Một sản phẩm của BEACON MEDIA
Chuyên mục
Media
Báo cáo đặc biệt
Một sản phẩm của BEACON MEDIA
Khám phá nhiều hơn với tài khoản
Đăng nhập để lưu trữ và dễ dàng truy cập những bài viết bạn yêu thích trên Bloomberg Businessweek Việt Nam.
BBWV - Sự phát triển bùng nổ của Polymarket đang đặt ra câu hỏi lớn với giới quản lý Mỹ: liệu các thị trường dự đoán dựa trên tiền số có thể tiếp tục hoạt động mà không cần xác minh danh tính người dùng?
Hình ảnh: Bloomberg
Tác giả: Linh Quân
11 tháng 05, 2026 lúc 6:38 AM
Tóm tắt bài viết bởi
Việc mở một tài khoản ngân hàng hay tài khoản môi giới tại Mỹ mà không trải qua quy trình xác minh danh tính gần như là điều không thể. Ngay cả các nền tảng dự đoán được quản lý như Kalshi cũng yêu cầu người dùng phải tuân thủ đầy đủ quy định “Biết khách hàng của bạn” (KYC).
Nhưng trên Polymarket — nền tảng dự đoán dựa trên tiền điện tử lớn nhất hiện nay — danh tính thật của hàng triệu người dùng vẫn hoàn toàn ẩn sau các ví điện tử.
Theo giáo sư kinh tế Rajiv Sethi của Đại học Columbia, đây là một khoảng trống pháp lý nguy hiểm có thể tạo điều kiện cho hàng loạt hành vi bị cấm trong tài chính truyền thống, từ giao dịch nội gián đến thao túng thị trường.
Việc duy trì quyền ẩn danh cho phép một cá nhân hoặc tổ chức vận hành nhiều tài khoản cùng lúc mà gần như không thể bị truy vết. Điều đó khiến các hành vi thao túng giao dịch trở nên dễ thực hiện hơn rất nhiều so với trên các sàn giao dịch truyền thống có sự giám sát chặt chẽ.
Mối lo lớn nhất hiện nay là giao dịch dựa trên thông tin mật.
Tháng trước, một binh sĩ Mỹ tham gia chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro đã bị bắt sau khi bị cáo buộc đặt cược hơn 400.000 USD vào khả năng Maduro bị lật đổ. Theo cáo trạng, người này đã để lộ dấu vết khi liên kết tài khoản giao dịch với email cá nhân. Anh ta hiện phủ nhận các cáo buộc.
Tuy nhiên, Sethi cảnh báo rằng những trường hợp “nghiệp dư” như vậy có thể chỉ là phần nổi của tảng băng chìm.
Các tác nhân tinh vi hơn hoàn toàn có thể che giấu danh tính bằng các kỹ thuật như chuyển tài sản qua nhiều blockchain khác nhau (chain-hopping), sử dụng dịch vụ trộn tiền (mixer) hoặc tạo nhiều lớp ví điện tử trung gian. Báo cáo đánh giá rủi ro rửa tiền năm 2026 của Bộ Tài chính Mỹ cũng đã cảnh báo về các kỹ thuật này.
Trong môi trường như vậy, việc phát hiện giao dịch nội gián trở nên cực kỳ khó khăn.
Sự hiện diện của những người có khả năng sở hữu thông tin mật cũng làm thay đổi hành vi của toàn bộ thị trường. Các nhà giao dịch bắt đầu săn lùng những lệnh cược bất thường với hy vọng lần theo dấu vết của “người nội bộ”.
Một số công cụ phân tích chuyên biệt như “Insider Finder” đã xuất hiện nhằm phục vụ chính mục đích này. Nếu xác định được những tài khoản có khả năng nắm thông tin mật, các nhà đầu tư khác có thể sao chép giao dịch để kiếm lời.
Điều này dẫn đến một nghịch lý mới: Ngay cả những người không sở hữu thông tin nội bộ cũng có động cơ giao dịch theo cách khiến thị trường tin rằng họ là “người nội bộ”, nhằm kéo dòng tiền bắt chước theo sau.
Không chỉ giao dịch nội gián, quyền ẩn danh còn mở đường cho hoạt động “wash trading” — giao dịch rửa nhằm tạo thanh khoản giả.
Đây là hình thức nhiều tài khoản thông đồng giao dịch qua lại để thổi phồng khối lượng giao dịch hoặc tạo cảm giác thị trường đang sôi động.
Rajiv Sethi cho biết ông và các đồng nghiệp tại Đại học Columbia đã phát triển một phương pháp nhận diện hành vi này. Theo nghiên cứu của nhóm, giao dịch rửa từng chiếm tới 60% tổng khối lượng giao dịch trên Polymarket vào tháng 12.2024.
Polymarket cho biết đang xem xét nghiên cứu này.
Việc nền tảng gần đây bắt đầu áp dụng phí giao dịch có thể giúp hạn chế phần nào hành vi thao túng khối lượng. Tuy nhiên, nếu không có xác minh danh tính, khả năng một cá nhân kiểm soát nhiều ví điện tử để tạo giao dịch giả vẫn gần như không thể loại bỏ.
Polymarket hiện có công ty con tại Mỹ nhưng nền tảng chính đã bị cấm hoạt động tại nước này từ năm 2022. Dù vậy, nhiều người dùng Mỹ vẫn có thể truy cập nền tảng thông qua VPN.
Hiện công ty đang tìm cách xin phép để quay trở lại thị trường Mỹ một cách chính thức.
Theo Sethi, đây chính là thời điểm các cơ quan quản lý cần đưa ra điều kiện rõ ràng: mọi nền tảng dự đoán dựa trên tiền điện tử muốn hoạt động hợp pháp phải áp dụng cơ chế xác minh danh tính.
Ông cho rằng logic tương tự đã được áp dụng với stablecoin thông qua Đạo luật Genius Act năm ngoái, khi các đơn vị phát hành stablecoin bị buộc tuân thủ quy định KYC.
Có ba phương án chính được đề xuất để xử lý vấn đề.
Cách trực tiếp nhất là yêu cầu xác minh danh tính ngay trên nền tảng, tương tự các công ty tài chính truyền thống.
Phương án thứ hai là yêu cầu toàn bộ dòng tiền điện tử nạp và rút phải đi qua các tổ chức phát hành stablecoin đã tuân thủ KYC. Điều này giúp cơ quan chức năng dễ dàng truy vết khi phát hiện giao dịch đáng ngờ.
Phương án thứ ba được một nhóm học giả do Đại học Stanford dẫn đầu đề xuất là sử dụng “chứng chỉ số bảo vệ quyền riêng tư”.
Theo mô hình này, người dùng vẫn phải xác minh danh tính với đơn vị được cấp phép, nhưng nền tảng giao dịch sẽ không trực tiếp nhìn thấy thông tin cá nhân. Danh tính chỉ được tiết lộ nếu có yêu cầu từ tòa án.
Giải pháp này được xem là nỗ lực dung hòa giữa quyền riêng tư của người dùng và yêu cầu minh bạch tài chính.
Các thị trường dự đoán trực tuyến đã tồn tại gần 40 năm nhưng chỉ thực sự bùng nổ trong vài năm gần đây nhờ sự phát triển của tiền điện tử và AI.
Những người ủng hộ cho rằng đây là công cụ hiệu quả để tổng hợp thông tin phân tán và phản ánh “trí tuệ đám đông” tốt hơn nhiều mô hình dự báo truyền thống.
Nhưng theo Sethi, tiềm năng đó sẽ khó có thể phát huy nếu thị trường thiếu lòng tin.
“Điều đó có nghĩa là phải loại bỏ những kẻ nội gián, những người thao túng thị trường và phải biết chính xác ai đang giao dịch trên nền tảng,” ông viết.
Theo phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn
https://phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn/polymarket-va-bai-toan-cham-dut-giao-dich-an-danh-1-57782.html
Tặng bài viết
Đối với thành viên đã trả phí, bạn có 5 bài viết mỗi tháng để gửi tặng. Người nhận quà tặng có thể đọc bài viết đầy đủ miễn phí và không cần đăng ký gói sản phẩm.
Bạn còn 5 bài viết có thể tặng
Liên kết quà tặng có giá trị trong vòng 7 ngày.
BÀI LIÊN QUAN