Cú sốc lớn nhất từng ghi nhận trên thị trường dầu mỏ do chiến sự Trung Đông gây ra nhiều khả năng sẽ tác động mạnh hơn đến các sản phẩm như nhiên liệu máy bay và dầu diesel so với dầu thô, theo nhận định của Goldman Sachs.

“Giá của nhiều sản phẩm tinh chế đã tăng mạnh hơn đáng kể so với dầu thô,” hai nhà phân tích Yulia Zhestkova Grigsby và Daan Struyven cho biết trong một báo cáo. Vì vậy, họ cảnh báo việc nguồn cung dầu thô trung bình và nặng bị gián đoạn có thể làm giảm sản lượng diesel, nhiên liệu máy bay và dầu nhiên liệu.

Thị trường năng lượng toàn cầu rơi vào trạng thái hỗn loạn sau khi xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran nổ ra vào cuối tháng trước. Xung đột khiến hoạt động xuất khẩu dầu và sản phẩm dầu qua eo biển Hormuz gần như tê liệt, đồng thời kéo theo các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực. Do đó, các nhà sản xuất dầu phải cắt giảm sản lượng và tạm dừng một số hoạt động lọc hóa.

Trong bối cảnh đó, giá dầu thô đã tăng hơn 40% kể từ các đợt tấn công đầu tiên, trong đó dầu Brent vượt mốc 100 USD mỗi thùng. Tuy nhiên, một số sản phẩm tinh chế còn tăng mạnh hơn. Tại một số khu vực ở châu Á, giá nhiên liệu đã tăng hơn gấp đôi. Trước áp lực này, Hàn Quốc đã nối bước Trung Quốc và Thái Lan khi áp hạn mức trần xuất khẩu nhằm bảo vệ thị trường trong nước.

“Không có sản phẩm hay khu vực nào hoàn toàn miễn nhiễm,” các nhà phân tích của Goldman nhấn mạnh. Họ cho biết chiến sự làm suy yếu khả năng xuất khẩu sản phẩm lọc dầu của các nước vùng Vịnh, khiến nhiều nhà máy phải dừng hoạt động. Đồng thời, nguồn cung các loại dầu thô phù hợp nhất để sản xuất nhiên liệu như diesel cũng suy giảm.

“Gần 60% lượng dầu thô xuất khẩu từ vùng Vịnh là dầu trung bình và dầu nặng, những loại chủ yếu dùng để sản xuất nhiên liệu máy bay, diesel và dầu nhiên liệu. Trong khi đó, nguồn cung thay thế ngoài Trung Đông lại rất hạn chế,” báo cáo nêu rõ.

Không chỉ dừng ở đó, Goldman cho rằng gián đoạn nguồn cung toàn cầu còn lan sang cả naphtha, sản phẩm phụ của quá trình lọc dầu dùng trong sản xuất hóa dầu và là đầu vào quan trọng của nhiều ngành sản xuất, cũng như nhiên liệu máy bay.

Goldman Sachs cho biết châu Á nhập gần 50% naphtha từ vùng Vịnh, trong khi châu Âu phụ thuộc khoảng 40% nguồn cung nhiên liệu máy bay từ khu vực này.