Thị trường vốn tư nhân Việt Nam đang cho thấy dấu hiệu hồi phục rõ rệt sau giai đoạn điều chỉnh kéo dài, với dòng vốn quay trở lại cả ở mảng đầu tư tư nhân (PE) lẫn đầu tư mạo hiểm (VC), theo báo cáo Vietnam Innovation & Private Capital Report 2026 do NIC, VPCA và Boston Consulting Group thực hiện, ra mắt ngày hôm nay.

Báo cáo cho biết tổng vốn đầu tư tư nhân tại Việt Nam đạt khoảng 4,5 tỉ USD qua 149 thương vụ trong năm 2025, mức cao nhất kể từ sau giai đoạn bùng nổ 2021. Trong đó, PE chiếm khoảng 4 tỉ USD, mức cao kỷ lục, còn VC phục hồi lên 509 triệu USD sau nhiều năm suy giảm.

Theo đó, năm 2025 đánh dấu bước ngoặt của thị trường vốn tư nhân Việt Nam khi sự phục hồi diễn ra trên diện rộng thay vì chỉ tập trung ở một vài thương vụ lớn.

Dữ liệu trong báo cáo cho thấy thị trường vốn tư nhân Việt Nam đã trải qua nhiều chu kỳ kể từ năm 2013, từ giai đoạn hình thành, tăng tốc, bùng nổ trong đại dịch đến thời kỳ điều chỉnh hậu 2022. Sau giai đoạn suy giảm vì môi trường lãi suất cao và tâm lý phòng thủ của nhà đầu tư toàn cầu, năm 2025 ghi nhận sự đảo chiều khi niềm tin quay lại cả với PE và VC.

Bức tranh đầu tư mạo hiểm

Ở mảng VC, số lượng thương vụ giảm còn 103 nhưng tổng vốn đầu tư lại tăng 28% lên 509 triệu USD. Báo cáo cho rằng xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong khẩu vị đầu tư. “Các quỹ đang tập trung vốn vào ít thương vụ hơn nhưng quy mô lớn hơn, thay vì phân bổ dàn trải trên nhiều khoản đầu tư,” báo cáo nhận định.

AI nổi lên là lĩnh vực thu hút dòng vốn mạo hiểm mạnh nhất. “Chúng tôi quan sát thấy các công ty tập trung vào AI đang thu hút dòng vốn đầu tư rất rõ nét. Chỉ trong giai đoạn 2023-2025, lượng vốn đổ vào các doanh nghiệp có yếu tố AI đã tăng gấp 13 lần, đạt khoảng 130 triệu USD trên tổng giá trị đầu tư 509 triệu USD. Đây là một tín hiệu rất tích cực,” bà Lê Hoàng Uyên Vy, chủ tịch VPCA và giám đốc điều hành quỹ đầu tư mạo hiểm Do Ventures nói với Bloomberg Businessweek Vietnam trong cuộc phỏng vấn bên lề sự kiện VIPC 2026.

Ngoài AI, báo cáo cũng nhìn thấy các lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, bán lẻ và công nghệ khí hậu cũng ghi nhận dòng vốn tăng đáng kể.

Sự trở lại của đầu tư tư nhân

Trong khi đó, PE trở thành động lực chính kéo thị trường phục hồi. Báo cáo ghi nhận số lượng nhà đầu tư PE tăng hơn gấp đôi lên 48 quỹ, mức cao nhất gần một thập niên, với sự trở lại đáng chú ý của các nhà đầu tư Mỹ và châu Âu.

Phân khúc mid-market cũng đạt kỷ lục với 12 thương vụ trong năm 2025, trong khi nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu thu hút khoảng 1,2 tỉ USD, mức cao nhất trong một thập niên. Nhóm đầu tư tài chính (growth equity - tức đầu tư để thu về lợi nhuận khi thoái vốn) đồng thời phục hồi lên mức mạnh nhất kể từ năm 2021.

Sự hồi phục của vốn tư nhân diễn ra song song với những thay đổi lớn trên thị trường vốn niêm yết Việt Nam. Báo cáo cho rằng các cải cách về hạ tầng giao dịch, quy định công bố thông tin và tiến trình nâng hạng thị trường đang tạo nền tảng thuận lợi hơn cho hoạt động gọi vốn và thoái vốn của các quỹ đầu tư.

Đặc biệt, triển vọng IPO được xem là yếu tố then chốt thúc đẩy dòng vốn tư nhân quay lại. Báo cáo dự báo giá trị IPO tại Việt Nam có thể đạt 3-5 tỉ USD trong giai đoạn 2026-2027, đánh dấu chu kỳ IPO sôi động nhất trong một thập niên và tạo thêm kênh thoái vốn cho các quỹ PE và VC.