Zhuque-3 Y2 rời bệ phóng lúc 7h35 giờ Bắc Kinh từ Khu thí nghiệm đổi mới hàng không vũ trụ thương mại Đông Phong thuộc Trung tâm phóng vệ tinh Tửu Tuyền. Khoảng 137 giây sau khi phóng, hai tầng tách rời. Tầng hai tiếp tục bay và đưa vệ tinh Honghu-03 của công ty liên kết Hongqing Technology vào quỹ đạo Trái Đất thấp.

Tầng một quay về theo một chuỗi thao tác phức tạp: điều chỉnh tư thế ở độ cao lớn, hãm động lực khi tái nhập khí quyển, kiểm soát lượn khí động, đốt hãm hạ cánh và bung chân đỡ. Tên lửa chạm đất êm trong khoảng 7h41-7h43 tại bãi hạ cánh ở huyện Dân Cần, tỉnh Cam Túc, cách bệ phóng khoảng 390 km.

Đây là lần đầu Trung Quốc thu hồi được booster lớp quỹ đạo trên đất liền bằng hệ thống chân đỡ, và là lần thu hồi booster quỹ đạo thứ hai của nước này, chỉ hơn một tháng sau khi Long March 10B hạ cánh trên biển. LandSpace tuyên bố sứ mệnh đạt "thành công toàn diện về cả đưa vệ tinh vào quỹ đạo và thu hồi tầng một", đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn xác minh công nghệ sang ứng dụng kỹ thuật tái sử dụng.

Zhuque-3 dài khoảng 66 m, đường kính 4,5 m, thân chính bằng thép không gỉ và dùng nhiên liệu lỏng oxy-methane. Tầng một trang bị 9 động cơ TQ-12A. Ở cấu hình tiêu thụ, tên lửa đưa được khoảng 14,2 tấn lên quỹ đạo thấp. Cấu hình thu hồi giảm con số này xuống 8-11,8 tấn tùy phương án.

Sứ mệnh Y1 hồi tháng 12.2025 đưa được tải trọng vào quỹ đạo, nhưng tầng một gặp sự cố cháy trong giai đoạn đốt hạ cánh cuối cùng và rơi gần bãi thu hồi. Dai Zheng, tổng chỉ huy dự án Zhuque-3, mô tả khoảnh khắc hạ cánh ở tốc độ siêu thanh giống như "đỗ xe tốc độ cao chỉ có một cơ hội duy nhất".

Dựa trên dữ liệu thu được, đội kỹ thuật tối ưu sơ đồ đẩy hạ cánh bằng cách giảm số động cơ tham gia đốt cuối, đơn giản hóa hệ thống và bổ sung chức năng an toàn tự động dự đoán điểm hạ cánh. Khoảng cách từ thất bại Y1 đến thành công Y2 là hơn tám tháng.

Chuyên gia trong nước ca ngợi mô hình "lưỡng lộ"

Kang Guohua, giáo sư hàng không vũ trụ tại Đại học Hàng không Vũ trụ Nam Kinh, thành viên Hội Hàng không Vũ trụ Trung Quốc, nhận định nước này đã trở thành quốc gia thứ hai sau Mỹ có khả năng thu hồi tên lửa lớp quỹ đạo. Theo ông, việc phát triển song song nhiều lộ trình kỹ thuật cho thấy lợi thế của việc kết hợp năng lực chiến lược quốc gia với động lực đổi mới từ khu vực tư nhân.

Pang Zhihao, chuyên gia thám hiểm không gian, nguyên nghiên cứu viên Viện Công nghệ Tàu vũ trụ Trung Quốc, cho rằng thành công của Zhuque-3 có ý nghĩa đặc biệt với ngành hàng không vũ trụ thương mại tư nhân và khẳng định mô hình "lưỡng lộ" đang phát huy hiệu quả.

Hai hệ thống trong ngành hàng không vũ trụ Trung Quốc đang chạy song song. Các đơn vị nhà nước như CASC/CALT đẩy mạnh Long March 10B với phương án thu hồi bằng lưới trên biển, trong khi startup tư nhân như LandSpace theo đuổi lộ trình chân đỡ trên đất liền tương tự Falcon 9.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ning viết trên X rằng đây là "bước đột phá lịch sử", mở đường cho tên lửa tái sử dụng cả trên biển lẫn đất liền và góp phần giảm chi phí phóng. Andrew Jones, phóng viên SpaceNews chuyên theo dõi chương trình không gian Trung Quốc, xác nhận đây là lần thu hồi booster quỹ đạo thành công thứ hai của nước này và là lần đầu thực hiện bằng chân đỡ trên đất liền.

Eric Zhu, nhà phân tích của Bloomberg Intelligence, gọi sự kiện là "thời điểm bước ngoặt" với ngành không gian thương mại Trung Quốc. Ông lưu ý phần khó hơn vẫn ở phía trước: chứng minh khả năng sửa chữa và đưa phần cứng bay lại nhanh chóng với chi phí thấp, điều SpaceX mất nhiều năm mới thành thạo.

Nhiều tài khoản trên X nhấn mạnh LandSpace hiện là công ty tư nhân thứ ba trên thế giới hạ cánh được booster lớp quỹ đạo, sau SpaceX và Blue Origin. Một số quan sát viên cho rằng cuộc đua đang chuyển từ cạnh tranh giữa các quốc gia sang cạnh tranh giữa các công ty tư nhân.

Vài video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy có đám cháy nhỏ ở phần đuôi tên lửa sau khi hạ cánh, kèm khói dày. LandSpace và các nguồn chính thức vẫn khẳng định sứ mệnh thành công toàn diện. Các nhà quan sát độc lập lưu ý việc xử lý nhiên liệu dư và đảm bảo cấu trúc nguyên vẹn là bài toán phải giải trước khi tái sử dụng thực tế.

Khác biệt kỹ thuật và khoảng cách với SpaceX

Thân thép không gỉ được LandSpace đánh giá là rẻ hơn và chịu nhiệt tốt hơn hợp kim nhôm-lithium mà Falcon 9 sử dụng. Nhiên liệu methane cũng sạch hơn hỗn hợp oxy lỏng và dầu hỏa. Công ty đặt mục tiêu tái sử dụng tầng một tới khoảng 20 lần.

Khoảng cách về tần suất phóng vẫn còn lớn. SpaceX hiện phóng Falcon 9 khoảng 150 lần mỗi năm và đã tái sử dụng một số booster tới vài chục lần.

LandSpace đang chuẩn bị IPO trên sàn Khoa Sáng (STAR Market), dự kiến huy động khoảng một tỷ USD để mở rộng sản xuất tên lửa tái sử dụng và phát triển động cơ thế hệ mới. Công ty đặt giá phóng thương mại mục tiêu khoảng 150 triệu nhân dân tệ mỗi lần, hướng tới nhu cầu triển khai các chòm sao vệ tinh lớn như Guowang và Thousand Sails.

LandSpace đặt mục tiêu đưa booster vừa thu hồi bay lại trong khoảng sáu tháng tới. Phiên bản nâng cấp Zhuque-3E với công suất lớn hơn cũng đang được phát triển.