Một trong những nhiệm vụ đầu tiên của Kevin Warsh trên cương vị chủ tịch mới của Fed sẽ là quyết định cách thay đổi hoạt động truyền thông của ngân hàng trung ương này. Trong các phát biểu công khai và tại phiên điều trần phê chuẩn trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, ông Warsh đã nêu ba phản đối lớn về cách Fed truyền tải quan điểm của mình:

1. Fed đang làm truyền thông quá nhiều.

Ông Warsh cho rằng có thể ông sẽ không ủng hộ việc tổ chức họp báo sau mỗi cuộc họp của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) mà chỉ họp báo khi các quan chức Fed có thông tin mới và quan trọng để công bố. Ông cũng cho rằng có quá nhiều quan chức Fed phát biểu quá thường xuyên về triển vọng kinh tế và chính sách tiền tệ. Điều này tạo ra sự nhầm lẫn thay vì giúp công chúng hiểu rõ hơn.

2. Fed nên ngừng sử dụng định hướng tương lai (forward guidance) để điều tiết kỳ vọng về những điều chỉnh chính sách tiền tệ trong tương lai.

Công cụ này khiến Fed phản ứng chậm hơn khi triển vọng thay đổi, làm tăng nguy cơ chính sách tiền tệ không theo kịp diễn biến của nền kinh tế.

3. Biểu đồ dự báo lãi suất “dot plot” trong Báo cáo Tóm tắt Dự báo Kinh tế (SEP), vốn thể hiện dự báo lãi suất phổ biến nhất của 19 thành viên FOMC, nên bị loại bỏ.

Việc quá tập trung vào kịch bản cơ sở khiến FOMC khó thay đổi hướng đi khi triển vọng kinh tế thay đổi.

Những phản đối này có nhiều điểm hợp lý. Tuy nhiên, tôi muốn nhìn nhận vấn đề theo cách khác: Mục tiêu nên là truyền thông “tốt hơn” thay vì “ít hơn”.

Điều quan trọng là các thành viên thị trường và công chúng phải hiểu được mục tiêu của Fed, gồm lạm phát ở mức 2% và việc làm ở mức cao nhất có thể duy trì phù hợp với mục tiêu đó, cũng như hiểu Fed có khả năng phản ứng ra sao khi triển vọng kinh tế thay đổi để đạt được các mục tiêu này.

Nói cách khác, công chúng cần hiểu được hàm phản ứng chính sách tiền tệ của Fed. Điều này đặc biệt quan trọng tại Mỹ vì tác động của chính sách tiền tệ đến nền kinh tế chủ yếu diễn ra gián tiếp thông qua ảnh hưởng đến điều kiện tài chính như giá cổ phiếu, lợi suất trái phiếu, chênh lệch tín dụng và tỉ giá đồng USD, thay vì trực tiếp thông qua lãi suất quỹ liên bang mà FOMC đặt mục tiêu.

Nếu các nhà đầu tư hiểu Fed sẽ phản ứng như thế nào trước những thay đổi trong triển vọng kinh tế, họ có thể đưa các kỳ vọng đó vào giá cổ phiếu và trái phiếu. Nhờ vậy, các điều kiện tài chính sẽ điều chỉnh theo dòng thông tin kinh tế trong thời gian thực theo cách phù hợp với phản ứng dự kiến của Fed.

Điều này giúp cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ tới nền kinh tế thực hiệu quả hơn vì điều kiện tài chính dự đoán chính xác hơn cách Fed sẽ hành động. Đồng thời, quá trình này cũng diễn ra nhanh hơn vì các điều kiện tài chính đã điều chỉnh trước khi Fed hành động, qua đó rút ngắn độ trễ vốn rất dài của chính sách tiền tệ.

Ba thay đổi trong cách truyền thông của Fed có thể giúp củng cố mối liên kết này:

1. Loại bỏ định hướng tương lai khi Fed không vận hành trong môi trường lãi suất ngắn hạn chạm ngưỡng 0%.

Khi lãi suất chưa ở ngưỡng 0%, không có lý do thuyết phục để duy trì định hướng tương lai. Nếu triển vọng thay đổi, lộ trình chính sách tiền tệ dự kiến cũng nên thay đổi theo. Trong trường hợp này, như ông Warsh đã chỉ ra, định hướng tương lai chỉ khiến Fed phản ứng chậm hơn.

Hãy xem tuyên bố chính sách hiện tại của FOMC, vốn vẫn nghiêng về hướng nới lỏng: “Khi xem xét mức độ và thời điểm thực hiện các điều chỉnh bổ sung đối với phạm vi mục tiêu…”.

Với tuyên bố này, liệu FOMC có thể chuyển thẳng sang thắt chặt chính sách hay không? Hay lựa chọn đó bị loại trừ cho đến khi Fed xóa bỏ xu hướng thiên về nới lỏng?

Ngược lại, khi lãi suất ở ngưỡng 0%, định hướng tương lai vẫn có thể hữu ích vì đây là một cách để cung cấp thêm kích thích tiền tệ khi lãi suất ngắn hạn không thể giảm sâu hơn nữa.

Tuy nhiên, ngay cả trong trường hợp đó, công cụ này cũng có nhược điểm. FOMC có thể không muốn duy trì cam kết ngầm trong định hướng tương lai nếu triển vọng kinh tế khác xa dự kiến ban đầu. Hoặc định hướng tương lai có thể khiến Fed phản ứng quá chậm, như trường hợp năm 2022 khi Fed mất nhiều thời gian mới bắt đầu thắt chặt chính sách tiền tệ.

2. Giảm vai trò của Báo cáo Tóm tắt Dự báo Kinh tế.

SEP tồn tại hai vấn đề lớn.

Thứ nhất, báo cáo này khiến thị trường quá tập trung vào các dự báo phổ biến nhất của các thành viên FOMC và giá trị trung vị của các dự báo đó.

Thứ hai, SEP cung cấp rất ít thông tin về hàm phản ứng chính sách tiền tệ của các thành viên FOMC. Khi nhìn vào các dự báo và biểu đồ dot plot, người ta không thể xác định liệu sự khác biệt giữa các thành viên chủ yếu xuất phát từ quan điểm kinh tế khác nhau hay từ cách tiếp cận chính sách tiền tệ khác nhau.

Việc loại bỏ hoàn toàn SEP, nếu không có công cụ thay thế tốt hơn, có thể khó thực hiện vì điều đó sẽ làm giảm mức độ minh bạch.

Như cựu chủ tịch Jerome Powell từng nói trong cuộc họp báo FOMC cuối cùng của ông ngày 29.4: “Tôi chưa bao giờ quá thích biểu đồ dot plot, nhưng… bạn không thể thay thế một thứ gì đó bằng không gì cả được.”

3. Công bố dự báo của đội ngũ chuyên viên Fed kèm các kịch bản thay thế.

Điều này sẽ giúp những người theo dõi Fed hiểu rõ hơn cách chính sách tiền tệ có thể thay đổi nếu nền kinh tế diễn biến khác với kịch bản cơ sở. Đồng thời, nó cũng giúp FOMC chuyển hướng chính sách linh hoạt hơn khi dự báo cơ sở trở nên sai lệch.

Trong nhiều trường hợp, lý do để thay đổi chính sách sẽ được thị trường hiểu từ trước, cho phép Fed hành động sớm hơn và quyết liệt hơn.

Môi trường hiện nay, khi quy mô và thời gian kéo dài của cú sốc giá năng lượng vẫn rất khó dự đoán, cho thấy lợi ích của việc công khai các kịch bản thay thế.

Còn vấn đề có quá nhiều quan chức Fed cùng phát biểu thì sao?

Tôi đồng ý rằng số lượng bài phát biểu và tần suất xuất hiện của các thành viên FOMC về triển vọng kinh tế và chính sách tiền tệ đang ở mức rất cao. Đôi khi điều này gây thêm nhầm lẫn thay vì mang lại sự rõ ràng.

Tuy nhiên, cũng có những lập luận đáng cân nhắc theo hướng ngược lại.

Thứ nhất, nguyên tắc “sự khôn ngoan của đám đông”, nền tảng của các thị trường dự báo, cho thấy càng có nhiều góc nhìn kết hợp từ nhiều nguồn thông tin khác nhau thì kết quả thường càng tốt hơn.

Thứ hai, khi các quan chức Fed công khai bất đồng quan điểm, điều đó có thể giúp thị trường nhận biết mức độ bất định gia tăng của triển vọng kinh tế hoặc báo hiệu một sự thay đổi chính sách sắp tới.

Thứ ba, chất lượng đội ngũ lãnh đạo Fed phụ thuộc một phần vào sức hấp dẫn của công việc. Nếu chẳng hạn bạn hạn chế quyền phát biểu của các chủ tịch ngân hàng dự trữ khu vực thuộc Fed, tôi tin rằng chất lượng ứng viên sẽ giảm xuống.

Cách tốt nhất để theo dõi giữa hàng loạt tiếng nói của Fed là tập trung vào những người có ảnh hưởng nhất, gồm chủ tịch Fed và ở mức độ thấp hơn nhiều là hai phó chủ tịch, những người làm việc chặt chẽ với chủ tịch Fed và đội ngũ chuyên viên trong quá trình chuẩn bị cho mỗi cuộc họp FOMC. Nhóm này thường được gọi là “Troika”.

Ông Warsh nên cải thiện hoạt động truyền thông của Fed bằng cách tập trung vào mục tiêu “tốt hơn” thay vì “ít hơn”. Điều đó không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều hành chính sách tiền tệ mà còn tăng cường trách nhiệm giải trình, độ tin cậy và niềm tin đối với thể chế này.

Quan trọng hơn, cách tiếp cận đó sẽ củng cố sự ủng hộ dành cho tính độc lập của Fed, điều kiện cần để một ngân hàng trung ương và chính sách tiền tệ vận hành thành công.