Chính quyền tổng thống Donald Trump cáo buộc Microsoft, Adobe và sáu công ty khác lạm dụng chương trình thị thực lao động của Mỹ, đồng thời đình chỉ vô thời hạn việc tham gia của các doanh nghiệp này vào một chương trình nhập cư lâu đời, vốn là kênh thu hút nhân tài quan trọng của Thung lũng Silicon và Phố Wall.

Quyết định đình chỉ, được phó tổng thống JD Vance và bộ trưởng Lao động Keith Sonderling công bố hôm thứ Năm, cũng nhắm đến các tập đoàn dịch vụ công nghệ thông tin Cognizant Technology Solutions, Infosys, Tata, Wipro, HCL Technologies và Capgemini. Những doanh nghiệp này có trụ sở hoặc hoạt động quy mô lớn tại Ấn Độ, thường được gọi là các hãng cung cấp dịch vụ thuê ngoài vì đảm nhận công việc công nghệ thông tin theo hợp đồng cho doanh nghiệp khác.

Tại cuộc họp báo ở Washington, ông Sonderling cho biết nhiều cuộc điều tra liên bang đang được tiến hành về việc sử dụng cơ chế cho phép doanh nghiệp Mỹ bảo lãnh lao động nước ngoài trở thành thường trú nhân. Ông Vance chỉ đích danh Microsoft, công ty có giá trị vốn hóa lớn thứ ba thế giới, với cáo buộc doanh nghiệp này lợi dụng chương trình.

“Đáng tiếc là không có công ty nào ở Mỹ lạm dụng hệ thống này nhiều hơn Microsoft,” ông Vance nói.

Trong một tuyên bố, Microsoft bảo vệ việc sử dụng các chương trình thị thực và cho biết mong muốn cung cấp thêm thông tin cho chính quyền. Adobe và các công ty Ấn Độ được ông Vance và ông Sonderling nêu tên chưa phản hồi ngay các đề nghị bình luận.

Cổ phiếu Microsoft giảm hơn 1,3% trong phiên giao dịch hôm thứ Năm tại New York, trong khi cổ phiếu Cognizant đảo chiều từ giảm sang tăng hơn 5%. Chứng chỉ lưu ký tại Mỹ (ADR) của Infosys tăng hơn 1% sau khi giảm mạnh đầu phiên, còn Wipro giảm chưa đến 1%.

Những lời chỉ trích của ông Vance nhằm vào Microsoft được đưa ra chỉ vài giờ trước khi tổng thống Trump trao huy chương Quốc gia về Công nghệ và Đổi mới cho CEO Satya Nadella tại một hội nghị thượng đỉnh ở Washington, nhằm làm nổi bật vai trò dẫn đầu của Mỹ trong lĩnh vực khoa học. Mới tuần trước, ông Nadella cùng các lãnh đạo công nghệ khác dự tiệc trưa tại Nhà Trắng để thảo luận về các biện pháp bảo đảm an toàn cho trí tuệ nhân tạo.

“Microsoft là một doanh nghiệp lớn của Mỹ. Chúng tôi có quan hệ rất tốt với họ, và họ làm nhiều việc quan trọng,” ông Vance nói. “Thông điệp của chúng tôi với Microsoft không phải là muốn gây tổn hại cho công ty. Chúng tôi muốn công ty phát triển, nhưng phải phát triển bằng cách tuyển dụng và tạo cơ hội cho những đồng hương người Mỹ.”

Sự phụ thuộc của Thung lũng Silicon vào lao động nước ngoài từ lâu là điểm nóng trong tranh luận về nhập cư. Kể từ khi ông Trump trở lại nắm quyền năm ngoái, chính quyền đã dựa vào những lo ngại này để gây sức ép buộc các tập đoàn công nghệ tăng cường đào tạo và tuyển dụng lao động Mỹ.

Trong khuôn khổ nỗ lực đó, ông Trump đã có những động thái khiến doanh nghiệp khó sử dụng thị thực H-1B để thu hút nhân tài nước ngoài hơn, tác động đến một nguồn cung nhân lực quan trọng của ngành. Những thay đổi bao gồm đề xuất áp dụng phí nộp hồ sơ 100.000 USD đối với phần lớn ứng viên và siết quy định cấp thị thực H-1B qua đợt bốc thăm hằng năm, ưu tiên doanh nghiệp trả mức lương cao nhất.

Trong phát biểu của mình, ông Vance thúc giục các doanh nghiệp có trụ sở tại Mỹ điều chỉnh chính sách để tuyển dụng thêm lao động Mỹ.

“Hãy ngừng lừa gạt người lao động Mỹ. Hãy ngừng đưa vào Mỹ những lao động bị ràng buộc với chủ sử dụng lao động để làm công việc mà người Mỹ sẵn lòng đảm nhận,” Phó tổng thống nói.

Quyết định đình chỉ là động thái mới nhất của chính quyền Trump nhằm siết cả nhập cư hợp pháp lẫn nhập cư không có giấy tờ hợp lệ. Nỗ lực này đang thu hẹp một kênh quan trọng kết nối nhân lực khoa học và kỹ thuật trên toàn cầu với doanh nghiệp Mỹ trong nhiều lĩnh vực.

Trong một thông báo gần như cùng thời điểm hôm thứ Năm, chính quyền cho biết đã mở các cuộc điều tra đối với người giữ thị thực diện trao đổi tại chín trường đại học hàng đầu, trong đó có Harvard, Stanford và viện Công nghệ Massachusetts (MIT). Cuộc điều tra gian lận trên diện rộng tập trung vào thị thực J-1, loại thị thực thường được nghiên cứu sinh tiến sĩ quốc tế và học giả thỉnh giảng sử dụng tại các trường đại học.

Tại hội nghị thượng đỉnh hôm thứ Năm, nơi ông Nadella được tổng thống Trump vinh danh, chính quyền công bố kế hoạch dành hơn 100 triệu USD cho các chương trình đào tạo nhà nghiên cứu Mỹ trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM). Sáng kiến nhằm tăng số nhà nghiên cứu khoa học là công dân Mỹ, đồng thời giảm sự phụ thuộc của doanh nghiệp và trường đại học vào nhân tài nước ngoài.

Các biện pháp được ông Vance và ông Sonderling công bố nhắm vào chương trình Chứng nhận lao động thường trú (PERM). Chương trình này cho phép doanh nghiệp bảo lãnh lao động nước ngoài đang làm việc tại Mỹ theo diện H-1B và các loại thị thực khác trở thành thường trú nhân hợp pháp, bước đầu trên con đường xin quốc tịch Mỹ.

Những doanh nghiệp như Microsoft thường sử dụng chương trình H-1B để đưa lao động nước ngoài vào Mỹ, sau đó hỗ trợ một số người ở lại thông qua cơ chế này. Theo dữ liệu của bộ Lao động, tính đến hết quý III năm tài chính liên bang 2026, Microsoft đã nộp khoảng 1.680 hồ sơ liên quan đến việc xin tư cách thường trú.

Trong tuyên bố sau quyết định đình chỉ, Microsoft cho biết 80% trong khoảng 6.000 hồ sơ H-1B nộp trong năm tài chính gần nhất nhằm gia hạn hoặc thay đổi tình trạng thị thực của nhân viên hiện có. “Những hồ sơ này không nhằm tuyển người mới. Các hồ sơ còn lại dành cho nhân viên mới đều liên quan đến những người đã có mặt hợp pháp tại Mỹ và quyết định đến làm việc cho chúng tôi. Họ chỉ chiếm 1% lực lượng lao động của chúng tôi tại Mỹ,” công ty viết trên blog.

PERM là công cụ giữ chân nhân sự quan trọng của Microsoft, doanh nghiệp nổi tiếng với việc hỗ trợ nhân viên có thị thực làm việc xin tư cách thường trú hợp pháp. Công ty có trụ sở tại Redmond, bang Washington, từ lâu đã bổ sung nhân lực tại Mỹ bằng lao động theo diện H-1B, cùng các diện thị thực dành cho nhân viên chuyển công tác nội bộ và người mới tốt nghiệp đại học.

Ngoài ngành công nghệ, các doanh nghiệp Phố Wall và công ty viễn thông cũng dựa vào chương trình H-1B thông qua việc thuê nhân sự công nghệ thông tin từ các hãng cung ứng nhân lực và dịch vụ thuê ngoài. Các hãng cung ứng nhân lực đã xây dựng một mảng kinh doanh sinh lợi bằng cách tuyển lập trình viên và chuyên gia công nghệ từ nước ngoài, rồi bố trí họ làm việc cho khách hàng tại Mỹ.

Trong chín tháng đầu năm tài chính 2026, Microsoft đứng thứ năm về số thị thực H-1B được sử dụng, với 3.688 thị thực. Công ty xếp sau Apple, Infosys, Tata Consultancy Services và Amazon, theo dữ liệu về doanh nghiệp sử dụng lao động H-1B do cơ quan Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) công bố. Trong thập kỷ qua, Microsoft đã sử dụng gần 54.000 thị thực loại này, đứng thứ tư sau Amazon, Infosys và Tata, theo dữ liệu USCIS.

Trong nhiều năm, Tata Consultancy Services (TCS) và các hãng dịch vụ thuê ngoài khác của Ấn Độ nằm trong nhóm sử dụng H-1B nhiều nhất. Các doanh nghiệp này thường bị chỉ trích vì tiếp quản hoạt động công nghệ của những công ty lớn tại Mỹ, rồi đưa lao động Ấn Độ sang làm việc tạm thời với mức lương thấp hơn lao động Mỹ. Tuy nhiên, những năm gần đây, các hãng Ấn Độ đã giảm sử dụng chương trình trước phản ứng chính trị gay gắt và động thái nâng phí H-1B lên 100.000 USD của chính quyền Trump.

Nasscom, tổ chức vận động hành lang đại diện cho các công ty dịch vụ công nghệ thông tin Ấn Độ, cho biết nhiều doanh nghiệp đã giảm đáng kể sự phụ thuộc vào H-1B, kéo theo số hồ sơ xin tư cách thường trú giảm.

“Dù quyết định này ảnh hưởng đến một diện nhập cư cụ thể, Nasscom luôn cho rằng nhập cư và sự dịch chuyển của nhân lực có kỹ năng là hai vấn đề riêng biệt, không nên được nhìn nhận qua cùng một lăng kính,” tổ chức này cho biết trong tuyên bố.

Ngành công nghệ đã xích lại gần ông Trump trong nhiệm kỳ thứ hai nhờ các chính sách hướng đến giảm gánh nặng thuế và quy định, đồng thời thu hút đầu tư xây dựng hạ tầng AI. Tuy nhiên, việc chính quyền siết nhập cư vẫn là một điểm bất đồng.

Theo Todd Warren, thành viên sáng lập Envorso, công ty tư vấn hỗ trợ các doanh nghiệp lớn tích hợp công nghệ vào quy trình làm việc, hạn chế nguồn nhân lực nghiên cứu và khoa học nước ngoài có nguy cơ làm suy yếu khả năng đổi mới và sức cạnh tranh dài hạn của Mỹ.

“Mỹ đã dành nhiều thập kỷ xây dựng vị thế dẫn đầu công nghệ toàn cầu nhờ khả năng thu hút những bộ óc xuất sắc nhất từ khắp thế giới”, ông Warren, cựu lãnh đạo Microsoft, nói. “Hạn chế khả năng tiếp cận nguồn nhân tài ấy có thể khiến đổi mới đình trệ. Bạn không thể biết ngoài kia ai đang nảy ra những ý tưởng lớn mà mình sẽ mất cơ hội tiếp cận”.

Với sự hỗ trợ của Liam Knox, Sarah Frier và Meghashyam Mali