Liên minh châu Âu (EU) đang lên kế hoạch áp dụng các biện pháp tự vệ để giảm nhập khẩu từ Trung Quốc trong những ngành như hóa chất, nội thất và máy móc, theo những người am hiểu vấn đề.

Các biện pháp có thể dưới dạng hạn ngạch nhập khẩu hoặc thuế quan và được công bố sớm nhất vào quý I.2027, những người này cho biết và đề nghị giấu tên.

Theo các nguồn tin, ủyy ban châu Âu muốn áp dụng cách tiếp cận tương tự động thái gần đây nhằm hạn chế xe hybrid vào EU, khi cơ quan này đạt thỏa thuận với Bắc Kinh giới hạn lượng xe nhập khẩu từ Trung Quốc ở mức 350.000 chiếc mỗi năm. Mức trần này được đánh giá là đủ cao để tránh khiến Trung Quốc trả đũa.

Động thái mới nhất nằm trong nỗ lực rộng lớn của EU nhằm thu hẹp thâm hụt thương mại khổng lồ với Trung Quốc, vốn lên tới 360 tỉ euro, tương đương 404 tỉ USD, trong năm ngoái. Ủy ban châu Âu, cơ quan phụ trách các vấn đề thương mại của EU, đang phải cân bằng giữa hỗ trợ ngành công nghiệp trong khối và tránh khiến Bắc Kinh trả đũa, châm ngòi cho một cuộc chiến thương mại.

Người phát ngôn ủy ban châu Âu từ chối bình luận.

Cổ phiếu các doanh nghiệp công nghiệp nhìn chung tăng trong phiên. Cổ phiếu nhà sản xuất cần cẩu Phần Lan Konecranes Oyj có lúc tăng 2,7%. Atlas Copco AB, niêm yết tại Stockholm, có lúc tăng 2,6%, trong khi nhà sản xuất máy móc khai khoáng Metso Oyj, có trụ sở tại Helsinki, tăng tới 1,6%.

Mở rộng các biện pháp tự vệ

Các biện pháp tự vệ cho phép EU hạn chế nhập khẩu sản phẩm thuộc một ngành khi lượng hàng nhập vào khối tăng đột biến. Bloomberg trước đó đưa tin EU đã bắt đầu đánh giá dữ liệu thương mại để xác định những ngành rơi vào tình trạng này.

Biện pháp có thể dưới dạng hạn ngạch nhập khẩu, như trường hợp xe hybrid, hoặc hạn ngạch thuế quan, theo đó hàng nhập khẩu vượt một ngưỡng nhất định sẽ chịu thuế nhằm hạn chế lượng hàng vượt mức.

EU có thể đơn phương áp dụng các biện pháp này mà không cần Bắc Kinh đồng ý. Tuy nhiên, các nguồn tin lưu ý kế hoạch và danh sách cụ thể những ngành bị nhắm tới có thể thay đổi sau các cuộc thảo luận với các nước thành viên và Trung Quốc.

Trong tuyên bố hồi đầu tháng này, bộ Thương mại Trung Quốc cảnh báo EU “không thể ảo tưởng rằng có thể thu lợi bằng cách gây sức ép, cũng không nên đánh giá thấp quyết tâm và năng lực bảo vệ lợi ích của Trung Quốc.”

Cũng trong tháng này, Trung Quốc thông báo mở điều tra chống bán phá giá đối với p-nitrotoluene nhập khẩu, một hóa chất trung gian dùng trong sản xuất thuốc nhuộm, chất màu, thuốc bảo vệ thực vật và dược phẩm.

Theo các nguồn tin, tương tự biện pháp dự kiến áp dụng với xe hybrid và động thái trước đó đối với thép, các biện pháp tự vệ mới sẽ tuân thủ quy định của tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và áp dụng cả với những quốc gia khác ngoài Khu vực Kinh tế châu Âu (EEA).

Riêng với xe hybrid, ủy ban châu Âu dự kiến trình đề xuất triển khai hạn ngạch trong những tuần tới để biện pháp có thể có hiệu lực vào tháng 12, theo một số nguồn tin. Các biện pháp này sẽ được áp dụng trong bốn năm. Sau năm đầu tiên, hạn ngạch dành cho Trung Quốc sẽ tăng 6% mỗi năm. Một nguồn tin cho biết hạn ngạch đối với xe từ các nước khác như Nhật Bản và Hàn Quốc cũng sẽ được xây dựng theo cách tương tự.

Thu hẹp thâm hụt, tránh leo thang thương mại

Hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc, trong một số trường hợp được trợ cấp, đang tràn vào châu Âu, làm suy yếu các ngành sản xuất trong khu vực và đe dọa việc làm. Cùng với nhu cầu sụt giảm và khả năng tiếp cận thị trường Trung Quốc còn hạn chế đối với nhiều mặt hàng châu Âu, tình trạng này khiến thâm hụt thương mại vượt 1 tỉ USD mỗi ngày và tiếp tục tăng.

Tại hội nghị thượng đỉnh ở Brussels hồi đầu tháng này, các lãnh đạo EU thống nhất thúc giục cơ quan hành pháp của khối nhanh chóng hành động trên nhiều lĩnh vực kinh tế, đồng thời thiết lập thêm quyền hạn để thu hẹp thâm hụt thương mại và răn đe Trung Quốc trả đũa.

Ủy ban châu Âu dự kiến trình các đề xuất trước giữa tháng 12 về một công cụ đa dạng hóa nguồn cung và một công cụ phản ứng nhanh trước các hành động thương mại mang tính gây hấn. Theo các nguồn tin, công cụ phản ứng mới sẽ cho phép hạn chế khả năng tiếp cận thị trường chung của khối đối với một số hàng hóa và dịch vụ, với phạm vi rộng hơn và cách thức linh hoạt hơn những biện pháp hiện có.

Hiện chưa rõ Bắc Kinh có sẵn sàng chấp nhận xuất khẩu bị hạn chế thêm đáng kể ngoài xe hybrid hay không. Trung Quốc đã phản ứng mạnh trước khả năng EU đưa ra các công cụ mới.

Ủy viên phụ trách thương mại EU Maros Sefcovic dự kiến đánh giá tiến triển và thảo luận các bước tiếp theo với những người đồng cấp Trung Quốc vào đầu năm tới.

Theo các thỏa thuận đạt được đến nay, Bắc Kinh cũng sẽ giảm thuế đối với một số phụ tùng ô tô, dầu ô liu và kem. EU đồng thời muốn cải thiện khả năng tiếp cận thị trường Trung Quốc và đơn giản hóa thủ tục xuất khẩu khoáng sản thiết yếu cùng nam châm vĩnh cửu từ nước này.