đã thao túng trạm theo dõi thời tiết để thắng cược về nhiệt độ tại Paris.

Vì sao giao dịch nội gián trên thị trường dự đoán đặc biệt nhạy cảm?

Giống như trên các sàn giao dịch tài chính truyền thống, giới quan sát lo ngại giao dịch nội gián trên thị trường dự đoán sẽ làm tổn hại đến tính toàn vẹn của thị trường. Tuy nhiên, điều khiến nhiều người lo ngại hơn là một số trường hợp tiềm năng có thể liên quan đến an ninh quốc gia. Việc dòng tiền bất thường đổ vào các khoản cược liên quan đến thời điểm diễn ra chiến dịch quân sự của Mỹ, đặc biệt từ các tài khoản mới tạo, có thể khiến đối thủ phát hiện dấu hiệu về các chiến dịch đó.

Viện dẫn các lo ngại về an ninh quốc gia, chính quyền Israel đã đệ đơn buộc tội một quân nhân dự bị và một thường dân vào đầu năm nay với cáo buộc sử dụng thông tin quân sự bí mật để thu lợi trên Polymarket.

Ngoài ra, các cơ quan quản lý cũng coi giao dịch nội gián là mối đe dọa đối với tính toàn vẹn của các cuộc bầu cử. Kalshi cho biết họ đã đình chỉ và phạt các ứng cử viên quốc hội vì đặt cược vào cuộc đua của chính họ tại Minnesota, Texas và Virginia. Cuộc bầu cử tháng 11 tới được xem là phép thử lớn đối với hệ thống kiểm soát của các sàn giao dịch trước những đối tượng nội gián.

Thị trường dự đoán khiến việc xử lý giao dịch nội gián trở nên phức tạp như thế nào?

Tại Mỹ, thị trường dự đoán được CFTC quản lý tương tự các sàn giao dịch phái sinh. Ý tưởng ở đây là sản phẩm của thị trường dự đoán có tính chất giống với hợp đồng tương lai, cho phép đặt cược vào giá của các loại hàng hóa như dầu, lúa mì hoặc thậm chí là Bitcoin.

Đạo luật Sàn giao dịch Hàng hóa cấm cá nhân chiếm đoạt thông tin mà họ có nghĩa vụ bảo vệ hoặc không được phép giao dịch, chẳng hạn như biết trước quyết định chính sách của chính phủ hoặc kế hoạch hoạt động chưa công bố của doanh nghiệp. Nghĩa vụ bảo mật này áp dụng với nhân viên khu vực tư nhân, quan chức chính phủ và những người khác có quyền tiếp cận thông tin bảo mật có khả năng tác động đến thị trường.

CFTC có nhiều thập kỷ kinh nghiệm trong việc xác định hành vi lạm dụng thông tin bảo mật trên các sàn giao dịch truyền thống. Tuy nhiên, sự phát triển của thị trường dự đoán đang tạo ra những thách thức mới. Các nền tảng này mở rộng đáng kể cả loại thông tin được giao dịch lẫn phạm vi những người có thể sở hữu nó.

Ví dụ, khi một bác sĩ thể thao đặt cược vào chấn thương chưa được công bố của cầu thủ hoặc một người trong ngành điện ảnh đặt cược vào kết quả giải thưởng chưa được công bố, câu hỏi đặt ra là liệu có tồn tại nghĩa vụ bảo mật chính thức hay không và phạm vi của nghĩa vụ đó đến đâu. Đây vẫn là vấn đề đang được thử nghiệm về mặt pháp lý.

Một câu hỏi khác chưa có lời giải là liệu các quy định về giao dịch nội gián của CFTC có áp dụng cho các sàn giao dịch nước ngoài nằm ngoài phạm vi giám sát chính thức của cơ quan này hay không. Hành động thực thi đối với Van Dyke vì giao dịch nội gián trên Polymarket cho thấy cơ quan này đang khẳng định thẩm quyền truy tố công dân Mỹ giao dịch trên một nền tảng không được quản lý. Trước đây, cơ quan này từng cho rằng mình không có quyền tài phán trong các trường hợp như vậy.

Ủy ban đã nhận được hơn một nghìn ý kiến từ công chúng trong quá trình xây dựng đề xuất quy định cho thị trường dự đoán. Nhiều ý kiến đề cập đến các biện pháp quản lý giao dịch nội gián tiềm ẩn.

Trong khi nhiều quốc gia ngoài Mỹ vẫn chưa xác định rõ cách quản lý thị trường dự đoán, một số nước đã xếp lĩnh vực này vào nhóm cờ bạc. Pháp, Tây Ban Nha, Bỉ và Ba Lan thậm chí đã chặn quyền truy cập vào một phần hoặc toàn bộ các nền tảng.

Các cơ quan quản lý và nhà lập pháp đang phản ứng với vấn đề này như thế nào?

Các nghị sĩ Dân chủ tại Quốc hội Mỹ cũng bắt đầu đề xuất luật để siết chặt ngành này. Thượng nghị sĩ Richard Blumenthal của bang Connecticut đã giới thiệu một dự luật quy mô lớn nhằm áp đặt các quy định mới đối với thị trường dự đoán, bao gồm hạn chế giao dịch nội gián, xung đột lợi ích và các khoản cược liên quan đến chiến tranh hoặc hành động quân sự.

Trong khi đó, Hạ nghị sĩ Ritchie Torres của New York đề xuất một dự luật tập trung vào việc ngăn các quan chức liên bang tham gia những thị trường mà họ có xung đột lợi ích.

Hai Thượng nghị sĩ Dân chủ Jack Reed của bang Rhode Island và John Hickenlooper của bang Colorado cũng đã yêu cầu CFTC cấm các khoản cược liên quan đến chiến dịch quân sự của Mỹ.

Ủy ban Giám sát Hạ viện do đảng Cộng hòa lãnh đạo gần đây đã yêu cầu Polymarket và Kalshi cung cấp tài liệu nội bộ, đồng thời mở cuộc điều tra về các hoạt động đáng ngờ trên các nền tảng này.

CFTC cũng ban hành hướng dẫn cho các sàn giao dịch, đặc biệt là các nền tảng cá cược thể thao, yêu cầu họ trao đổi với nhân viên cơ quan và các giải đấu trước khi niêm yết bất kỳ khoản cược nào có nguy cơ bị thao túng hoặc giao dịch nội gián.

Cùng lúc đó, các cơ quan quản lý Mỹ cũng tăng cường chú ý đến giao dịch nội gián trên thị trường tài chính truyền thống. Trước áp lực chính trị ngày càng lớn, CFTC đã mở cuộc điều tra vào tháng 4 về khả năng giao dịch nội gián trên CME và ICE, hai trong số những sàn giao dịch lớn nhất thế giới.

Các doanh nghiệp có đang thực hiện biện pháp để ngăn nhân viên giao dịch dựa trên thông tin nội gián hay không?

Cơ quan này đang điều tra các nhà giao dịch đã đặt cược vào hợp đồng dầu tương lai ngay trước khi ông Trump đăng tải các bài viết trên mạng xã hội có khả năng tác động đến thị trường liên quan đến Iran.

Văn phòng Đạo đức Chính phủ đã ban hành các lệnh cấm rộng rãi đối với việc sử dụng chức vụ công để trục lợi cá nhân. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có quy định cấm rõ ràng toàn bộ nhân viên chính phủ giao dịch trên thị trường dự đoán.

Nhà Trắng đã gửi email nội bộ tới toàn thể nhân viên vào tháng 3, cảnh báo họ không được sử dụng thông tin bảo mật để giao dịch trên thị trường tài chính và các nền tảng cá cược sự kiện. Tuy nhiên, Nhà Trắng chưa đưa ra lệnh cấm hoàn toàn đối với việc nhân viên sử dụng thị trường dự đoán.

Thượng viện Mỹ cũng đã bỏ phiếu nhất trí vào tháng 4 để cấm các thành viên và nhân viên của mình giao dịch trên thị trường dự đoán.

Khu vực tư nhân cũng bắt đầu tìm cách ngăn nhân viên lạm dụng thông tin đặc quyền. Point72 Asset Management và Balyasny Asset Management gần đây đã cấm nhân viên giao dịch trên thị trường dự đoán bằng tài khoản cá nhân, theo những người am hiểu vấn đề.

Các nền tảng đã áp dụng những quy định và biện pháp bảo vệ nào?

Trong bối cảnh các nền tảng ngày càng phổ biến, Polymarket và Kalshi cho biết họ đã tăng cường mạnh tay với giao dịch nội gián.

Vào tháng 3, Polymarket đã cập nhật quy định để làm rõ một số loại giao dịch bị cấm. Người dùng không được hành động dựa trên thông tin bảo mật bị đánh cắp, sử dụng mách nước bất hợp pháp hoặc đặt cược nếu họ ở vị trí có thể ảnh hưởng đến kết quả của sự kiện.

Theo quy định mới, người dùng cũng không được sử dụng thông tin để giao dịch nếu hành động đó “vi phạm nghĩa vụ hoặc trách nhiệm tín thác hoặc bảo mật đã tồn tại từ trước đối với một cá nhân hoặc tổ chức khác”. Ngoài ra, người cá cược cũng bị cấm sử dụng thông tin gián tiếp đến từ người không được phép giao dịch dựa trên thông tin đó.

Polymarket cho biết họ đang hợp tác với công ty phân tích blockchain Chainalysis để phát triển các công cụ phát hiện giao dịch đáng ngờ, bao gồm một mô hình được thiết kế nhằm nhận diện các mô hình phù hợp với hành vi giao dịch nội gián trên thị trường dự đoán.

Các công cụ khác sẽ hỗ trợ tạo bằng chứng cho cơ quan thực thi pháp luật và cơ quan quản lý, đồng thời tăng cường bảo vệ trước các mối đe dọa an ninh mạng. Polymarket cũng đang hợp tác với Palantir và TWG AI để xác định và báo cáo hoạt động đáng ngờ liên quan đến cá cược thể thao trên sàn giao dịch tại Mỹ.

Kalshi cho biết họ hiện sàng lọc và chặn các chính trị gia đặt cược vào chiến dịch của chính họ cũng như các vận động viên đặt cược vào môn thể thao mà họ tham gia thi đấu. Công ty đang hợp tác với doanh nghiệp tuân thủ IC360 để sàng lọc và ngăn chặn các tác nhân xấu, đồng thời cho phép người tham gia thị trường đánh dấu những vi phạm tiềm ẩn thông qua dữ liệu giao dịch công khai. Kalshi cũng đã thuê Solidus Labs để cung cấp dịch vụ giám sát giao dịch.