Các biện pháp mới được công bố trong bối cảnh cạnh tranh kinh tế giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục mở rộng sang các lĩnh vực công nghệ và nguyên liệu chiến lược. Theo giới quan sát, quyết định này phản ánh xu hướng ngày càng rõ nét của việc sử dụng các công cụ thương mại như một phần trong cạnh tranh địa chính trị.

Đất hiếm hiện đóng vai trò quan trọng đối với nhiều ngành công nghiệp hiện đại, từ điện tử tiêu dùng, sản xuất pin, xe điện đến quốc phòng và hàng không vũ trụ. Trung Quốc hiện giữ vị trí chi phối trong chuỗi cung ứng toàn cầu đối với lĩnh vực này, từ khai thác đến chế biến sâu, qua đó tạo ra lợi thế đáng kể trong các cuộc cạnh tranh thương mại.

Việc kiểm soát xuất khẩu có thể tạo ra những tác động nhất định đối với doanh nghiệp ở nhiều quốc gia, đặc biệt là các nhà sản xuất phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu đầu vào từ Trung Quốc. Trong bối cảnh các chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng kết nối chặt chẽ, bất kỳ sự gián đoạn nào ở khâu nguyên liệu chiến lược đều có thể ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất ở nhiều lĩnh vực khác nhau.

Các nhà phân tích cho rằng động thái mới cũng cho thấy Bắc Kinh đang phát đi tín hiệu cứng rắn hơn trong việc bảo vệ lợi ích kinh tế và an ninh chuỗi cung ứng. Trước đó, Trung Quốc đã triển khai nhiều biện pháp nhằm tăng cường khả năng ứng phó với các rủi ro từ bên ngoài, bao gồm cơ chế điều tra đối với các thực thể nước ngoài bị cho là gây tổn hại tới lợi ích chuỗi cung ứng của nước này.

Tuy nhiên, sự leo thang căng thẳng thương mại cũng có thể tạo ra áp lực đối với chính nền kinh tế Trung Quốc trong bối cảnh một số chỉ số kinh tế gần đây cho thấy nhu cầu trong nước và đầu tư đang đối mặt với nhiều thách thức.

Diễn biến mới xuất hiện trong bối cảnh các nền kinh tế lớn đang thúc đẩy chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng và giảm phụ thuộc vào Trung Quốc. Gần đây, các nước thuộc nhóm G7 đã thống nhất mục tiêu hạn chế sự phụ thuộc quá lớn vào một nguồn cung đất hiếm duy nhất trong dài hạn.

Tại lễ khai mạc Triển lãm Chuỗi cung ứng quốc tế ở Bắc Kinh ngày 22/6, Phó Thủ tướng Trung Quốc Đinh Tiết Tường cảnh báo rằng chủ nghĩa đơn phương và xu hướng bảo hộ thương mại đang gia tăng, làm tăng nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu. Ông đồng thời bác bỏ các chỉ trích liên quan đến thương mại mất cân bằng và cho rằng lợi thế cạnh tranh của Trung Quốc đến từ hệ thống công nghiệp hoàn chỉnh cùng quy mô thị trường nội địa lớn.

Theo giới quan sát, sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các nền kinh tế lớn đang thúc đẩy quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, từ chất bán dẫn đến khoáng sản chiến lược và công nghệ cao.