Một số nhà đầu tư đang cắt giảm mức độ rủi ro (exposure) và tăng dự trữ tiền mặt do lo ngại về sự tàn phá rộng lớn hơn trên khắp vùng Vịnh nếu Mỹ và Iran thực hiện các lời đe dọa của mình. Những người khác đang đặt vị thế vào chính sự biến động, kỳ vọng vào những biến động mạnh bất kể kết quả ra sao. Một nhóm nhỏ hơn đang chuẩn bị "mua khi giá giảm" (buy the dip), đặt cược vào chiến thuật "bên miệng hố chiến tranh" điển hình của Trump — vốn thường dẫn đến việc ông rút lui trước các hành động quyết liệt.

Lời đe dọa của Tổng thống Mỹ về việc tấn công các nhà máy điện của Iran nếu tuyến đường thủy không được mở lại vào tối thứ Hai (giờ New York) đã làm trầm trọng thêm rủi ro trong cuộc xung đột vốn đã làm chao đảo thị trường toàn cầu nhiều tuần qua. Đối với các nhà giao dịch, thách thức giờ đây không chỉ là quản trị rủi ro, mà là cách tính toán một loạt các hệ lụy chóng mặt sau đó.

Michael Brown, chiến lược gia nghiên cứu cấp cao tại Pepperstone Group ở London, cho biết: "Thời hạn chót này cực kỳ quan trọng. Với mức độ rủi ro cao như thế này — về cơ bản là một kết quả nhị phân: hoặc hạ nhiệt, hoặc leo thang quy mô lớn — những người tham gia thị trường đơn giản là không thể lờ đi sự kiện đang lù lù trước mắt này."

Trong tháng qua, các thị trường đã phải vật lộn với những hệ lụy từ chiến tranh và cú sốc cung ứng năng lượng mà nó gây ra. Rủi ro đình lạm (stagflation) gia tăng, kỳ vọng tăng lãi suất bị đẩy sớm hơn, cổ phiếu và trái phiếu đồng loạt lao dốc. Đồng đô la tái khẳng định vai trò là tài sản trú ẩn, và các nhà giao dịch đang săn tìm các cơ hội chọn lọc trong các lĩnh vực từ cổ phiếu quốc phòng đến năng lượng tái tạo và các tài sản tại Malaysia.

Chứng khoán châu Á chịu ảnh hưởng nặng nề nhất trong đợt sụt giảm hôm thứ Hai, mất hơn 3% và đang trên đà bước vào vùng điều chỉnh (correction territory). Trái phiếu cũng giảm, trong khi vàng đã xóa sạch mức tăng của cả năm nay giữa bối cảnh lo ngại lạm phát gia tăng. Chứng khoán châu Âu cũng đang hướng tới một đợt điều chỉnh tương tự.

Đối với những nhà đầu tư vốn đã kiệt sức vì những cú đảo chiều nhanh chóng, tối hậu thư của Trump đang củng cố tâm lý thận trọng. Kết quả là nhiều người đang tiếp tục giảm vị thế thay vì theo đuổi các danh mục mới.

Jon Withaar, giám đốc danh mục đầu tư tại Pictet Asset Management, cho biết: "Không có niềm tin rằng người Iran sẽ chấp thuận yêu cầu này, đặc biệt là khi họ đã đưa ra lời đe dọa đáp trả nhằm vào các tài sản cơ sở hạ tầng khắp khu vực." Quỹ này đang bổ sung các công cụ phòng vệ (hedges) ở cấp độ chỉ số tại Nhật Bản, nơi hiện đang diễn ra tình trạng "người mua đình công" (buyers strike).

Các nhà giao dịch dầu mỏ đón nhận những lời đe dọa mới nhất một cách bình thản, chọn cách chờ đợi cho đến khi có những thay đổi thực sự trên thực địa trước khi đưa ra các quyết định lớn. Với giá dầu Brent đã gần mức đóng cửa cao nhất kể từ giữa năm 2022 (tăng hơn 50% kể từ khi bắt đầu các cuộc tấn công vào Iran hồi cuối tháng 2), sự leo thang bằng lời nói ít có tác dụng tại thời điểm này.

Theo Stefano Grasso, một cựu nhà giao dịch dầu vật chất và hiện là giám đốc danh mục đầu tư cấp cao tại quỹ 8VantEdge Pte có trụ sở tại Singapore: "Thị trường đã chạm đến trạng thái bão hòa về mặt ngôn từ, nơi những lời đe dọa 'xóa sổ' đã được phản ánh vào mức giá ba chữ số. Các nhà giao dịch sẽ không hành động cho đến khi đồng hồ 48 giờ kết thúc và chúng ta xem liệu đây có phải là một sự chuyển dịch thực sự hay không."

Câu hỏi hóc búa đối với các nhà quản lý quỹ khi thời hạn chót đến gần là bên nào sẽ xuống nước và điều đó sẽ tác động thế nào đến thị trường dầu mỏ — tâm điểm của những làn sóng chấn động lên mọi loại tài sản.

Các quỹ phòng hộ (hedge funds) đã và đang cắt giảm hoặc phòng vệ cho các vị thế ngoại hối hiện có kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Trên thị trường lãi suất, các giao dịch làm dốc đường cong lợi suất (curve steepener) đã chịu áp lực lớn vào tuần trước sau khi giá dầu vọt lên trên 100 USD.

Cùng lúc đó, các bên tham gia thị trường đã đặt cược vào khả năng Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) sẽ có 4 đợt tăng lãi suất trong năm nay. Các nguồn tin thân cận cho biết Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) cũng sẵn sàng tăng lãi suất ngay trong cuộc họp tới. Các nhà giao dịch cũng tăng cường đặt cược vào việc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) thắt chặt tiền tệ.

Tính chung lại, các thị trường chứng khoán toàn cầu đã bốc hơi khoảng 11.500 tỷ USD kể từ khi xung đột Iran bắt đầu, một đợt sụt giảm tương đương với mức giảm khoảng 12.200 tỷ USD sau khi ông Trump triển khai áp thuế từng quốc gia một năm trước. Trong giai đoạn này, giá trị trái phiếu toàn cầu giảm hơn 2.500 tỷ USD, trong khi chỉ số Bloomberg Dollar Index tăng hơn 2%.

Chauwei Yak, CEO của quỹ phòng hộ đa chiến lược GAO Capital tại Singapore, cho biết công ty hiện đang nắm giữ khoảng 10% đến 12% tài sản dưới dạng tiền mặt. Tuy nhiên, bà Yak cũng đang tìm kiếm cơ hội mua vào một số cổ phiếu nhất định, bao gồm ngân hàng Nhật Bản, vận tải biển và luyện kim, "với giả định rằng chiến tranh rồi sẽ kết thúc vào một ngày nào đó."

Thực tế, đối với một bộ phận lớn nhà đầu tư, khả năng xung đột kết thúc đột ngột và gây ra một cú đảo chiều ngoạn mục khác cũng là một yếu tố quan trọng không kém.

Bhanu Baweja, chiến lược gia trưởng tại UBS AG, nhận định: "Đây là một sự kiện mang tính nhị phân. Ở mảng cổ phiếu, thị trường vẫn đang trong tâm thế giao dịch 'mọi thứ sẽ sớm tốt hơn'. Và thực tế đã chứng minh nhiều lần rằng việc mua khi giá giảm là có lợi."

Kensuke Togashi từ Daiwa Asset Management cho biết công ty của ông đang "luân chuyển dòng vốn từ những mã có đà tăng cao sang những mã đang tụt hậu", mặc dù ông nghiêng về khả năng cuộc xung đột sẽ kéo dài hơn là một sự cải thiện đột ngột.

Sự lúng túng đó minh họa cho tư duy của nhiều nhà đầu tư hiện nay: "Rất khó để đưa ra quyết định," Taku Ito, giám đốc danh mục đầu tư tại Nissay Asset Management nói. "Chúng tôi cần phải cân nhắc cả hai khả năng."