Ngành công nghiệp dầu mỏ đã dành hơn một thế kỷ để chinh phục những giới hạn mới. Các kỹ sư của ngành khai thác dầu thô từ dưới sa mạc, đại dương và các vùng băng giá. Các nhà giao dịch của ngành đã xây dựng nên những thị trường biến dầu mỏ thành loại hàng hóa được giao dịch sôi động nhất thế giới.

Giờ đây, một startup tiền mã hóa nhỏ đang cố gắng thuyết phục ngành này thử nghiệm một loại hình giới hạn khác: Đưa một thùng dầu lên blockchain.

Công ty có tên Energy Substantiation muốn các nhà cung cấp dầu hỗ trợ một loại token kỹ thuật số gắn với dầu thô vật chất. Trong nhiều thập kỷ, quyền sở hữu các thùng dầu trong thế giới thực phần lớn là đặc quyền của các nhà sản xuất, nhà giao dịch và các tổ chức lớn. Energy Substantiation đang tìm cách mở cửa thị trường cho bất kỳ ai có ví tiền mã hóa và một khoản vốn nhỏ.

"Đối với tôi, thật đáng chú ý khi mọi người có thể sở hữu đô la và vàng, nhưng họ chưa bao giờ có thể sở hữu dầu," JP Thieriot, người đang dẫn dắt ý tưởng này với tư cách là đồng sáng lập Energy Substantiation, cho biết trong một cuộc phỏng vấn.

Startup của ông đang mượn một kịch bản quen thuộc. Các stablecoin đã số hóa quyền sở hữu đối với đồng đô la, phát triển từ một thử nghiệm bên lề thành một hệ thống thanh toán hàng ngàn tỉ đô la mỗi năm. Energy Substantiation đang đặt cược rằng điều tương tự có thể được thực hiện với dầu mỏ, tài sản phức tạp hơn nhiều so với tiền tệ đứng sau các stablecoin.

Token WTIC của công ty được thiết kế để đại diện cho một thùng dầu thô West Texas Intermediate. Không giống như các quỹ ETF dầu mỏ hay hợp đồng vĩnh cửu tiền mã hóa, sản phẩm này được quảng bá là một token được bảo chứng bằng dầu vật chất thay vì hợp đồng tương lai hay các hợp đồng phái sinh khác. Các nhà đầu tư cũng có thể giao dịch nó suốt ngày đêm.

Hiện nay, hợp đồng tương lai dầu thô WTI và Brent chuẩn chủ yếu được giao dịch trên CME Group Inc. và Intercontinental Exchange Inc., với các thị trường đóng cửa vào cuối tuần. Điều này đã trở thành một nguồn cơn thất vọng ngày càng lớn đối với các nhà đầu tư khi các diễn biến trong cuộc xung đột Iran xảy ra trước khi giao dịch trở lại, thúc đẩy sự quan tâm gần đây đến các sản phẩm dựa trên cơ sở hạ tầng luôn hoạt động của tiền mã hóa để tạo điều kiện giao dịch dầu 24/7.

Nhưng ngay cả khi các nhà đầu cơ đã sẵn sàng, một token được bảo chứng bằng dầu có thể là một sản phẩm khó bán cho một ngành công nghiệp được xây dựng xung quanh các tài sản vật chất. Thieriot nhớ lại một cuộc họp với nhà đầu tư ban đầu, nơi ý tưởng này bị bác bỏ vì cho là một sự kết hợp gượng ép giữa văn hóa kinh doanh Texas và tiền mã hóa: "Dân dầu mỏ Texas mà kết hợp với Bitcoin sẽ chẳng đi đến đâu."

Hiện tại, tầm nhìn vẫn lớn hơn nhiều so với thị trường. Giá trị trên chuỗi của WTIC hiện ở mức khoảng 80.000 USD, mặc dù token này dự kiến sẽ ra mắt trên LMAX và nhận thêm 1 triệu USD thanh khoản trong tương lai. Thieriot cho biết startup đang làm việc với khoảng một chục công ty hàng hóa và nhà cung cấp dầu, bao gồm một nhà giao dịch lớn, và đang đàm phán với các sàn giao dịch và nhà tạo lập thị trường khác.

Cách WTI token vận hành

WTIC được thiết kế để theo dõi giá của dầu thô West Texas Intermediate. Các nhà cung cấp đưa dầu vào hệ thống thông qua một cuộc đấu giá ngược kiểu Hà Lan, bao gồm việc chào bán các thùng dầu với giá chiết khấu so với giá thị trường trong ngày. Công ty cho biết sự đánh đổi này cho phép các nhà sản xuất kiếm tiền từ hàng tồn kho vận hành, bao gồm lượng dầu lấp đầy đường ống và dầu cặn trong bồn chứa, những thứ mà nếu không sẽ tạo ra rất ít doanh thu. Các nhà đầu tư sau đó có thể mua và bán các token trên mạng lưới blockchain, trong khi các token mới được tạo ra thông qua một quy trình đúc hàng ngày.

Người nắm giữ có thể đổi WTIC theo giá đóng cửa giao ngay hàng ngày, mặc dù công ty không kỳ vọng nhiều nhà đầu tư sẽ nhận dầu thô vật chất. Energy Substantiation cho biết cấu trúc này cho phép dầu cơ sở được xem như một hàng hóa giao ngay thay vì một công cụ phái sinh, điều mà công ty cho rằng sẽ giúp nó chịu sự quản lý nhẹ nhàng hơn. "Ra mắt một token thì dễ. Thách thức là xây dựng một thị trường có tính thanh khoản," Javier Molina, nhà phân tích tiền mã hóa tại eToro, cho biết. "Thành công sẽ phụ thuộc vào việc họ có thể thu hút những người tham gia trong ngành năng lượng chứ không chỉ là những người chơi tiền mã hóa."

Rõ ràng là có nhu cầu tiếp cận thị trường dầu mỏ suốt ngày đêm, mặc dù phần lớn nhu cầu đó đã được đáp ứng. Trên Hyperliquid, hợp đồng tương lai vĩnh cửu được token hóa của WTI và Brent đã trở thành hai sản phẩm hàng hóa được giao dịch tích cực nhất trên nền tảng này, với hoạt động tăng vọt trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông. CME đã gây bất ngờ cho những người tham gia trong ngành, bao gồm cả cơ quan quản lý của chính mình, với kế hoạch cung cấp giao dịch 24 giờ, bảy ngày một tuần cho các hợp đồng tương lai dầu thô mới, có quy mô nhỏ hơn vào cuối tháng Tám.

Ngoài việc phải thu hút thanh khoản từ các sản phẩm đã tồn tại, Energy Substantiation sẽ phải đảm bảo rằng quyền sở hữu trên blockchain có hiệu lực pháp lý trong thế giới ngoại tuyến, Christian Catalini, người sáng lập MIT Cryptoeconomics Lab, cho biết. "Để thị trường thực sự hiệu quả, cầu nối giữa hồ sơ trực tuyến và ngoại tuyến phải có rủi ro đối tác ở mức tối thiểu. Nếu không, bạn không thực sự giao dịch tài sản cơ sở thực tế, mà về cơ bản là bạn đang giao dịch một giấy ghi nợ."

Quá trình hình thành

Thieriot lần đầu tiên theo đuổi ý tưởng này hơn một thập kỷ trước sau khi giúp xây dựng một trong những doanh nghiệp đô la kỹ thuật số sớm nhất của ngành tiền mã hóa. Nhưng không giống như đô la hay vàng, dầu thô có các trở ngại lớn: Việc lưu trữ tốn kém, các thùng dầu có chất lượng khác nhau và dầu liên tục di chuyển qua một mạng lưới vật chất rộng lớn. Bước đột phá đến khi Thieriot hợp tác với nhà tài chính và toán học Donald Putnam, người đã phát triển một khuôn khổ để chuyển đổi các loại dầu thô khác nhau thành một đơn vị năng lượng chung được đo bằng đơn vị nhiệt Anh (BTU). Mô hình này cố gắng giải quyết một trong những vấn đề lâu đời nhất của ngành: Xem các thùng dầu không giống nhau như một tài sản có thể giao dịch duy nhất.

Hệ thống này cũng dựa vào lượng hàng tồn kho thường nằm bên trong bộ máy của chính ngành kinh doanh dầu mỏ. Lượng dầu lấp đầy đường ống, dầu cặn trong bồn chứa và các loại hàng tồn kho vận hành khác thường được ghi nhận trên bảng cân đối kế toán của công ty nhưng tạo ra rất ít doanh thu trực tiếp. Mô hình của Energy Substantiation cố gắng kiếm tiền từ những thùng dầu không hoạt động đó trong khi sử dụng chúng để bảo chứng cho các token kỹ thuật số.

"Đó là hệ số beta tốt nhất bạn có thể có trên thị trường," Eric Melvin, tổng giám đốc (của Mobius Risk Group và là thành viên ban cố vấn của EnSub, cho biết, đề cập đến một thước đo mức độ giá của một tài sản theo dõi thị trường rộng lớn hơn.

Ý tưởng này phần lớn vẫn chỉ là lý thuyết cho đến khi các tổ chức chấp nhận tiền mã hóa, một môi trường pháp lý thân thiện hơn và cuộc chiến ở Trung Đông đã đẩy dầu mỏ trở lại trung tâm sự chú ý của nhà đầu tư ngay khi Energy Substantiation chuẩn bị ra mắt.

"Chúng tôi đã đánh giá thấp một cách đáng kể các nhà đầu tư bán lẻ trong lĩnh vực dầu mỏ," Thieriot nói. Trong những thời điểm căng thẳng địa chính trị, loại hàng hóa này "thực sự trở thành một chỉ báo cho sự bất ổn toàn cầu," ông nói thêm.

Tuy nhiên, WTIC phụ thuộc vào việc các nhà sản xuất duy trì đủ lượng hàng tồn kho để bảo chứng cho các token, điều này không còn là một sự đảm bảo khi tình trạng thiếu hụt nguồn cung do chiến tranh làm suy giảm trữ lượng. Energy Substantiation cho biết lượng hàng tồn kho vận hành khó có thể giảm xuống mức đe dọa đến tổ hợp năng lượng, ngay cả trong những giai đoạn thị trường căng thẳng.

Cách tiếp cận của công ty cũng đã bị soi xét theo những cách khác. Ủy viên Đường sắt Texas Wayne Christian, một thành viên đương nhiệm của cơ quan quản lý sản xuất dầu khí của tiểu bang, là một phần của ban cố vấn của Energy Substantiation và đã đích thân gửi email cho các nhà đầu tư tiềm năng trước khi token ra mắt, theo tin của tờ Texas Tribune hồi tháng Tư. Ông Christian đã chuyển các câu hỏi từ Bloomberg cho Energy Substantiation, người phát ngôn của công ty cho biết ông được mời tham gia vì "kiến thức sâu rộng về ngành năng lượng" và không chỉ đạo các hoạt động hàng ngày hay quyết định kinh doanh của công ty.

Startup có kế hoạch giới thiệu các token được bảo chứng bằng dầu thô Brent và khí đốt tự nhiên Henry Hub vào cuối năm nay. Việc các sản phẩm đó có thành công hay không có thể không quan trọng bằng những gì chúng đại diện. Các stablecoin đã biến đồng đô la thành tài sản có gốc từ Internet. Các dự án như WTIC đang cố gắng làm điều tương tự với hàng hóa, thử nghiệm xem liệu quyền sở hữu đối với các tài nguyên vật chất có thể di chuyển tự do như tiền kỹ thuật số hay không.

"Cuối cùng, blockchain làm cho tất cả những điều này trở nên khả thi," Thieriot nói.