Trump và lối thoát nào khỏi cuộc chiến Iran?

BBWV - Cuộc chiến Iran của Trump thiếu nền tảng chính trị trong nước, buộc nó phải kết thúc nhanh trong khi ván cờ sinh tử thực sự của ông đang diễn ra tại Thượng viện.

Hình ảnh: Bloomberg

Tác giả: Thức Quân

28 tháng 05, 2026 lúc 7:30 AM

Tóm tắt bài viết bởi

logo
  • Theo tờ Wall Street Journal, các động thái quân sự của Tổng thống Trump ở Vịnh Ba Tư chỉ là tín hiệu, với mục tiêu tìm lối thoát nhanh khỏi cuộc chiến Iran do thiếu nền tảng chính trị trong nước.
  • Richard Nephew từ Đại học Columbia cho rằng Mỹ có thể để Iran tự hủy hoại, tập trung vô hiệu hóa hệ thống phòng không của Iran để kiềm chế tham vọng hạt nhân của Tehran thay vì đánh bại trực tiếp.
  • Bài viết nhấn mạnh "cuộc chiến Iran kỳ quặc" của Tổng thống Trump thiếu cơ sở chính trị trong nước, buộc phải kết thúc nhanh để ông dồn lực vào cuộc chiến chính trị tại Thượng viện.
  • Tác giả cho rằng sai lầm chiến lược lớn nhất không phải là Iran mà là kịch bản Trung Quốc - Đài Loan, khi Tập Cận Bình lo ngại về động thái độc lập của Đài Loan gây ảnh hưởng đến kinh tế và Đảng Cộng sản.
  • Bài viết kết luận cuộc chiến Iran của Tổng thống Trump có thể bị lãng quên nhanh chóng, khi các cuộc chiến thực chất là sản phẩm của tranh chấp chính trị nội bộ được chiếu ra bên ngoài.

Theo nhận định của Holman W. Jenkins trên tờ Wall Street Journal, những tiếng súng vang lên ở Vịnh Ba Tư không phản ánh một chiến lược quân sự rõ ràng của Mỹ. Đó đơn thuần là một tín hiệu. Và điều đáng chú ý hơn chính là câu hỏi ẩn phía sau: Trump đang tìm lối ra khỏi cuộc chiến này bằng cách nào, và liệu ông có đủ không gian để làm điều đó?

Nhìn theo tiêu chuẩn quân sự thông thường, Trump là người thua cuộc — ông đã không áp đặt được ý chí của mình lên Iran. Tuy nhiên, bài viết lập luận rằng đây hoàn toàn có thể là điều Trump đã tính đến từ đầu. Các thị trường đã đúng đến 90% khi dự đoán rằng ông muốn rút lui. Trump sẵn sàng chịu một phần tổn thất nhất định để đổi lấy một lối thoát nhanh, thay vì bị sa lầy vào một cuộc xung đột không có hồi kết.

Để lý giải cho khả năng thoái lui đó, bài viết dẫn lại quan điểm của Richard Nephew từ Đại học Columbia, người đã đặt vấn đề rất rõ ràng trên tờ Foreign Affairs: Mỹ hoàn toàn có thể lùi lại và để Iran tự hủy hoại chính mình. Chiến lược thực sự không phải là đánh bại Iran trực tiếp trên chiến trường. Đối với vấn đề hạt nhân — được xem là câu hỏi quan trọng nhất trong toàn bộ cuộc đối đầu — mục tiêu thực tế hơn là đảm bảo các hệ thống phòng không của Iran bị vô hiệu hóa, đủ để kiềm chế tham vọng của Tehran mà không cần leo thang thêm. Đây là một lối thoát có thể chấp nhận được về mặt chiến lược, dù không hề giống với một chiến thắng theo nghĩa truyền thống.

Nhưng bài viết không dừng lại ở chiến trường. Một trong những luận điểm trung tâm và cũng gây tranh cãi nhất là: Iran không phải cuộc chiến thực sự của Trump lúc này. Ông đang đối mặt với khả năng bị luận tội, và những tính toán chính trị trong nước mới là điều ông thực sự đang dồn tâm sức vào. Cụ thể, Trump đang can thiệp vào các cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Cộng hòa tại Thượng viện, với mục tiêu loại bỏ những thành viên có tư tưởng độc lập và thay bằng những người trung thành hơn. Việc cài được một hoặc hai người ủng hộ mình vào đúng vị trí có thể tạo ra sự khác biệt giữa kết tội và trắng án trong phiên tòa tại Thượng viện năm tới — đặc biệt khi nhiều thành viên Cộng hòa đang bắt đầu nhìn về viễn cảnh hậu Trump.

Chính vì lý do đó, bài viết gọi đây là "cuộc chiến Iran kỳ quặc." Nó thiếu một cơ sở chính trị vững chắc ở trong nước, và điều đó có nghĩa là nó buộc phải kết thúc nhanh. Trump cần một chiến thắng đủ nhanh để tuyên bố, hoặc một lối lui đủ gọn để quên đi — trong khi dồn toàn lực vào ván cờ sinh tử hơn đang diễn ra tại Washington. Người dân Mỹ, theo bài viết, cũng sẽ hài lòng hơn nếu giá xăng sớm trở lại mức bình thường — một dấu hiệu cho thấy áp lực thực sự đối với chính quyền Trump không nằm ở Vịnh Ba Tư, mà ở bơm xăng và hòm phiếu.

Bài viết cũng đặt cuộc chiến Iran vào một bức tranh địa chính trị rộng hơn để làm nổi bật sự tương đối nhỏ bé của nó. Sai lầm chiến lược tối hậu mà thế giới đang đối mặt không phải là Iran, mà là kịch bản Trung Quốc — Đài Loan. Tập Cận Bình thường xuyên lớn tiếng về Đài Loan vì ông không thể nói thẳng những gì ông thực sự lo sợ: một động thái hướng tới độc lập của Đài Loan sẽ buộc Bắc Kinh phải đưa ra những lựa chọn có thể nhấn chìm cả nền kinh tế Trung Quốc lẫn tương lai của Đảng Cộng sản. Trong khi đó, chính nội bộ quân đội Trung Quốc đang bộc lộ những vết nứt — Tập vừa tiến hành thêm một đợt thanh trừng tướng lĩnh cấp cao, cho thấy sự hoài nghi và cơ hội chủ nghĩa đang lan rộng trong hàng ngũ lãnh đạo. Đây mới là căng thẳng có khả năng định hình lại trật tự thế giới, không phải những phát súng ở Vịnh Ba Tư.

Ở phần cuối, bài viết mở rộng góc nhìn sang chính trị nội bộ nước Mỹ. Sự trỗi dậy và tồn tại của Trump được nhìn nhận phần lớn là sản phẩm của chính những kẻ thù của ông — từ các quyết định của Jack Smith đến những tính toán sai lầm của Đảng Dân chủ khi duy trì Joe Biden làm ứng viên năm 2024. Ông có 30% cử tri trung thành kiên định, nhưng câu hỏi được đặt ra là liệu điều đó có thực sự phản ánh ý nguyện của đa số người Mỹ, hay chỉ là kết quả của những sai lầm liên tiếp từ phía đối lập.

Kết luận được đưa ra mang tính lịch sử: các cuộc chiến, dù được nhìn nhận như hoạt động tối hậu của quốc gia, thực ra cũng là sản phẩm của những tranh chấp chính trị nội bộ được chiếu ra bên ngoài. Cuộc chiến Iran của Trump vì vậy rất có thể sẽ bị lãng quên nhanh hơn nhiều so với những gì giới phân tích hiện tại dự đoán. Và khi người dân Iran tự tay hành động để thay đổi cục diện từ bên trong — điều được xem là tất yếu — thì câu hỏi "liệu Iran có còn quan trọng trong một năm nữa" sẽ tự có câu trả lời.

Theo phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn

https://phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn/trump-va-loi-thoat-nao-khoi-cuoc-chien-iran-58183.html

#Trump
#Iran
#Donald Trump
#Cuộc chiến Iran
#Chiến lược Trump
#Chính trị Mỹ
#Luận tội Trump
#Vịnh Ba Tư
#Iran và Mỹ
#Thượng viện Mỹ
#đảng Cộng hòa
#Tập Cận Bình