Mục tiêu giải ngân 100% vốn đầu tư công trong năm 2026, dù là động lực chính cho tăng trưởng kinh tế, đang đối mặt với một thách thức không nhỏ: Nguy cơ leo thang giá vật liệu xây dựng, có thể làm chậm chính tiến độ các dự án. Sự xung đột giữa yêu cầu đẩy nhanh tiến độ và nút thắt về nguồn cung đang tạo ra một bài toán khó cho các nhà điều hành.

Dù mục tiêu giải ngân toàn bộ vốn đầu tư công trong năm đã được đặt ra, tiến độ trong 5 tháng đầu năm mới đạt 21,6% kế hoạch. Tuy nhiên, xét về giá trị tuyệt đối, quy mô giải ngân đã tăng 18,9% so với cùng kỳ năm trước, tương đương tăng thêm 34,8 ngàn tỉ đồng. Con số này cho thấy nỗ lực lớn của các bộ, ngành và địa phương, đồng thời phản ánh áp lực phải tăng tốc trong những tháng còn lại của năm.

Trong bối cảnh nền kinh tế cần các trụ đỡ tăng trưởng, đầu tư công tiếp tục được xem là yếu tố then chốt, đóng góp đáng kể vào mục tiêu tăng trưởng chung.

Tuy nhiên, việc đồng loạt triển khai các dự án hạ tầng lớn đang tạo sức ép rất lớn lên thị trường vật liệu xây dựng. Theo các chuyên gia, hai điểm nghẽn chính đang kìm hãm tiến độ là tình trạng thiếu hụt nguồn cung nguyên vật liệu và biến động giá khó lường.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự cộng hưởng của hai nguồn cầu lớn là giải ngân đầu tư công và sự phục hồi của thị trường bất động sản, đặc biệt ở phân khúc nhà ở xã hội. Điều này khiến nhu cầu đối với các loại vật liệu xây dựng thiết yếu tăng mạnh.

Trong bối cảnh đó, TP.HCM đã bày tỏ lo ngại về khả năng giá cả hàng hóa và dịch vụ tiếp tục chịu áp lực trong những tháng cuối năm. Cụ thể, giá một số loại vật liệu có nguồn cung phụ thuộc vào khai thác tự nhiên như cát và đá được dự báo sẽ tăng.

Không chỉ chịu tác động từ các yếu tố trong nước, áp lực này còn bị ảnh hưởng bởi bối cảnh kinh tế thế giới với những biến động liên quan đến căng thẳng thương mại và chính sách tiền tệ của các quốc gia. Vì vậy, thành phố phải đồng thời thực hiện hai mục tiêu là kiểm soát mặt bằng giá và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Nhìn về nửa cuối năm 2026, thách thức lớn nhất là tìm lời giải cho bài toán cân bằng giữa việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân và ổn định thị trường vật liệu xây dựng. Nếu giá vật liệu tiếp tục leo thang, chi phí các dự án sẽ tăng, từ đó ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư và thậm chí làm chậm tiến độ thi công.

Trong kịch bản này, mục tiêu giải ngân 95% đến 100% kế hoạch năm sẽ trở nên khó khăn hơn. Vì vậy, việc điều phối nguồn cung, kiểm soát giá và triển khai các chính sách linh hoạt để tháo gỡ những điểm nghẽn về vật liệu sẽ là yếu tố quyết định sự thành công của kế hoạch đầu tư công năm nay.