Celestial Passage, tác phẩm sắp đặt ánh sáng của Leo Villareal trên phần đỉnh tòa nhà 270 Park Avenue ở Manhattan, là một trong những tác phẩm nghệ thuật công cộng dễ nhận thấy nhất tại New York.

Những dải ánh sáng màu nâu nhạt giúp làm dịu vẻ nặng nề của tòa nhà chọc trời đồ sộ này. Thế nhưng mỗi khi đội New York Knicks giành chiến thắng ở một trận chung kết NBA, tác phẩm lại tạm biến mất để nhường chỗ cho màn trình diễn ánh sáng xanh và cam rực rỡ, có thể nhìn thấy từ khoảng cách 80 km.

Tuần này, Knicks đang đứng trước cơ hội giành chức vô địch đầu tiên kể từ năm 1973 và đã vượt ra khỏi phạm vi của một đội bóng được người hâm mộ yêu mến để gần như chiếm trọn sự chú ý của cả thành phố. Nếu thực sự đăng quang, Vinson Cunningham viết trên The New Yorker rằng người dân sẽ được chứng kiến “thiên đường thể thao với khung cảnh chẳng khác nào một cuộc cách mạng bất ngờ”. Mọi người dân New York sẽ hòa mình vào lễ ăn mừng, bất kể họ cổ vũ đội bóng nào hay thậm chí có biết tên một cầu thủ nào của đội vô địch hay không.

Knicks thổi bùng cảm xúc tại New York phần lớn nhờ màn lội ngược dòng ngoạn mục ở trận thứ tư của loạt chung kết, khi họ vượt qua cách biệt không tưởng. Kết quả đó cũng giúp nhiều người hâm mộ trung thành kiếm được hàng triệu USD trên các nền tảng thị trường dự đoán. “Dù có sống thêm 1.000 năm nữa, tôi cũng không chắc chúng ta sẽ được chứng kiến điều gì tương tự lần nữa,” Will Leitch viết trên tạp chí New York.

Một thuật ngữ thường được dùng khi thể thao vượt khỏi phạm vi các trang báo chuyên môn để trở thành hiện tượng văn hóa đại chúng là “siêu sự kiện”. Hiện Bắc Mỹ đang tổ chức sự kiện lớn nhất trong số đó: World Cup của FIFA. Theo người điều hành World Cup 1994 diễn ra tại Mỹ là Alan Rothenberg, mọi thứ sẽ diễn ra thuận lợi vì “người Mỹ rất thích những sự kiện lớn”. Ông là người có đủ kinh nghiệm để đưa ra nhận định đó.

Xu hướng của năm nay khá rõ ràng, theo Gabriel Debenedetti. Người Mỹ sẽ “theo dõi với lượng khán giả kỷ lục, xem giải đấu một cách cực kỳ nghiêm túc” rồi sau đó tiếp tục cuộc sống thường ngày. Điều đó hoàn toàn bình thường. Theo Debenedetti, không có yếu tố nào trong văn hóa Mỹ khiến bóng đá nhất thiết phải ăn sâu bén rễ như bóng rổ hay bóng chày.

Xét cho cùng, nước Mỹ đã có phiên bản bóng đá riêng của mình. Môn thể thao này chiếm tới 90% trong số 100 chương trình truyền hình được xem nhiều nhất cả nước năm ngoái. Nếu phiên bản bóng đá phổ biến hơn trên toàn cầu có thể tạo được dấu ấn trong nhận thức chung của người Mỹ mỗi bốn năm một lần, đó đã là thành công đáng kể.

Giá vé World Cup cũng cho thấy nhu cầu rất lớn. Ngay từ đầu, vé đã được bán với mức giá cao kỷ lục, nhiều trường hợp lên tới hàng ngàn USD mỗi vé và phần lớn vẫn duy trì ở mức đó trên thị trường thứ cấp. Đặc biệt, vé các trận có Colombia, Mexico hoặc Brazil thi đấu dường như còn được FIFA định giá thấp hơn nhu cầu thực tế khi trên thị trường thứ cấp, chúng được bán với giá gấp ba, bốn, thậm chí năm lần mệnh giá.

Trong một nền kinh tế phân hóa mạnh theo mô hình chữ K, dường như chưa có giới hạn nào cho mức giá mà những món hàng thể hiện địa vị xã hội như vé thể thao hàng ghế đầu có thể đạt tới. “Bóng bầu dục và bóng đá thực ra khó theo dõi hơn khi ngồi sát mặt sân,” Amanda Mull nhận xét sau khi xem một trận đấu giao hữu trước World Cup, trong đó cô dành một nửa thời gian ở khu vực VIP và nửa còn lại trên khán đài cao nhất.

Những tấm vé đắt nhất tại các khu vực này hiện vượt xa mốc 10.000 USD mỗi vé dành cho những người muốn ở gần các vận động viên nhất có thể, “để tận hưởng bầu không khí của sự xuất sắc do người khác tạo ra”.

Trong khi đó, Mull cho biết những vị trí rẻ nhất trên sân vận động, nơi nhiệt độ không khí lạnh hơn rõ rệt và vé xem đội New England Patriots chỉ khoảng 89 USD, lại mang đến “một cách khá lý tưởng để xem bóng bầu dục và bóng đá, những môn thể thao diễn ra trên không gian rộng lớn đến mức chỉ có thể cảm nhận trọn vẹn khi quan sát từ trên cao. Ở góc nhìn đó, sự phối hợp đầy tính toán của trận đấu hiện lên rõ ràng hơn”.

Tất nhiên, còn một cách khác để cảm nhận sự phối hợp nhịp nhàng ấy: Hòa mình vào đám đông người hâm mộ trước màn hình khổng lồ. Có lẽ bạn nên làm theo lời khuyên của Madison Darbyshire và thử xem World Cup tại một quốc gia khác. Tuy nhiên, với những người đã mệt mỏi vì các chuyến đi quốc tế, những lựa chọn trong nước cũng rất hấp dẫn.

Tại New York, 50.000 vé tham dự sự kiện xem chung trận chung kết World Cup ở Công viên Trung tâm vào ngày 19.7 đang được phát cho người hâm mộ với giá đúng bằng 0 USD.

Khả năng đội tuyển Mỹ góp mặt trong trận chung kết gần như bằng không. Nhưng hãy thử tưởng tượng bầu không khí sẽ cuồng nhiệt đến mức nào nếu điều đó thực sự xảy ra.