Những mẫu ôtô từng gắn bó với nhiều thế hệ người châu Âu đang được thiết kế lại để bước vào kỷ nguyên xe điện. Citroën dự kiến đưa mẫu 2CV huyền thoại trở lại thị trường vào năm 2028 với giá khoảng 15.000 euro, trong khi Volkswagen và Renault cũng khai thác các dòng xe quen thuộc để tiếp cận người mua nhạy cảm với giá cả.

Chiến lược này phản ánh nỗ lực của các nhà sản xuất ôtô châu Âu nhằm tận dụng di sản thương hiệu trong cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt với Trung Quốc. Khi các đối thủ châu Á có lợi thế về chi phí sản xuất và tốc độ phát triển sản phẩm, những cái tên quen thuộc cùng thiết kế gợi nhớ quá khứ được kỳ vọng tạo ra sức hút riêng với người tiêu dùng.

Citroën 2CV là một trong những tâm điểm tại Triển lãm Ô tô Paris. Mẫu xe nhỏ mui bạt ra đời sau Thế chiến II từng trở thành biểu tượng của phương tiện bình dân tại Pháp. Phiên bản chạy điện dự kiến có giá khoảng 15.000 euro, tương đương 17.500 USD, được phát triển trên nền tảng xe điện mới nhằm giảm chi phí sản xuất.

Antonio Filosa, CEO Stellantis, tập đoàn sở hữu Citroën, Peugeot và Fiat, đánh giá mẫu xe có tiềm năng lớn và cho biết xe sẽ được sản xuất hoàn toàn tại châu Âu.

Volkswagen cũng đang theo đuổi hướng đi tương tự với ID. Polo, mẫu hatchback chạy điện có giá dự kiến khoảng 25.000 euro. Thiết kế xe gợi nhắc những dòng xe nhỏ quen thuộc của hãng Đức, trong bối cảnh nhà sản xuất tìm cách đưa xe điện đến gần hơn với nhóm khách hàng phổ thông.

Renault đã đi trước với các mẫu xe điện hồi sinh từ những cái tên nổi tiếng như R5 và Twingo. Những mẫu xe này kết hợp thiết kế hoài cổ với công nghệ hiện đại, hướng đến người mua muốn sở hữu xe điện nhưng vẫn quan tâm đến giá bán và kích thước phù hợp với môi trường đô thị.

Tại triển lãm Paris, Citroën 2CV thu hút đông đảo khách tham quan. Tuy nhiên, các hãng xe Trung Quốc cũng hiện diện ngày càng nổi bật, chiếm khoảng một phần ba số đơn vị trưng bày, lần đầu đạt tỷ lệ này tại sự kiện.

Các thương hiệu Trung Quốc như BYD, Li Auto và Aito đang mở rộng hoạt động tại châu Âu. Nếu trước đây cạnh tranh chủ yếu tập trung ở phân khúc xe điện phổ thông, các nhà sản xuất Trung Quốc hiện tiến sâu hơn vào phân khúc cao cấp, nơi những thương hiệu như BMW và Porsche có vị thế lâu năm.

Theo công ty tư vấn AlixPartners, các thương hiệu Trung Quốc có thể chiếm 16% doanh số xe điện tại châu Âu vào năm 2030, tăng từ mức 12% hiện nay. Triển vọng này gây thêm sức ép lên các nhà sản xuất trong khu vực, vốn đang phải xử lý chi phí cao, công suất nhà máy dư thừa và các đợt cắt giảm việc làm.

Một chiếc xe điện mang thương hiệu Trung Quốc, sản xuất tại Trung Quốc, có giá khoảng 20.000 USD, so với 31.000 USD cho mẫu xe tương đương của châu Âu, theo AlixPartners. Chênh lệch chủ yếu đến từ chi phí pin và nguyên vật liệu thấp hơn. Nhu cầu yếu cũng khiến các nhà máy ôtô châu Âu hoạt động dưới 60% công suất, trong khi hàng chục nghìn việc làm đã bị cắt giảm trong khu vực.

Trước áp lực cạnh tranh, các hãng xe châu Âu đang tìm cách giảm giá thành, rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm và khai thác những lợi thế khó sao chép như lịch sử thương hiệu. Những mẫu xe kinh điển có thể giúp họ tạo sự khác biệt trong một thị trường mà giá bán và công nghệ ngày càng trở thành các tiêu chí cạnh tranh trực tiếp.

Tuy nhiên, các hãng Trung Quốc cũng đang nhanh chóng xây dựng chỗ đứng tại châu Âu. Changan cho biết đang đàm phán với nhiều đối tác trong khu vực để sản xuất mẫu xe đầu tiên tại địa phương vào năm tới. Tập đoàn đặt mục tiêu sản xuất 180.000 xe tại châu Âu vào năm 2028, sau đó gần gấp đôi sản lượng trong hai năm tiếp theo.

Zhao Fei, CEO Changan Group, cho biết hãng muốn xây dựng năng lực sản xuất và chuỗi cung ứng tại chỗ trong dài hạn. Tập đoàn đặt mục tiêu bán 1,5 triệu xe tại các thị trường nước ngoài vào năm 2030.

Chery, công ty sở hữu các thương hiệu Omoda và Jaecoo, cũng chuẩn bị sản xuất xe tại Tây Ban Nha. Hãng đồng thời đàm phán với Nissan để sử dụng năng lực sản xuất tại nhà máy Sunderland ở Anh. Chery cho biết đang hướng tới nâng cao chất lượng bằng cách tuyển dụng các kỹ sư giàu kinh nghiệm, trong đó có những người từng làm việc tại Toyota.

Chủ tịch Chery Yin Tongyue cho rằng việc hoạt động trong cùng môi trường với các nhà sản xuất bản địa sẽ giúp hãng cạnh tranh tốt hơn tại thị trường châu Âu.

Sự mở rộng của các hãng Trung Quốc cũng làm nóng tranh luận về chính sách công nghiệp của Liên minh châu Âu (EU). Lãnh đạo Stellantis, Volkswagen và Renault kêu gọi sớm hoàn thiện các quy định về sản xuất tại châu Âu, nhằm bảo đảm xe nhập khẩu và xe sản xuất trong khu vực chịu những điều kiện cạnh tranh tương đồng hơn. Các quy định này dự kiến được triển khai từng bước trong ba năm tới.

Trong khi đó, Renault đang tìm cách giảm chi phí bằng cách sử dụng linh kiện và kỹ sư Trung Quốc, đồng thời tái tổ chức chuỗi cung ứng để rút ngắn thời gian phát triển xe xuống dưới hai năm. CEO François Provost tin rằng hãng có thể cạnh tranh hiệu quả với các nhà sản xuất Trung Quốc ngay cả khi họ lắp ráp xe tại châu Âu.

Renault cũng nhấn mạnh những yếu tố nằm ngoài giá mua ban đầu. Theo ông Provost, người tiêu dùng cần cân nhắc khả năng bảo dưỡng trong dài hạn, mức độ sẵn có của phụ tùng và chất lượng dịch vụ sau bán hàng.

Giám đốc sản phẩm Renault Bruno Vanel cho biết việc đưa các mẫu xe kinh điển trở lại không đơn thuần là khai thác hoài niệm. Hãng muốn khơi gợi lịch sử và bản sắc thương hiệu, những giá trị có thể tạo kết nối cảm xúc với khách hàng.

Dù vậy, lợi thế dịch vụ hậu mãi của các hãng xe châu Âu không còn là khoảng cách dễ duy trì. BYD cho biết đã xây dựng 15 kho phụ tùng tại châu Âu với tổng diện tích 150.000 m² để phục vụ mạng lưới phân phối. Hãng cũng tuyển dụng nhân sự từng làm việc tại Tesla, Toyota và các nhà sản xuất châu Âu.

Wolfgang Egger, cựu nhà thiết kế của Alfa Romeo và Audi, đã gia nhập BYD từ gần một thập kỷ trước để phụ trách thiết kế. Alfredo Altavilla, cố vấn đặc biệt cho hoạt động tại châu Âu của hãng, nhấn mạnh BYD có trung tâm thiết kế tại Milan và đội ngũ mang đậm kinh nghiệm châu Âu.

Cuộc cạnh tranh vì thế không còn đơn thuần là câu chuyện xe Trung Quốc giá rẻ đối đầu xe châu Âu đắt đỏ. Các nhà sản xuất Trung Quốc đang đầu tư vào thiết kế, dịch vụ và sản xuất tại địa phương, trong khi những thương hiệu lâu đời của châu Âu tìm cách kết hợp di sản với công nghệ điện hóa.

Sự trở lại của Citroën 2CV, Renault 5 hay Volkswagen Polo cho thấy các hãng xe châu Âu đang tìm cách biến những ký ức quen thuộc thành lợi thế thương mại mới. Tuy nhiên, sức hút của tên tuổi và thiết kế