Trong bối cảnh Việt Nam tìm cách nâng cấp hạ tầng tài chính số và cải thiện khả năng kết nối với dòng vốn quốc tế, trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC) vừa giới thiệu trung tâm Tài chính Công nghệ (Fintech Hub) tại một diễn đàn đầu tư cấp cao sáng 14.4.

Fintech Hub được thiết kế như một nền tảng tích hợp nhằm giải quyết các điểm nghẽn cố hữu của thị trường, từ hạ tầng phân mảnh đến sự thiếu liên thông giữa các thành phần trong hệ sinh thái tài chính số. Thay vì để từng doanh nghiệp tự “xoay xở” với công nghệ và pháp lý, VIFC-HCMC muốn xây dựng một môi trường vận hành chung, nơi các thành viên có thể triển khai những giải pháp như tokenization tài sản hay thanh toán xuyên biên giới trên một nền tảng thống nhất.

Hạ tầng dùng chung làm trụ cột

Ở trung tâm của mô hình này là hạ tầng fintech dùng chung, vận hành theo cơ chế “Fintech Infrastructure-as-a-Service” (FIaaS), cung cấp hạ tầng công nghệ tài chính cho các thành viên tham gia. Bốn trụ cột chính bao gồm blockchain, định danh số, API mở và hạ tầng dữ liệu trên nền tảng đám mây. Cách tiếp cận này nhằm giảm chi phí đầu tư ban đầu, rút ngắn thời gian triển khai sản phẩm và chuẩn hóa các tiêu chuẩn về bảo mật, các rào cản gây khó khăn cho doanh nghiệp tại các thị trường mới nổi. Trên lớp hạ tầng đó, Fintech Hub bổ sung các tầng ứng dụng, quỹ đầu tư, chương trình ươm tạo và đào tạo nguồn nhân lực, hướng tới một chuỗi giá trị khép kín, nơi doanh nghiệp có thể phát triển sản phẩm, tiếp cận vốn và mở rộng quy mô trong cùng một hệ sinh thái.

Ứng dụng: token hóa và thanh toán xuyên biên giới

Song song với hạ tầng, trung tâm ứng dụng (Application Hub) được thiết kế để triển khai các bài toán thực tiễn, nổi bật là nền tảng giao dịch tài sản số hóa (tokenization) và hệ thống thanh toán xuyên biên giới VIFC Global QR. Việc token hoá trong tương lai có thể áp dụng đối với các loại tài sản thực như bất động sản, trái phiếu và giao dịch trên nền tảng blockchain, hướng tới chia nhỏ quyền sở hữu và tăng thanh khoản trên thị trường.

Trong khi đó, hệ thống thanh toán VIFC Global QR hướng tới việc rút ngắn thời gian giao dịch, giảm chi phí và xây dựng năng lực thanh toán xuyên biên giới độc lập. Mô hình này hỗ trợ nhiều hình thức, từ giao dịch ngân hàng truyền thống đến thanh toán thông qua stablecoin theo thời gian thực.

Hai trụ cột này được kỳ vọng sẽ tạo ra sự cộng hưởng giữa dòng tài sản và dòng thanh toán, từ đó nâng cao hiệu quả vận hành của hệ thống tài chính. Trả lời Bloomberg Businessweek Vietnam, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, phó chủ tịch cơ quan điều hành VIFC-HCMC, cho biết họ “hy vọng” có thể đưa Fintech Hub vào vận hành ngay trong năm nay, với ứng dụng đầu tiên là thanh toán xuyên biên giới.

Dòng vốn và hệ sinh thái hỗ trợ

Một cấu phần quan trọng khác của Fintech Hub là quỹ đầu tư fintech chiến lược, được thiết kế theo mô hình “quỹ trong quỹ” (fund-of-funds) để huy động vốn từ cả nhà đầu tư quốc tế lẫn nội địa cho hệ sinh thái. Giai đoạn đầu, quỹ dự kiến có quy mô 20–50 triệu USD, tập trung vào các công ty khởi nghiệp giai đoạn rất sớm, từ “pre-seed” tới “seed”, với giá trị đầu tư khoảng 50.000 cho tới 1 triệu USD cho mỗi startup.

Về phân bổ, khoảng 60% nguồn vốn sẽ hướng tới các startup phục vụ nhu cầu tài chính doanh nghiệp như cho vay, thanh toán, công nghệ bảo hiểm hay công nghệ phục vụ bất động sản (proptech). 40% còn lại dành cho các startup hoạt động trong lĩnh vực crypto và blockchain, bao gồm tokenization, stablecoin hay các mô hình Web3. Các startup này được kết nối trực tiếp với trung tâm hạ tầng và trung tâm ứng dụng của Fintech Hub, qua đó có thể thử nghiệm và triển khai sản phẩm trên một nền tảng dùng chung.

Theo VIFC-HCMC, mục tiêu dài hạn là mở rộng quy mô quỹ lên khoảng 100–200 triệu USD khi hệ sinh thái đạt đủ độ chín để thu hút thêm nhà đầu tư tổ chức. Ở góc nhìn này, quỹ không chỉ là nguồn vốn mà còn là “lớp keo” gắn kết giữa hạ tầng, ứng dụng và doanh nghiệp khởi nghiệp. “Fintech Hub, trong hình dung ở thì tương lai của chúng tôi là nơi dịch vụ tài chính số hoá, liền mạch và toàn diện – nơi dòng vốn lưu chuyển xuyên biên giới hiệu quả hơn với chi phí hợp lý và mở rộng khả năng tiếp cận của các doanh nghiệp,” ông Kim Byoungho, chủ tịch HĐQT HDBank, chia sẻ. Việc tích hợp quỹ đầu tư với hạ tầng công nghệ và các ứng dụng cụ thể trong một hệ sinh thái thống nhất, nếu được triển khai đúng kỳ vọng, có thể tạo thêm lợi thế cho Việt Nam trong cuộc đua thu hút đầu tư fintech, thay vì chỉ dừng ở mức một sáng kiến hạ tầng đơn lẻ.

Từ hạ tầng nội địa đến “đầu nối” toàn cầu

Trong dài hạn, Fintech Hub không chỉ được kỳ vọng là nền tảng hỗ trợ đổi mới sáng tạo cho các doanh nghiệp fintech, mà còn là công cụ để TP.HCM thử nâng cấp vị thế trong chuỗi giá trị tài chính toàn cầu. Tuy vậy, bài toán thực thi sẽ là biến số lớn nhất: từ khung pháp lý cho tài sản số, cơ chế sandbox, đến khả năng thu hút nhân lực chất lượng cao và nhà đầu tư quốc tế, tất cả sẽ quyết định việc mô hình này có thể đi từ tầm nhìn đến hiện thực hay chỉ dừng lại ở tham vọng.

Cũng trong khuôn khổ diễn đàn, HDBank và VIFC-HCMC đã ký kết các thỏa thuận hợp tác với sở Giao dịch Chứng khoán London nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường vốn quốc tế thông qua phát hành cổ phiếu, trái phiếu và các công cụ tài chính tại London. Những cam kết này, như tổng giám đốc sở Giao dịch Chứng khoán London Dame Julia Hogget mô tả, cho thấy Fintech Hub không chỉ gói gọn trong một dự án hạ tầng nội địa, mà còn gắn với nỗ lực đặt thêm một “đầu nối” của thị trường Việt Nam vào mạng lưới tài chính toàn cầu.