Giá nhiên liệu bay tăng vọt và rủi ro thiếu hụt nguồn cung đang buộc các hãng hàng không Việt Nam thu hẹp mạng bay và giảm tải cung ứng ngay từ đầu quý II. Xung đột kéo dài tại Trung Đông, đặc biệt là nguy cơ gián đoạn dòng chảy dầu khí qua eo biển Hormuz, khiến chi phí nhiên liệu trở thành biến số lớn nhất trong bài toán hoạt động của ngành.

Vietnam Airlines, Vietjet, Bamboo điều chỉnh lịch bay

Theo báo cáo của cục Hàng không Việt Nam (CAAV), hãng hàng không quốc gia Vietnam Airlines sẽ tạm dừng khai thác 7 đường bay nội địa từ ngày 1.4. Hãng có kế hoạch cắt giảm 10–20% số chuyến bay mỗi tháng trong quý tới nếu giá nhiên liệu bay lên vùng 160–200 USD/thùng, có thể dẫn đến việc hủy tới 18% số chuyến bay quốc tế và 26% các chuyến nội địa. Trong một tuyên bố gửi qua email, Vietnam Airlines cho biết hãng đang “nỗ lực duy trì hoạt động ổn định trên toàn mạng lưới, đồng thời tăng thêm ghế trên các đường bay có nhu cầu cao như các chuyến bay đến châu Âu, trục Hà Nội – TP.HCM và trong các giờ cao điểm,” theo bài về hàng không Việt Nam của tác giả Nguyễn Diệu Tú Uyên đăng trên Bloomberg.

Vietjet Air đặt mục tiêu giảm 18% tổng công suất trong tháng 4, trong đó giảm 22% số chuyến nội địa và 11% số chuyến quốc tế. Hành khách của Bamboo Airways dự kiến chịu ảnh hưởng mạnh hơn khi số chuyến bay của hãng này bị cắt một nửa, xuống còn khoảng 15–17 chuyến mỗi ngày. Từ tháng 4, Pacific Airlines sẽ giảm tần suất bay vào những ngày thấp điểm với mức cắt giảm 8–30% trong giai đoạn tháng 4–6, trong khi Sun PhuQuoc Airways hiện vẫn duy trì lịch trình do đã bảo đảm được nguồn nhiên liệu đến cuối tháng sau, nhưng để ngỏ khả năng xem xét lại nếu gián đoạn kéo dài.

Cục Hàng không cho biết, trong bối cảnh này, các hãng sẽ ưu tiên duy trì hoạt động trên các đường bay nội địa trục chính Hà Nội – Đà Nẵng – TP.HCM và các đường bay phục vụ nhiệm vụ chính trị, kinh tế, xã hội. Với các đường bay quốc tế, mục tiêu là giữ tối đa hiện diện trên những thị trường trọng điểm, đồng thời giảm tần suất hoặc dừng một số đường bay ngách có hệ số sử dụng ghế thấp và không bù đắp được chi phí.

Giá Jet A-1 biến động mạnh, đẩy chi phí đội lên

Với diễn biến căng thẳng và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt tại Trung Đông, cục Hàng không ước tính giá thị trường trung bình của nhiên liệu bay Jet A-1 tại Singapore (MOPS Jet A-1) bình quân tháng 3 có thể xoay quanh 190–200 USD/thùng. Riêng ngày 24.3, giá có thời điểm chạm tới 234,34 USD/thùng, trong khi mức phụ thu vật lý lên trên 30 USD/thùng. Cộng với chi phí lọc dầu, bảo hiểm rủi ro chiến tranh và việc các nhà máy lọc dầu khu vực cắt giảm công suất, tổng chi phí nhiên liệu hàng không được dự báo sẽ còn duy trì ở mức cao trong những tháng tới.

Theo ước tính của cơ quan quản lý, với tỉ trọng chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 35–40% tổng chi phí, nếu giá Jet A-1 quanh 200 USD/thùng, tức gần gấp đôi giai đoạn trước xung đột, chi phí của hãng hàng không có thể tăng thêm vào khoảng 40%.

Để củng cố an ninh năng lượng và giảm bớt áp lực giá trong nước, Chính phủ đã phải trích quỹ nhiên liệu khẩn cấp nhằm bình ổn giá xăng dầu, trong bối cảnh hơn 80% dầu thô nhập khẩu của Việt Nam đến từ Trung Đông. Vào thứ Sáu, Chính phủ công bố tạm dừng thu một số loại thuế đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay đến ngày 15.4, động thái nhằm ổn định thị trường và bảo đảm an ninh quốc gia trước diễn biến của xung đột Trung Đông.

Trên cơ sở thông lệ quốc tế, đặc biệt là kinh nghiệm của một số thị trường châu Á, cục Hàng không đề xuất áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu đối với dịch vụ vận chuyển hành khách hàng không nội địa hạng phổ thông cơ bản trong thời gian ngắn ba tháng kể từ 1.4 năm nay. Cục cũng kiến nghị gia hạn thuế nhập khẩu 0% với Jet A-1, giảm thuế bảo vệ môi trường từ 1.500 đồng/lít xuống 1.000 đồng/lít và xem xét giảm thuế giá trị gia tăng để giảm áp lực dòng tiền cho doanh nghiệp trong bối cảnh phải ứng trước số tiền thuế lớn.

Theo cục Hàng không, với cam kết hiện tại của các doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu, hoạt động khai thác vẫn được bảo đảm đến khoảng giữa tháng 4.2026. Sau thời điểm này, lượng Jet A-1 chưa thể khẳng định chắc chắn, nên các hãng buộc phải điều chỉnh mạng bay và tải cung ứng từ đầu quý II để giảm rủi ro đứt gãy.

Trên mặt bằng giá vé, các hãng đang cố gắng giữ mức giá nội địa tương đối ổn định trong tháng 3. Với các đường bay quốc tế, báo cáo của tổng công ty Hàng không Việt Nam cho thấy giá vé bình quân trong tháng 3 tăng trên 15% so với cùng kỳ, đặc biệt trên các chặng đi châu Âu, Úc và Mỹ. Khảo sát của Cục Hàng không với gần 40 hãng quốc tế và khu vực cho thấy hơn 60% đã, đang hoặc dự kiến áp dụng phụ thu nhiên liệu hoặc điều chỉnh nâng giá vé từ giữa tháng 3 để bù đắp chi phí.

Thi giá cổ phiếu Việt Nam Airlines (HVN) giảm từ mức 26.000 lúc mới xảy ra chiến sự Iran xuống mức thấp nhất 19.340 đồng mỗi cổ phiếu, trước khi hồi phục lên mức 22.000 đồng trong phiên giao dịch hôm nay, 27.3. Tương tự, cổ phiếu Vietjet (VJC) giảm từ 176.000 đồng xuống 155.000 đồng trong phiên hôm nay.