JPMorgan Chase từng tham gia vào một trong những dự án tham vọng nhất lịch sử FIFA: thành lập một công ty mới để quản lý các quyền thương mại của tổ chức bóng đá lớn nhất thế giới và bán cổ phần cho nhà đầu tư tư nhân. Kế hoạch sau đó bị hủy bỏ sau khi vấp phải phản ứng mạnh từ các liên đoàn bóng đá châu Âu và nguy cơ tẩy chay một số giải đấu của FIFA.

Theo các tài liệu do The Wall Street Journal tiếp cận, ngân hàng lớn nhất nước Mỹ đã đồng hành với FIFA từ giai đoạn đầu của dự án. Chủ tịch FIFA Gianni Infantino được cho là đã thảo luận về ý tưởng này từ năm ngoái với Joshua Kushner, doanh nhân công nghệ và là em trai của Jared Kushner, con rể Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Dự án được giữ kín trong nhiều tháng trước khi thông tin bị rò rỉ vào tuần trước, tạo ra làn sóng phản đối trong giới bóng đá. FIFA đã hoàn thiện bản thuyết trình gửi các liên đoàn thành viên trước thời điểm dự kiến công bố khoảng một tháng bên lề World Cup tại New York. Sau phản ứng tiêu cực từ nhiều bên liên quan, tổ chức này quyết định dừng kế hoạch.

Theo đề xuất, FIFA sẽ thành lập một pháp nhân mới mang tên "FIFA NewCo", phụ trách khai thác các quyền thương mại của những giải đấu lớn nhất do tổ chức này quản lý. Khoảng 20% cổ phần của công ty sẽ được bán cho các nhà đầu tư tư nhân, với mức định giá xấp xỉ 20 tỉ USD.

Bản thuyết trình dài năm trang cho thấy FIFA muốn tìm kiếm các đối tác chiến lược có kinh nghiệm trong lĩnh vực đầu tư thể thao, năng lực huy động vốn và khả năng mở rộng hoạt động kinh doanh. JPMorgan đóng vai trò tư vấn trong quá trình xây dựng cấu trúc giao dịch và chuẩn bị tài liệu cho dự án.

Ngân hàng Mỹ đánh giá mô hình mới có thể tạo thêm hàng tỉ USD giá trị cho các liên đoàn thành viên thông qua việc gia tăng đầu tư vào hệ sinh thái bóng đá toàn cầu. Theo các kịch bản trong tài liệu, FIFA có thể nâng số lượng cầu thủ đăng ký từ khoảng 650.000 lên 1,2 triệu người, mở rộng số giải đấu từ 202 lên 450, đồng thời tăng hơn gấp đôi quy mô các giải bóng đá nữ và chương trình phát triển trẻ.

JPMorgan cũng cho rằng giá trị thương mại của FIFA vẫn thấp hơn tiềm năng nếu so với các giải đấu thể thao hàng đầu thế giới. Theo tài liệu, thành công của nhiều mô hình thể thao chuyên nghiệp đã chứng minh dư địa tăng trưởng còn rất lớn nếu FIFA khai thác hiệu quả hơn các tài sản thương mại.

Đề xuất nhanh chóng vấp phải sự phản đối từ UEFA. Liên đoàn bóng đá châu Âu cảnh báo các đội tuyển quốc gia có thể từ chối tham dự những giải đấu do FIFA tổ chức nếu mô hình công ty mới tiếp tục được triển khai theo hướng ban đầu. Quan điểm cứng rắn từ UEFA khiến kế hoạch gặp áp lực lớn ngay sau khi xuất hiện.

Trong quá trình thúc đẩy dự án, ông Infantino cũng được cho là tìm kiếm sự ủng hộ từ Tổng thống Donald Trump. Chủ tịch FIFA từng trao huy hiệu vàng của tổ chức cho ông Trump và đề cử ông nhận giải Nobel Hòa bình. Trong một thông điệp gửi Tổng thống Mỹ, ông Infantino cho rằng việc mở rộng các giải đấu của FIFA sẽ tạo thêm cơ hội thúc đẩy hòa bình và đoàn kết trên phạm vi toàn cầu.

Ông cũng viết rằng cộng đồng bóng đá thế giới sẽ ủng hộ chương trình nghị sự nhằm thúc đẩy hòa bình và thịnh vượng mà ông Trump theo đuổi.

Dự án sau đó tiếp tục gây tranh cãi khi nhiều thành viên FIFA cho biết họ chưa được tham vấn đầy đủ trước thời điểm kế hoạch được chuẩn bị công bố. Một số nguồn tin cho biết ngay cả trong nội bộ JPMorgan, nhiều lãnh đạo và nhân viên cũng chỉ biết đến dự án khi thông tin bắt đầu xuất hiện trên truyền thông.

JPMorgan xác nhận ngân hàng được FIFA thuê tư vấn cho một dự án đầu tư từ tháng 8/2021, song không bình luận thêm về chi tiết thương vụ.

Đây cũng không phải lần đầu JPMorgan tham gia vào một dự án gây tranh luận trong bóng đá châu Âu. Năm 2021, ngân hàng này cam kết thu xếp khoảng 4 tỉ USD vốn vay cho European Super League, giải đấu do nhóm các câu lạc bộ lớn đề xuất nhằm tách khỏi hệ thống hiện hành. Dự án nhanh chóng sụp đổ sau khi hàng loạt đội bóng, trong đó có Manchester United, Barcelona và Juventus, lần lượt rút lui trước sức ép từ người hâm mộ, các liên đoàn và giới chức quản lý.

Sau thất bại của Super League, JPMorgan thừa nhận đã đánh giá sai phản ứng của cộng đồng bóng đá đối với mô hình giải đấu mới.

Trong trường hợp của FIFA, ngân hàng cho rằng bản chất của dự án hoàn toàn khác. Theo quan điểm của JPMorgan, "FIFA NewCo" được xây dựng nhằm huy động nguồn vốn mới cho tổ chức, thay vì tạo ra một hệ thống thi đấu cạnh tranh với cấu trúc bóng đá hiện hữu.

Bản thuyết trình nhấn mạnh FIFA vẫn giữ toàn quyền đối với hoạt động quản trị, điều hành, tổ chức các giải đấu, ban hành quy định và mọi quyết định liên quan đến chuyên môn trong mọi kịch bản phát triển sau này. Nói cách khác, công ty mới chỉ nắm giữ quyền khai thác thương mại, còn quyền kiểm soát môn bóng đá vẫn thuộc về FIFA. Tuy vậy, lập luận này vẫn chưa đủ để xoa dịu những lo ngại của các liên đoàn và các bên liên quan, khiến kế hoạch định giá 20 tỉ USD cuối cùng phải khép lại trước khi được đưa ra thị trường.