Mô hình AI Kimi K3 của công ty có trụ sở tại Bắc Kinh này đạt hiệu suất trên các thang đo chuẩn ngành ngang ngửa với các sản phẩm hàng đầu từ OpenAI và Anthropic PBC. Đây là bước đột phá bất ngờ đối với doanh nghiệp lâu nay hoạt động dưới cái bóng của đối thủ nội địa DeepSeek.

Cổ phiếu ngành AI và bán dẫn đồng loạt lao dốc do giới đầu tư lo ngại sự trỗi dậy của các doanh nghiệp AI Trung Quốc có thể buộc các ông lớn Mỹ như Anthropic phải thu hẹp quy mô đầu tư. Điều này có nguy cơ làm giảm nhu cầu đối với các tập đoàn công nghệ hàng đầu như Nvidia, SK Hynix và Samsung Electronics, những doanh nghiệp chứng kiến giá cổ phiếu giảm sâu sau thông tin từ Moonshot.

Moonshot là ai?

Moonshot được thành lập vào đầu năm 2023 bởi Yang Zhilin, cựu giáo sư đại học Thanh Hoa, người từng làm việc tại Meta Platforms và Google thuộc Alphabet. Trước sự bùng nổ của DeepSeek, ông là gương mặt đại diện tiêu biểu cho ngành AI Trung Quốc. Là cựu sinh viên đại học Carnegie Mellon, Yang đã viết hơn 10 bài nghiên cứu được trích dẫn rộng rãi về xử lý ngôn ngữ tự nhiên. Khi ông bắt tay thành lập công ty riêng để thách thức OpenAI, các quỹ đầu tư mạo hiểm đã ráo riết rót vốn hỗ trợ. Giá trị vốn hóa của Moonshot AI nhanh chóng chạm mốc 20 tỉ USD khi Kimi trở thành giải pháp thay thế ChatGPT phổ biến nhất tại Trung Quốc.

Yang Zhilin còn nổi tiếng vì điều gì khác?

Nhà sáng lập Moonshot không chỉ là một học giả. Vị doanh nhân 33 tuổi này là một người hâm mộ âm nhạc cuồng nhiệt, ông đã đưa tên các ban nhạc yêu thích của mình vào công ty. Các phòng họp tại trụ sở chính được đặt theo những cái tên như Radiohead, Led Zeppelin, Queen và Nirvana. Các gói dịch vụ trả phí của Kimi được đặt theo thuật ngữ chỉ nhịp độ trong âm nhạc cổ điển: Adagio, Andante và Moderato. Tên tiếng Trung ban đầu của startup này mang nghĩa bề mặt tối của Mặt Trăng, đặt theo tên album yêu thích của Yang của ban nhạc Pink Floyd.

Mô hình kinh doanh của Moonshot như thế nào?

Moonshot đang đặt mục tiêu huy động tới 2 tỉ USD trong vòng gọi vốn mới với mức định giá 30 tỉ USD, theo bài báo của Bloomberg vào tháng 6, đưa công ty vào nhóm dẫn đầu thị trường AI Trung Quốc. Nhà phát triển Kimi đang trong quá trình chuyển đổi mô hình, dọn đường cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Hong Kong, sau khi Bắc Kinh thắt chặt kiểm soát đối với các hoạt động niêm yết tại nước ngoài.

Doanh thu định kỳ hàng năm, chỉ số đo lường doanh số dự kiến trong tương lai, của công ty đã vượt mức 200 triệu USD vào tháng 4, nhờ nhu cầu tăng vọt đối với chatbot và các mô hình ngôn ngữ lớn. Công ty bán các gói đăng ký dịch vụ theo tầng cho chatbot và cung cấp công nghệ nền tảng cho các khách hàng doanh nghiệp.

Moonshot tác động thế nào tới các đối thủ Mỹ?

Moonshot khẳng định phiên bản Kimi mới nhất có thế mạnh vượt trội về các tác vụ lập trình. Các công ty Mỹ đang chi hàng trăm tỉ USD vào cơ sở hạ tầng AI để vận hành và cải tiến mô hình của họ, phần lớn số tiền này chảy vào túi các nhà sản xuất chip. Lập trình là một trong những mảng kinh doanh mang lại lợi nhuận cao nhất cho các công ty sở hữu mô hình tiên tiến, thúc đẩy doanh thu cho Anthropic và OpenAI trước thềm các đợt IPO theo kế hoạch của họ. Nếu Moonshot có thể cung cấp một giải pháp thay thế khả thi, điều đó có thể làm đảo lộn bài toán kinh doanh của các đối thủ cạnh tranh.

Các mô hình của Trung Quốc vốn đã áp dụng chiến lược giá rất cạnh tranh, thấp hơn nhiều so với các đối thủ Mỹ. Chi phí trung bình có trọng số để thực hiện một tác vụ trí tuệ tiêu chuẩn bằng Kimi 2.6 hoặc mô hình V4 Flash của DeepSeek dao động từ 33 xu xuống chỉ còn 2 xu, so với mức 2,75 USD cho cùng một tác vụ trên Claude Fable 5 của Anthropic, theo trang đánh giá hiệu năng Artificial Analysis. Ngược lại, sản phẩm mới nhất của Moonshot có mức giá cao hơn. Chi phí của Kimi K3 trên cùng bảng xếp hạng ước tính khoảng 95 xu.

Các công ty AI Trung Quốc có đang cạnh tranh sòng phẳng?

Có khả năng Kimi và các công ty khác tại Trung Quốc đã được hưởng lợi từ thành quả nghiên cứu và đầu tư của Anthropic. Đầu năm nay, Anthropic đã cáo buộc Moonshot, DeepSeek và MiniMax huấn luyện các mô hình của họ dựa trên năng lực của Claude, một quy trình được gọi là chưng cất mô hình, thông qua "các chiến dịch ở quy mô công nghiệp" "vi phạm điều khoản dịch vụ và quyền truy cập khu vực của chúng tôi," theo một bài đăng trên blog vào tháng 2. Moonshot đã không phản hồi yêu cầu bình luận liên quan đến các cáo buộc của Anthropic.

Trong đợt ra mắt mới nhất, Moonshot tự định vị mình ở chiếu dưới. "Mặc dù là một mô hình có tính cạnh tranh cao xét trên tổng thể, K3 vẫn cho thấy khoảng cách rõ rệt về trải nghiệm người dùng so với Claude Fable 5 và GPT 5.6 Sol."