Diễn biến địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục leo thang nhanh chóng trong tuần qua, khi Iran mở rộng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa trên diện rộng, kéo theo phản ứng dây chuyền từ Mỹ, châu Âu và các quốc gia vùng Vịnh, đồng thời đẩy giá dầu toàn cầu tăng vọt.

Tâm điểm của căng thẳng là nguy cơ gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới. Giá dầu Brent tương lai đã tăng lên gần 108 USD mỗi thùng, tương đương mức tăng khoảng 49% chỉ trong một tháng, khi giới giao dịch đánh giá rủi ro nguồn cung bị siết chặt nếu tuyến đường này bị phong tỏa hoàn toàn.

Một số tổ chức tài chính cảnh báo giá dầu có thể tăng vọt lên tới 200 USD mỗi thùng nếu xung đột kéo dài sang tháng 6 và hoạt động vận tải qua Hormuz tiếp tục bị đình trệ. Kịch bản này làm dấy lên lo ngại về một cú sốc năng lượng mới đối với kinh tế toàn cầu.

Trên thực địa, các cuộc tấn công vẫn diễn ra liên tiếp. Israel xác nhận đã phát hiện các tên lửa được phóng từ Iran, trong khi Saudi Arabia tuyên bố đã đánh chặn hai UAV tại Riyadh và khu vực phía Đông. Tại Bahrain, còi báo động vang lên, còn Qatar ban hành cảnh báo mức độ đe dọa cao, yêu cầu người dân hạn chế ra ngoài.

Kuwait cũng ghi nhận một vụ tấn công bằng UAV nhằm vào cảng Shuwaikh, gây hư hại cơ sở hạ tầng nhưng chưa có báo cáo thương vong. Đây là dấu hiệu cho thấy các mục tiêu kinh tế, đặc biệt là hạ tầng năng lượng và logistics, đang trở thành trọng điểm trong chiến lược tấn công.

Trong bối cảnh đó, các nước vùng Vịnh bắt đầu tăng cường phối hợp quân sự. Các nguồn tin cho biết Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất đang cân nhắc tham gia một lực lượng đặc nhiệm hàng hải đa quốc gia nhằm đảm bảo an ninh và mở lại eo biển Hormuz. Điều này có thể bao gồm việc triển khai lực lượng hải quân riêng của Abu Dhabi.

Ở cấp độ quốc tế, Mỹ vẫn đang để ngỏ khả năng leo thang nhưng đồng thời kéo dài thời gian cho các nỗ lực ngoại giao. Tổng thống Donald Trump đã quyết định gia hạn thêm 10 ngày đối với thời hạn liên quan đến các hành động nhằm vào hạ tầng năng lượng, đồng thời cho biết Washington và Tehran vẫn đang duy trì các kênh đàm phán.

Song song đó, Lầu Năm Góc được cho là đang cân nhắc phương án triển khai thêm tới 10.000 binh sĩ tới khu vực, cho thấy Mỹ vẫn chuẩn bị cho kịch bản xấu hơn nếu tình hình vượt ngoài kiểm soát.

Tuy nhiên, sự phối hợp giữa Mỹ và các đồng minh phương Tây đang bộc lộ những rạn nứt. Đức đã công khai bày tỏ sự không hài lòng trước những chỉ trích từ Washington về việc thiếu hỗ trợ. Ngoại trưởng Đức cho biết các điều kiện pháp lý để Berlin tham gia một chiến dịch quân sự vẫn chưa được đáp ứng, đồng thời nhấn mạnh chưa có yêu cầu cụ thể nào từ phía Mỹ.

Dù vậy, Berlin vẫn khẳng định lợi ích chung với Mỹ và Israel trong việc kiềm chế các hành động của Iran, cho thấy lập trường thận trọng nhưng không hoàn toàn tách rời.

Ở một diễn biến đáng chú ý khác, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã thực hiện chuyến thăm bất ngờ tới khu vực vùng Vịnh, nhằm tìm kiếm hợp tác quốc phòng. Kiev được cho là đang đề xuất chia sẻ kinh nghiệm tác chiến UAV, đổi lấy sự hỗ trợ từ các quốc gia giàu tài nguyên năng lượng trong khu vực.

Ukraine đã tích lũy đáng kể kinh nghiệm trong việc đối phó và triển khai UAV trong các cuộc xung đột trước đó, và hiện đang tìm cách tận dụng lợi thế này để gia tăng ảnh hưởng chiến lược cũng như củng cố quan hệ đối tác.

Tổng thể, các diễn biến mới nhất cho thấy xung đột không còn giới hạn ở một số điểm nóng riêng lẻ mà đang lan rộng trên toàn khu vực Trung Đông, kéo theo sự tham gia ngày càng sâu của các cường quốc và đối tác bên ngoài.

Áp lực hiện tại lan sang thị trường tài chính và năng lượng, khi giá dầu tăng mạnh, chứng khoán châu Âu giảm điểm và lợi suất trái phiếu đi lên, phản ánh tâm lý lo ngại của nhà đầu tư trước nguy cơ bất ổn kéo dài.