Theo ước tính sơ bộ do cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA) công bố hôm thứ Năm, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) sau điều chỉnh lạm phát tăng 3,4% so với quý trước theo tốc độ quy đổi cả năm, cao hơn mức 2,2% của quý II. Kết quả vượt dự báo trung vị trong khảo sát các chuyên gia kinh tế của Bloomberg.

Nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục được thúc đẩy bởi chi tiêu doanh nghiệp sôi động, phần lớn gắn với đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI). Đóng góp của chi tiêu thiết bị vào tăng trưởng GDP quý III lớn nhất kể từ năm 2011, nếu loại trừ giai đoạn phục hồi sau đại dịch.

Chi tiêu hộ gia đình cũng tăng mạnh, đạt tốc độ quy đổi cả năm 3,8% trong quý thứ hai liên tiếp, dù giá cả leo thang làm giảm sức mua từ tiền lương và khiến tâm lý người tiêu dùng tiếp tục ảm đạm.

“Báo cáo cho thấy các động lực bên trong nền kinh tế đang vận hành khá tốt,” Andrew Husby, chuyên gia kinh tế cấp cao phụ trách Mỹ tại BNP Paribas, nhận định. “Số liệu cũng củng cố đánh giá rằng việc xây dựng hạ tầng AI và những tác động tích cực đi kèm đang hỗ trợ nền kinh tế, dù đây không phải động lực tăng trưởng duy nhất.”

Đây là báo cáo quan trọng cuối cùng về sức khỏe kinh tế Mỹ trước cuộc bầu cử giữa kỳ tuần tới. Kết quả bầu cử sẽ quyết định đảng nào kiểm soát Quốc hội trong hai năm cuối nhiệm kỳ tổng thống Donald Trump, khi nhiều chiến dịch tranh cử tập trung vào nỗi lo chi phí sinh hoạt và giá cả tăng cao.

Đầu tư doanh nghiệp tăng 12,7% theo tốc độ quy đổi cả năm, mạnh nhất kể từ năm 2020. Chi tiêu cho thiết bị xử lý thông tin và phần mềm tiếp tục tăng mạnh, nhưng động lực đầu tư cũng có dấu hiệu lan sang các lĩnh vực khác. Đóng góp vào tăng trưởng của những nhóm đầu tư còn lại trong hai quý vừa qua lớn nhất ba năm, sau giai đoạn suy yếu trong năm 2025 và đầu năm 2026.

Xuất khẩu ròng kéo giảm 3,3 điểm phần trăm tăng trưởng GDP quý III, mức tác động âm lớn nhất kể từ đầu năm ngoái. Diễn biến này có thể phản ánh nhiều yếu tố, gồm nhập khẩu tăng mạnh, đặc biệt là thiết bị trung tâm dữ liệu, cùng nỗ lực đưa hàng vào Mỹ trước khi thuế quan có hiệu lực và chuỗi cung ứng gián đoạn.

Đầu tư nhà ở tiếp tục kéo lùi tăng trưởng khi lãi suất vay thế chấp ở mức cao, gần đây chạm 7,5%, kìm hãm nhu cầu mua nhà và hoạt động xây dựng. Trong khi đó, biến động hàng tồn kho đóng góp thêm 1,6 điểm phần trăm vào tăng trưởng.

Áp lực lạm phát

Các số liệu khác do BEA công bố cho thấy áp lực lạm phát gia tăng trong tháng 9. Chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE), thước đo lạm phát được Fed ưu tiên theo dõi, tăng 0,5% so với tháng trước, mạnh nhất kể từ tháng 3. Chỉ số PCE lõi, loại trừ thực phẩm và năng lượng, tăng 0,3%. Cả hai đều phù hợp dự báo.

Dữ liệu cũng cho thấy chi tiêu cá nhân sau điều chỉnh lạm phát chững lại vào cuối quý III. Chi tiêu cho hàng hóa và dịch vụ gần như không đổi trong tháng 9 sau khi tăng mạnh tháng trước, do người tiêu dùng giảm mua ô tô và các hàng hóa lâu bền khác.

Thu nhập khả dụng sau điều chỉnh lạm phát giảm lần đầu kể từ tháng 4. Tỉ lệ tiết kiệm xuống 3,8%, thấp nhất kể từ cuối năm 2022.

“Dù chi tiêu tiêu dùng đến nay vẫn rất bền bỉ, chúng tôi dự báo đà tăng sẽ chậm lại trong thời gian tới,” Marc Giannoni, chuyên gia kinh tế trưởng phụ trách Mỹ tại Barclays, nói. “Sau khi tính đến lạm phát, thu nhập không tăng được bao nhiêu. Để tiếp tục tăng chi tiêu, các hộ gia đình đã phải rút tiền tiết kiệm.”

Xung đột Trung Đông và chiến tranh Nga - Ukraine đẩy giá nhiên liệu cùng các hàng hóa khác lên cao, gây sức ép lên tâm lý người tiêu dùng. Thuế quan của chính quyền Trump cũng khiến một số mặt hàng đắt đỏ hơn.

Trong thời gian tới, hai cuộc xung đột tiếp tục giữ chi phí năng lượng ở mức cao trên toàn nền kinh tế, làm gia tăng nguy cơ tác động lan sang giá các hàng hóa và dịch vụ khác.

Với lạm phát theo chỉ số PCE ở mức 3,6% trong tháng 9, cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% của Fed, giới đầu tư dự báo cơ quan này sẽ tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 12. Hôm thứ Tư, Fed giữ nguyên lãi suất.

Tại cuộc họp báo sau quyết định, chủ tịch Fed Kevin Warsh nhấn mạnh sức mạnh của nền kinh tế, đồng thời tái khẳng định cam kết kiềm chế lạm phát.

“Dù bất định vẫn còn, một phần do diễn biến địa chính trị, chi tiêu trong nước vẫn bền bỉ,” Warsh nói. “Năng suất tăng mạnh và đầu tư vốn vững chắc.”

Trong khi đó, các doanh nghiệp từ ngân hàng đến nhà hàng đều nhấn mạnh sức chi tiêu bền bỉ của người tiêu dùng trong các cuộc trao đổi về kết quả kinh doanh.

“Chừng nào tỉ lệ có việc làm còn tương đối ổn định, và tình hình ở nước ta có vẻ vẫn như vậy, người tiêu dùng sẽ tiếp tục chi tiêu vì họ có tài sản,” CEO United Parcel Service Carol Tomé nói trong cuộc trao đổi về kết quả kinh doanh đầu tuần này. Tuy nhiên, bà lưu ý những người không có tài sản đang chịu sức ép tài chính.

Dù vậy, các doanh nghiệp cho biết giá cả tăng vẫn là mối lo hàng đầu của nhiều người mua sắm. Coca-Cola nhận định hành vi tiêu dùng dự kiến “nhìn chung không thay đổi,” nhưng các hộ gia đình ở mọi nhóm thu nhập vẫn ưu tiên những lựa chọn đáng tiền.

Số liệu riêng công bố hôm thứ Năm cho thấy số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu giảm nhẹ trong tuần trước, tiếp tục ở gần mức thấp nhất kể từ năm 1969.

Với sự hỗ trợ của Julia Fanzeres, Jeffrey Sparshott, Aidan Williams và Cecile Daurat