Một vụ kiện mới tại Mỹ đang làm dấy lên nghi vấn về một trong những thương vụ giao dịch nội gián lớn nhất những năm gần đây, sau khi tập đoàn giao dịch điện tử Susquehanna International Group cáo buộc một nhóm nhà đầu tư bí ẩn đã kiếm được hơn 100 triệu USD nhờ biết trước kế hoạch siết chặt quản lý của Bắc Kinh đối với các công ty môi giới trực tuyến.

Theo hồ sơ được nộp lên tòa án liên bang tại New York, hai đơn vị thuộc Susquehanna đã khởi kiện tối đa 100 cá nhân chưa xác định danh tính, được ghi chung dưới tên pháp lý "John Does". Mục tiêu của vụ kiện không chỉ là tìm ra danh tính những người đứng sau các giao dịch đáng ngờ mà còn buộc các nền tảng môi giới liên quan phong tỏa tài khoản nhằm ngăn chặn việc rút hoặc chuyển tài sản.

Vụ việc xoay quanh hai nền tảng môi giới trực tuyến nổi tiếng tại châu Á là Futu và UP Fintech, công ty mẹ của Tiger Brokers. Cả hai đều niêm yết trên sàn Nasdaq thông qua chứng chỉ lưu ký tại Mỹ và từ lâu được xem là những cổng kết nối quan trọng giúp nhà đầu tư Trung Quốc tiếp cận thị trường quốc tế.

Ngày 22/5, Ủy ban Điều tiết Chứng khoán Trung Quốc (CSRC) tuyên bố phát hiện hai doanh nghiệp này cung cấp dịch vụ cho khách hàng tại Trung Quốc đại lục mà chưa có giấy phép phù hợp. Thông báo này ngay lập tức khiến cổ phiếu của cả Futu lẫn UP Fintech lao dốc mạnh.

Tuy nhiên, điều khiến Susquehanna nghi ngờ là trước thời điểm thông tin được công bố, một số nhà giao dịch đã thực hiện những giao dịch quyền chọn với quy mô lớn và thời điểm gần như hoàn hảo.

Theo đơn kiện, từ ngày 7 đến ngày 21/5, thị trường ghi nhận lượng mua quyền chọn bán đối với cổ phiếu Futu và UP Fintech tăng bất thường. Quyền chọn bán là công cụ tài chính cho phép nhà đầu tư đặt cược vào khả năng giá cổ phiếu giảm xuống. Nếu cổ phiếu lao dốc đúng như dự đoán, người mua có thể thu về lợi nhuận rất lớn.

Susquehanna cho biết những giao dịch này có đặc điểm rất khác so với hoạt động đầu tư thông thường. Nhiều hợp đồng được mua ở mức giá thực hiện thấp hơn rất nhiều so với giá cổ phiếu tại thời điểm đó, đồng nghĩa chúng chỉ có thể mang lại lợi nhuận nếu thị trường chứng kiến một cú giảm sâu và bất ngờ.

Không chỉ vậy, nhiều hợp đồng còn có thời hạn cực ngắn. Nếu cổ phiếu không giảm mạnh chỉ trong vài ngày, chúng sẽ hết hạn và trở nên vô giá trị.

Theo Susquehanna, đây không phải kiểu đặt cược đơn thuần dựa trên linh cảm thị trường hay dự báo rủi ro kinh doanh thông thường.

Đơn kiện nhận định các giao dịch này cho thấy dấu hiệu của "sự hiểu biết nội bộ không chỉ về việc tin tức sẽ xuất hiện, mà còn về thời điểm gần như chính xác khi thông tin được công bố".

Tập đoàn này cho biết nhóm nhà giao dịch chỉ bỏ ra khoảng 12 triệu USD để mua quyền chọn nhưng sau khi giá cổ phiếu giảm mạnh, họ thu về hơn 100 triệu USD lợi nhuận. Điều đó tương đương mức sinh lời vượt 900%.

Nếu các cáo buộc được chứng minh là chính xác, quy mô lợi nhuận có thể đưa vụ việc trở thành một trong những vụ giao dịch nội gián lớn nhất lịch sử hiện đại.

Susquehanna thậm chí đưa ra phép so sánh với vụ án nổi tiếng liên quan đến Raj Rajaratnam, người sáng lập quỹ đầu cơ Galleon Group. Rajaratnam từng bị kết án vì gian lận chứng khoán và âm mưu giao dịch nội gián vào năm 2011, với tổng lợi nhuận bất hợp pháp khoảng 53,8 triệu USD. Con số đó chỉ bằng khoảng một nửa khoản lợi nhuận mà Susquehanna cho rằng nhóm nhà giao dịch bí ẩn đã kiếm được.

Bên cạnh nghi vấn giao dịch nội gián, vụ việc cũng hé lộ góc khuất hiếm thấy về hoạt động của Susquehanna — một trong những nhà tạo lập thị trường quyền chọn lớn nhất nước Mỹ.

Công ty có trụ sở tại Pennsylvania, do tỷ phú Jeff Yass dẫn dắt, nổi tiếng với mô hình giao dịch định lượng và phương pháp đào tạo nhân sự dựa trên các chiến thuật của trò chơi poker.

Trong vai trò nhà tạo lập thị trường, Susquehanna thường đứng ở phía đối ứng trong các giao dịch mua bán quyền chọn. Nói cách khác, khi nhà đầu tư đặt cược giá cổ phiếu giảm, Susquehanna nhiều khả năng sẽ là bên bán quyền chọn và chấp nhận rủi ro ở chiều ngược lại.

Cơ chế này giúp công ty kiếm lợi nhuận từ khối lượng giao dịch khổng lồ thông qua các thuật toán định giá phức tạp. Tuy nhiên trong trường hợp của Futu và UP Fintech, Susquehanna cho biết họ đã gặp phải những đối thủ sở hữu lợi thế lớn hơn nhiều — đó là khả năng biết trước một sự kiện có thể tác động mạnh tới thị trường.

Theo hồ sơ tòa án, Susquehanna đã chịu thiệt hại khoảng 71,4 triệu USD do bị mắc kẹt ở phía đối ứng của những giao dịch nói trên.

Khoản lỗ này đặc biệt đáng chú ý vì Susquehanna vốn nổi tiếng kín tiếng về kết quả giao dịch của mình. Rất hiếm khi thị trường có cơ hội nhìn thấy chi tiết về một vị thế thua lỗ lớn tại tập đoàn giao dịch quyền chọn hàng đầu này.

Đơn kiện cũng đưa ra hai khả năng về nguồn gốc của thông tin bị rò rỉ. Nhóm đầu tiên có thể là các cá nhân liên quan tới cơ quan quản lý Trung Quốc, những người biết trước kế hoạch xử lý Futu và UP Fintech. Nhóm thứ hai là nhân sự bên trong hai công ty môi giới, những người có thể nắm được việc các biện pháp trừng phạt sắp được công bố.

Cho đến nay, CSRC, Futu và UP Fintech đều chưa đưa ra bình luận về các cáo buộc. Sau động thái xử phạt hồi tháng 5, cả hai công ty môi giới chỉ cho biết đang hợp tác với cơ quan quản lý Trung Quốc.

Trong khi đó, Susquehanna cho biết phần lớn giao dịch đáng ngờ được thực hiện thông qua khoảng chín tài khoản tại Interactive Brokers, một nền tảng môi giới quốc tế phổ biến với nhà đầu tư toàn cầu. Một phần nhỏ khác được thực hiện trực tiếp thông qua các nền tảng thuộc sở hữu của Futu hoặc UP Fintech.

Vụ kiện hiện có thể trở thành phép thử lớn đối với khả năng truy vết giao dịch xuyên biên giới trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu ngày càng phức tạp, đồng thời đặt ra câu hỏi lớn hơn về việc liệu các cơ quan quản lý có thể kiểm soát hiệu quả rủi ro rò rỉ thông tin trong một hệ thống tài chính ngày càng kết nối chặt chẽ hay không.