Xuất khẩu dầu thô của Mỹ sang châu Á dự kiến xuống mức thấp nhất trong nhiều năm sau khi cuộc chiến với Iran làm gián đoạn vận tải biển toàn cầu, đẩy chi phí thuê tàu chở dầu cho hành trình vượt Thái Bình Dương lên mức kỷ lục gần 80 triệu USD.

Lượng dầu thô Mỹ được các nhà máy lọc dầu châu Á đặt mua trong tháng này để giao vào tháng 11 đã giảm khoảng 50% so với tháng trước, xuống còn 24 triệu - 26 triệu thùng, theo các thương nhân đề nghị giấu tên vì không được phép bình luận công khai. Nếu tiến độ đặt hàng này duy trì đến cuối tháng, lượng đặt mua sẽ xuống mức thấp nhất trong bảy năm, theo dữ liệu theo dõi tàu biển của Kpler và Vortexa.

Cước thuê tàu chở dầu trên tuyến từ vùng duyên hải vịnh Mexico của Mỹ đến Trung Quốc đã tăng hơn gấp ba kể từ khi xung đột Mỹ - Iran bùng nổ vào cuối tháng 2, lên gần 60 triệu USD tính đến thứ Năm, theo số liệu của Baltic Exchange. Đầu tháng này, cước thuê từng chạm 79,6 triệu USD, mức tăng chưa từng có trên một thị trường có giá cước bình quân chưa đến 8 triệu USD trong năm năm trước xung đột.

Hiện chi phí thuê tàu thuộc nhóm tàu chở dầu thô lớn nhất cho hành trình 30 ngày tương đương một nửa chi phí đóng mới một con tàu. Mức cước đắt đỏ này chưa bao gồm tiền mua dầu, hiện giao dịch quanh 100 USD/thùng.

“Vấn đề chính trên thị trường lúc này là cước vận tải,” Randy Hawkins, trưởng bộ phận giao dịch dầu tại Valero Energy Inc., cho biết trong cuộc họp qua điện thoại với các nhà phân tích.

Cước thuê tàu tăng cao đến mức các nhà máy lọc dầu thực tế phải chi từ 30 đến 35 USD để vận chuyển mỗi thùng dầu thô từ vùng duyên hải vịnh Mexico của Mỹ sang châu Á, có thể gấp bảy lần mức chi năm ngoái, ông Hawkins cho biết.

Dù vậy, thời điểm kết thúc chu kỳ giao dịch cho kỳ giao hàng tháng 11 không phải hạn chót cố định, nên các thương nhân vẫn có thể mua thêm những lô hàng vào phút chót. Ít nhất một bên tham gia thị trường đề nghị giấu tên cho biết lượng dầu Mỹ giao sang châu Á trong tháng 11 có thể phục hồi lên tới 40 triệu thùng nhờ các giao dịch sau khi chu kỳ kết thúc.

Tuy nhiên, Vortexa hoài nghi về khả năng tình hình sớm đảo chiều như vậy.

“Hiện chúng tôi chưa thấy dấu hiệu về một đợt tăng mạnh trong ngắn hạn có thể đẩy khối lượng này lên cao hơn đáng kể,” Rohit Rathod, nhà phân tích cấp cao tại Vortexa, cho biết.

Nhu cầu suy giảm từ châu Á dường như đang tác động lan sang giá dầu thô Mỹ.

Tính đến thứ Tư, dầu thô từ bồn trũng Permian dành cho xuất khẩu được giao dịch tại đầu mối Magellan East Houston với giá cao hơn hợp đồng tương lai tham chiếu 25 cent/thùng. Mức chênh lệch này giảm từ hơn 3 USD/thùng sáu tuần trước đó, theo Link Data Services.

Dầu Mars, loại dầu thô xuất khẩu có tỉ trọng trung bình và hàm lượng lưu huỳnh cao, được khai thác từ các giếng nước sâu ở Vịnh Mexico và có đặc tính tương tự dầu thô Trung Đông, cũng ghi nhận mức giá chênh cao hơn hợp đồng tương lai giảm mạnh từ 17,50 USD/thùng cuối tháng 3 xuống còn 6 USD/thùng.

Ông Hawkins của Valero cho biết một yếu tố làm hạn chế nguồn cung tàu chở dầu toàn cầu là việc ngày càng nhiều tàu nhỏ được sử dụng để nhận dầu thô tại vịnh Ba Tư, do ít có nguy cơ trúng hỏa lực Iran khi đi qua eo biển Hormuz hơn. Sau khi vượt qua eo biển, dầu được chuyển sang các tàu lớn hơn đang chờ tại Vịnh Oman.

“Quy trình sang mạn dầu thô kém hiệu quả tại vịnh Oman đang chiếm dụng năng lực vận tải biển toàn cầu, khiến việc vận chuyển cùng một lượng dầu cần nhiều tàu hơn,” ông Hawkins nói. Ông cho biết thêm phí bảo hiểm và giá nhiên liệu cao cũng đang đẩy cước vận tải lên.

“Yếu tố chính vẫn là chi phí vận tải cao, tiếp tục thu hẹp lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh chênh lệch giá trên các tuyến đường dài,” ông Rathod của Vortexa cho biết. “Động lực mua dầu từ vùng duyên hải vịnh Mexico của Mỹ của khách hàng châu Á đã suy giảm.”