Tại Raffles London at the OWO, du khách có thể nhâm nhi ly cocktail ngay trong căn hầm từng được các sĩ quan tình báo Anh sử dụng thời tòa nhà còn là bộ Chiến tranh cũ. Tại NoMad London, vốn là tòa án Cảnh sát Bow Street cũ ở Covent Garden, du khách có thể tản bộ qua những phòng giam nơi đại văn hào Oscar Wilde từng bị giam giữ chờ xét xử. Ở quảng trường Grosvenor, không gian lịch sử gắn liền với quan hệ Anh - Mỹ, khách sạn Chancery Rosewood hiện tọa lạc tại tòa nhà đại sứ quán Mỹ cũ, từng là trụ sở của một trong những vị trí đại sứ được khao khát nhất thế giới.

Các khách sạn xa xỉ này không chỉ cung cấp những bộ chăn ga gối đệm cao cấp hay các nhà hàng sầm uất, mà còn mang đến một giá trị khó sao chép: Quyền tiếp cận những không gian từng đóng kín với hầu hết mọi người, trừ những nhân vật quyền lực nhất. Lịch sử ở đây đóng vai trò như một tiện ích cao cấp, điều mà du khách sẵn sàng chi trả tới 1.000 bảng Anh (1.300 USD) cho mỗi đêm nghỉ.

Chuyển đổi công năng các tòa nhà chính phủ cũ là xu hướng đang diễn ra trên khắp châu Âu. Nhiều trụ sở bộ cũ tại Paris và Lisbon, hay cựu trụ sở ngân hàng Trung ương Ý tại Rome mở cửa lại dưới hình thức khách sạn, trong nỗ lực của chính phủ các nước nhằm cắt giảm chi phí bảo trì và nâng cấp sang các không gian văn phòng hiện đại hơn. Tuy nhiên, không thành phố nào có quy mô chuyển đổi lớn như London. Khi chính phủ Anh thoái vốn khỏi các bất động sản không còn nhu cầu sử dụng, các tập đoàn khách sạn sang trọng vô hình trung trở thành những người quản lý mới cho các công trình kiến trúc đô thị này.

“Những tòa nhà này là một món quà,” ông John O’Ceallaigh, phó giám đốc công ty tư vấn ngành dịch vụ lưu trú PRCO, đồng thời là khách lưu trú tại cả Raffles London và NoMad, nhận định. “Mặt tiền uy nghi, trần nhà cao cùng các chi tiết kiến trúc được giữ nguyên vẹn. Chúng sở hữu bản sắc riêng biệt hơn hẳn một tòa nhà mới xây hiện đại nhưng rập khuôn.” Ông O’Ceallaigh cho rằng, dù du khách có thể nhanh chóng quên đi một spa lát đá cẩm thạch thông thường, họ sẽ khó quên trải nghiệm khám phá một bảo tàng bên trong tòa án cũ hay ngủ trong những căn phòng đong đầy dấu ấn lịch sử. Việc được “sinh hoạt và lưu trú trong những không gian từng là trung tâm quyền lực bất khả xâm phạm mang lại một cảm giác bứt phá kỳ lạ,” ông chia sẻ. “Trước tâm lý chán nản của nhiều người đối với tình hình chính trị hiện tại, cảm giác được phép dạo chơi ở những nơi này mang lại một sự phấn phấn đầy khác biệt.”

Dự kiến trong năm nay, Admiralty Arch, công trình kiến trúc tân cổ điển hùng vĩ đóng vai trò như cổng chào từ thời vua Edward, sẽ mở cửa trở lại dưới thương hiệu Waldorf Astoria. Tòa nhà này từng được dùng làm văn phòng cho đến năm 2011, là nơi từng ghi dấu chân của các nhân vật kiệt xuất như đô đốc Lord Mountbatten, thủ tướng Winston Churchill và nhà văn Ian Fleming. Tọa lạc giữa quảng trường Trafalgar và cung điện Buckingham, công trình nằm trên một trong những tuyến đường nghi lễ lịch sử bậc nhất London, thường xuất hiện trong đại lễ diễu binh Trooping the Colour và các đoàn diễu hành hoàng gia. “Trong hơn một thế kỷ, cánh cửa nơi đây chỉ mở ra cho bộ lệnh hải quân và các quan chức chính phủ,” ông Jamie Reuben, đại diện Reuben Brothers, đơn vị thâu tóm dự án và phát triển khách sạn, cho biết. Ông chia sẻ tầm nhìn của dự án là trả lại di sản quốc gia này cho đời sống cộng đồng, để cả người dân London lẫn du khách cùng thưởng thức.

Chuyển đổi công năng

Nhu cầu tìm kiếm công năng mới cho các tòa nhà này đang trở nên vô cùng cấp thiết. Mặc dù cầu văn phòng tại London đã phục hồi phần nào sau giai đoạn trầm lắng hậu đại dịch, giới thuê văn phòng trở nên khắt khe hơn nhiều. Họ tập trung vào các tòa nhà tối ưu hiệu suất, tích hợp dịch vụ hiện đại, đạt tiêu chuẩn môi trường khắt khe và sở hữu đầy đủ tiện ích để thu hút nhân viên quay lại làm việc trực tiếp.

Vẻ ngoài cổ kính của các tòa nhà chính phủ thường che giấu những bất cập mà giới chức ngày càng không muốn gánh vác: Hệ thống cơ điện và cấp thoát nước đã lão hóa, cùng bố cục văn phòng chia ô nhỏ hẹp. Trái lại, mô hình khách sạn sở hữu độ linh hoạt cao hơn. Các phòng có ánh sáng tốt nhất ở chu vi tòa nhà có thể chuyển thành phòng suite cao cấp, trong khi các không gian tối bên trong được sử dụng làm bếp, spa, kho bãi, khu vực cho nhân viên và hành lang dịch vụ.

Ông Geoff Hull, giám đốc EPR Architects, đơn vị phụ trách thiết kế lại dự án Raffles, cho biết trong hai thập kỷ qua, nhu cầu của Anh đối với các tòa nhà chính phủ quy mô lớn đã thay đổi căn bản. Xu hướng làm việc kết hợp cùng quy mô tinh gọn của bộ máy công chức Khiến nhu cầu không gian văn phòng giảm mạnh.

Các nhà phát triển tư nhân như tập đoàn Hinduja (đơn vị cải tạo OWO) và Reuben Brothers (đơn vị chuyển đổi Admiralty Arch), lại sở hữu tiềm lực tài chính phù hợp hơn để cải tạo các bất động sản này. Raffles London đã mở cửa lại bộ Chiến tranh cũ vào năm 2023 sau dự án tái phát triển trị giá 1,4 tỉ bảng Anh, bao gồm việc xây thêm 3 tầng phía trên tòa nhà hiện hữu và đào sâu 6 tầng hầm bên dưới. Dự án phải đáp ứng toàn bộ quy chuẩn về phòng cháy chữa cháy, gia cố kết cấu xuống cấp, xử lý thấm nước và lắp đặt hệ thống sưởi - làm mát hiện đại. Do đây là công trình di sản được bảo tồn, ngay cả những thay đổi nhỏ như trích mở lối đi mới cũng cần sự phê duyệt từ các cơ quan quản lý quy hoạch địa phương sau khi tham vấn tổ chức Di sản Anh, ông Hull chia sẻ. Quá trình cải tạo kéo dài khoảng 8 năm.

Một thách thức khác là làm sao biến những tòa nhà vốn được thiết kế để thể hiện quyền lực và sự khép kín trở nên ấm cúng, rộng mở. Tại bộ Chiến tranh cũ, các kiến trúc sư đã thuyết phục Historic England cho phép mở thêm các lối vào, biến một không gian từng giống như pháo đài thành một khách sạn kết nối trực tiếp với đại lộ Whitehall thông qua chuỗi nhà hàng, quán bar và không gian công cộng.

Chính phủ Anh đã bán Admiralty Arch với giá khoảng 60 triệu bảng Anh vào năm 2012 và bán bộ Chiến tranh cũ với giá 350 triệu bảng Anh vào năm 2016. Các thương vụ bán và chuyển đổi công năng này không tránh khỏi những ý kiến trái chiều; một bài bình luận trên tờ The Guardian năm 2015 từng gọi việc bán bộ Chiến tranh cũ là "hành vi tước đoạt tài sản công."

Ông David Brock, trưởng bộ phận Quản lý di sản lịch sử chính phủ thuộc Historic England, nhận định việc thoái vốn khỏi các tòa nhà chính phủ ở vị trí chiến lược luôn đi kèm rủi ro. Tuy nhiên, đối với Historic England, những thỏa hiệp đó vẫn tốt hơn việc chứng kiến các tòa nhà biểu tượng bị bỏ hoang. “Chính phủ đơn giản là không còn sử dụng nhiều tòa nhà như trước đây,” ông Brock nói. “Bộ máy công chức hiện đã tinh gọn hơn.”

Độc đáo khách sạn giàu dấu ấn lịch sử

Các kiến trúc sư và nhà phát triển đằng sau các dự án chuyển đổi này kỳ vọng sẽ đón đầu xu hướng du lịch xa xỉ mới: Khao khát lưu trú tại những nơi mang đậm dấu ấn câu chuyện. Bản thân các khách sạn cũng biến lịch sử thể chế thành điểm bán hàng cốt lõi. “Du khách không còn mặn mà với các khách sạn rập khuôn nữa,” ông Richard Tubb, giám đốc dự án tại EPR, người dẫn dắt quá trình chuyển đổi NoMad, cho biết. “Họ tìm kiếm trải nghiệm, tính bản địa và cảm giác thực sự hòa mình vào không gian đó, thay vì ở trong một khách sạn thương mại thông thường.”

Tính nguyên bản đó đã trở thành một phần trong định vị phân khúc xa xỉ. NoMad tận dụng triệt để lịch sử của mình khi tích hợp bảo tàng Cảnh sát & Tư pháp Bow Street, nơi kể những câu chuyện về lực lượng thực thi pháp luật đầu tiên của London. Giá phòng tại đây vào khoảng 400 bảng Anh/đêm trong tháng 8.

Tại Raffles, các hướng dẫn viên du lịch sẽ thuyết minh về những bí mật ẩn giấu trong quá khứ của tòa nhà, như việc các hướng đạo sinh từng đạp xe qua những hành lang rộng lớn để đưa tin mật trong Thế chiến II. Du khách có thể thưởng thức ly cocktail giá 27 bảng Anh tại Spy Bar dưới tầng hầm, nơi các sĩ quan MI5 từng trao đổi thông tin tình báo và nghỉ ngơi tại các phòng (giá khởi điểm khoảng 900 bảng Anh) từng được sử dụng không chỉ bởi các điệp viên hay thủ tướng, mà còn làm phòng tác chiến chiến tranh.

Các đánh giá về NoMad London và Raffles London at the OWO trên Google và Tripadvisor liên tục nhấn mạnh về giá trị di sản phong phú, đặc biệt là các tour tham quan lịch sử tại Raffles. Một du khách chia sẻ rằng với tư cách là người đam mê lịch sử, ông hoàn toàn bị chinh phục bởi tour di sản và không gian độc đáo nơi đây.

Xét theo số lượng phòng có giá trên 1.000 USD/đêm, London tiếp tục giữ vững vị thế là một trong những thị trường khách sạn xa xỉ mạnh nhất thế giới, thu hút giới siêu giàu quốc tế. Giá phòng trung bình hàng ngày và doanh thu trên mỗi phòng tại phân khúc cao cấp của thành phố vẫn duy trì đà tăng trong năm nay, bất chấp những biến động địa chính trị và việc hủy bỏ chính sách mua sắm miễn thuế hậu Brexit từ năm 2021.

Theo công ty phân tích bất động sản CoStar, các tòa nhà di sản càng làm tăng thêm sức hút đó. “Những tòa nhà này cực kỳ phù hợp với phân khúc xa xỉ vì tính duy nhất của chúng,” bà Cristina Balekjian, giám đốc phân tích ngành dịch vụ lưu trú tại CoStar, nhận định. “Khi sở hữu bề dày lịch sử, khách sạn tự khắc trở nên đặc biệt hơn.”

Làn sóng này chưa có dấu hiệu dừng lại. Trong tháng này, giới chức London đã phê duyệt kế hoạch biến đồn cảnh sát Belgravia cũ, từng thuộc lực lượng Cảnh sát Đô thành London, thành khách sạn 206 phòng. Tại những vị trí cổ kính nhất của thành phố, các công trình được xây dựng để thể hiện quyền lực nhà nước giờ đây đang thương mại hóa quyền tiếp cận không gian đó qua từng căn phòng suite và từng ly cocktail.