Land Rover vốn là biểu tượng mang tính bản sắc của nước Anh như nhà vua, bánh crumpet và bộ môn cricket. Dòng xe SUV hầm hố này đã là phương tiện phục vụ đắc lực cho quân đội vương quốc Anh từ năm 1948. Hoàng gia Anh cũng duy trì một đội xe "Landy" tại lâu đài của họ ở Scotland. Và tại vùng Cotswolds, điểm đến cuối tuần đậm chất Anh nằm cách London khoảng 70 dặm về phía Tây, những chiếc xe này vừa là biểu tượng của địa vị, vừa là điều bắt buộc để di chuyển qua những con đường gồ ghề uốn lượn giữa các sườn đồi nhấp nhô.

Vậy tại sao những con đường làng đó đột nhiên tràn ngập một kẻ bắt chước đến từ Trung Quốc mang tên Jaecoo 7? Chỉ hơn một năm sau khi gia nhập thị trường Vương quốc Anh, mẫu xe nhập khẩu này đang bán chạy hơn dòng xe tương đương là Range Rover Evoque của Land Rover ngay trên sân nhà của hãng, đồng thời được đặt biệt danh là "Temu Range Rover," một cách gọi ẩn ý đầy châm biếm theo tên ứng dụng mua sắm giá rẻ trực tuyến (dù nền tảng này vẫn chưa... bán mẫu xe này). "Trông chúng thực sự bắt mắt," Kate Allen, một chuyên viên tuyển dụng doanh nghiệp, chia sẻ khi đang ngắm nhìn một chiếc Jaecoo màu trắng tại một đại lý ở Abingdon, thị trấn bên sông Thames vốn được coi là cửa ngõ dẫn vào Cotswolds. "Tôi đã xem xét chi phí," chồng cô, Rob, tiếp lời, "và tôi thích việc mẫu xe này được trang bị gần như đầy đủ mọi tính năng cao cấp."

Phiên bản chạy xăng của Jaecoo 7 có giá khởi điểm khoảng 30.000 bảng Anh (40.000 USD), so với mức 45.000 bảng Anh của Range Rover Evoque (mẫu xe nhỏ nhất của Land Rover). Xe tích hợp sẵn những chi tiết cao cấp như ghế trước có sưởi và cửa sổ trời, thường là tùy chọn đắt đỏ nếu muốn thêm vào dòng Evoque. Đặc biệt, mẫu xe này có thời hạn bảo hành lên đến 7 năm, so với mức 3 năm của phiên bản gốc từ Anh, yếu tố giúp nó trở thành mẫu xe bán chạy nhất vương quốc Anh trong tháng 3. "Tất cả các dòng SUV khác đều quá đắt," Tom Hammond, kỹ sư phần mềm đang tham quan phòng trưng bày để xem xe Jaecoo, cho biết. Anh dự định đổi chiếc sedan Audi A4 của mình lấy một chiếc Jaecoo 7 phiên bản Black Luxury, dòng hybrid cắm điện, mô phỏng biến thể cao cấp của Range Rover.

Không có gì bí ẩn về lý do tại sao Jaecoo lại giống Range Rover đến vậy: Nhà sản xuất của nó, Chery Automobile, chính là đối tác tại Trung Quốc của Jaguar Land Rover Automotive (JLR), công ty mẹ của thương hiệu Anh quốc này. Kể từ năm 2012, liên doanh của họ đã xuất xưởng những chiếc SUV mạnh mẽ tại một nhà máy ở Thường Thục. Hai năm trước, JLR đã hồi sinh một mẫu xe đã bị khai tử trước đó là Freelander để làm xe điện cho thị trường Trung Quốc, đóng góp tên tuổi và thiết kế trong khi Chery phát triển hệ thống vận hành điện. JLR từ chối đưa ra bình luận, nhưng trước đây hãng từng tuyên bố các dòng xe của mình hướng đến một nhóm đối tượng khách hàng khác giàu có hơn.

Các nhà sản xuất ô tô của Trung Quốc đã đẩy mạnh thâm nhập vào thị trường châu Âu trong những năm gần đây, chiếm 10% thị phần vào tháng 5. Đây là lần đầu họ đạt được cột mốc đó và vượt xa thị phần của họ tại Mỹ, nơi các dòng xe này gần như bị cấm cửa. Một số công ty Trung Quốc đã tìm kiếm không gian nhà máy từ các đối thủ châu Âu, và các nhà máy chưa hoạt động hết công suất trong khu vực đang háo hức ký hợp đồng để duy trì hoạt động sản xuất. "Các nhà sản xuất lâu đời nhận ra rằng họ sẽ phải hợp tác với một số thương hiệu mới nổi, bởi vì những thương hiệu này đang tiên phong trong các phương thức sản xuất hiệu quả hơn," Ben Nelmes, giám đốc điều hành của tổ chức nghiên cứu New AutoMotive CIC, nhận định.

Vương quốc Anh, do thiếu hụt một ngành công nghiệp nội địa cần bảo hộ, trở thành điểm đến đặc biệt hấp dẫn và các thương hiệu Trung Quốc hiện nắm giữ khoảng 1/5 thị phần tại thị trường ô tô lớn thứ hai châu Âu này. Ô tô nhập khẩu không phải chịu mức thuế nào khác ngoài mức thuế tiêu chuẩn 10% áp dụng cho tất cả hàng nhập khẩu, không giống như tại liên minh Châu Âu (EU), nơi áp đặt mức thuế cao tới 35% nhằm bảo vệ ngành công nghiệp đang sử dụng 13,8 triệu lao động trong khối.

Từng là một cường quốc toàn cầu sở hữu những thương hiệu huyền thoại như Mini và Jaguar, ngành ô tô của Anh đã suy thoái trong nhiều thập kỷ, với sản lượng xe năm ngoái giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 1956. Và những gì còn lại đã rơi vào tay các chủ sở hữu nước ngoài. JLR hiện do Tata Group của Ấn Độ kiểm soát. Vauxhall là một đơn vị thuộc Stellantis NV, nhà sản xuất thương hiệu Jeep và Fiat. BMW AG sở hữu Mini. Và MG, thương hiệu từng sản xuất chiếc xe mui trần mà Nữ hoàng Elizabeth trao tặng cho thái tử Charles nhân dịp sinh nhật lần thứ 21 của ông, hiện thuộc sở hữu của SAIC Motor Corp (tập đoàn Ô tô Thượng Hải) do nhà nước Trung Quốc quản lý.

Ngay cả các thương hiệu Nhật Bản từng được bà Margaret Thatcher săn đón để củng cố ngành công nghiệp này cũng đang gặp khó khăn. Nissan Motor, công ty đã mở một nhà máy vào năm 1986 tại Sunderland, một trung tâm khai thác mỏ cũ đang sa sút ở phía Bắc, không thể bán hết số xe họ sản xuất. Do đó, nhà máy này được lên kế hoạch bắt đầu sản xuất xe cho Chery vào đầu năm 2027. Chưa rõ liệu Jaecoo 7 hay 8 (mẫu xe 7 chỗ giá 45.000 bảng Anh được giới thiệu vào mùa xuân này) sẽ là một phần của thỏa thuận, nhưng các nhà phân tích nhận định khả năng cao là có.

Sự suy tàn của các thương hiệu nội địa đã dẫn đến làn sóng tràn vào của các tân binh. Hiện có 75 thương hiệu xe được bán tại Anh, tăng từ mức 45 thương hiệu vào năm 2019, theo nền tảng giao dịch trực tuyến Autotrader. Sự bùng nổ này được thúc đẩy bởi 14 hãng xe mới đến từ Trung Quốc, bao gồm Leapmotor (liên kết với Stellantis), BYD (nhà vô địch xe điện từng được Warren Buffett hậu thuẫn) và Chery, hãng đang bán ba thương hiệu tại Anh.

Nhiều cái tên khác cũng đang trên đường gia nhập. Gã khổng lồ điện thoại thông minh Xiaomi, công ty đang lấn sân sang sản xuất ô tô với một mẫu xe có thiết kế giống Porsche Taycan, có kế hoạch gia nhập thị trường Anh vào năm 2028. BYD cũng đang đưa một mẫu xe điện trị giá 100.000 bảng Anh từ thương hiệu cao cấp Denza của mình đến Anh trong năm nay, với một chiến dịch quảng cáo do cựu ngôi sao phim James Bond là Daniel Craig làm gương mặt đại diện. Mùa thu này, Chery sẽ bổ sung thương hiệu thứ tư, Lepas - dòng xe hướng đến phân khúc bình dân. Sự tăng trưởng này "cho thấy mọi người đang chú ý đến chúng tôi," Gary Lan, giám đốc điều hành tại Anh của Jaecoo và thương hiệu chị em Omoda, cho biết. "Khách hàng ngày càng đánh giá xe dựa trên những gì chúng thực sự mang lại, thay vì chỉ đơn thuần là tuổi đời của logo thương hiệu trên thị trường."

Sự đón nhận này không diễn ra một cách tuyệt đối: Tại Daylesford, một cửa hàng nông sản sang trọng ở vùng Cotswolds, số lượng xe Range Rover vẫn vượt trội so với Jaecoo. Và Thomas Dobie, người vận hành một trang web có tên Cars of Glasgow, đánh giá trải nghiệm lái của Jaecoo "hơi kém ổn định" khi so sánh với mẫu xe tiền nhiệm của Anh. Tuy nhiên, Jeremy Clarkson, chuyên gia xe hơi kỳ cựu, người đứng sau chương trình truyền hình ăn khách Top Gear của BBC, đã viết trên tờ Times của London rằng đối với những người mua tìm kiếm sự an toàn và độ tin cậy với mức giá hợp lý, "Jaecoo 7 hoàn toàn ổn."

Trong khi đó, các đại lý ô tô đã nhanh chóng cởi mở với các công ty Trung Quốc. Jaecoo hiện được bán tại hơn 120 đại lý trên khắp Vương quốc Anh, tăng từ con số 0 của hai năm trước. Điều này giúp thúc đẩy doanh số bán hàng của đại lý khi các thương hiệu lâu đời sa sút. Đại lý tại Abingdon, Hartwell Automotive, liên tục quảng bá dòng Jaecoo 7 trên mạng xã hội, thu về 1,6 triệu lượt xem cho một video TikTok quảng cáo chi phí thuê mua tài chính hàng tháng ở mức 365 bảng Anh. Andrew Wilkinson, nhân viên bán hàng tại Hartwell trong 14 năm qua, cho biết ông từng cảm thấy e ngại khi đại lý chuyển từ bán xe Ford sang Jaecoo hai năm trước, nhưng giờ đây ông không có gì phải hối tiếc. "Những chiếc Jaecoo 7 tự bán chính mình," Wilkinson nói. "Chúng tôi không có đủ hàng để bán. Tất cả xe tôi có tại bãi hiện tại đều đã được chốt cọc."

— Với sự hỗ trợ từ Sasha Draeger-Mazer