Nhật Bản đang đối mặt với thách thức trong việc duy trì sức hấp dẫn đối với lao động nước ngoài khi mức lương tăng chậm và đồng yen suy yếu khiến lợi thế thu nhập của nước này giảm đáng kể so với các quốc gia khác trong khu vực.

Theo khảo sát do Mynavi Global thực hiện với 1.732 lao động nước ngoài đang sinh sống tại Nhật Bản trong tháng 1 và tháng 2, chỉ còn 61,6% những người muốn làm việc tại Nhật Bản dự định ở lại trên 5 năm, giảm 14,7 điểm phần trăm so với năm trước.

Xét theo quốc tịch, lao động Việt Nam ghi nhận mức giảm mạnh nhất, với tỷ lệ có kế hoạch ở lại dài hạn giảm 18,4 điểm phần trăm. Lao động Indonesia đứng thứ hai với mức giảm 10,9 điểm phần trăm.

Theo Mynavi Global, một trong những nguyên nhân chính là thu nhập tại các nước xuất khẩu lao động đã tăng nhanh trong những năm gần đây. Tại Việt Nam, thu nhập bình quân hàng tháng năm 2025 đạt khoảng 8,4 triệu đồng, cao gấp khoảng 1,4 lần so với năm 2019.

Công ty cho rằng sau khi trừ thuế và các khoản chi phí sinh hoạt, khoảng cách thu nhập giữa Nhật Bản và Việt Nam đã thu hẹp đáng kể, trong khi đồng yen mất giá tiếp tục làm giảm sức hấp dẫn về tài chính của thị trường lao động Nhật Bản.

Khảo sát cũng ghi nhận một số lao động Việt Nam quyết định trở về nước sau nhiều năm làm việc tại Nhật Bản. Ngoài mong muốn ở gần gia đình, họ cho rằng mức lương tại Nhật không còn đủ hấp dẫn để bù đắp chi phí sinh hoạt và biến động tỷ giá.

Mynavi Global cũng cho biết việc tăng lệ phí gia hạn tư cách lưu trú cùng những thay đổi trong chương trình thực tập sinh kỹ năng có thể khiến một bộ phận lao động lựa chọn trở về nước sớm hơn dự kiến.

Dù vậy, nhu cầu tiếp tục làm việc tại Nhật Bản vẫn ở mức cao. Có 95,8% người tham gia khảo sát cho biết muốn tiếp tục làm việc tại nước này sau khi thị thực hiện tại hết hạn, tăng 3,5 điểm phần trăm so với năm trước.

Tuy nhiên, phần lớn người được hỏi cũng bày tỏ mong muốn tìm kiếm cơ hội tại các quốc gia khác. Có tới 83,7% cho biết sẵn sàng làm việc ở nước thứ ba ngoài Nhật Bản hoặc quê hương.

Hàn Quốc là điểm đến được lựa chọn nhiều nhất với 16,5% số người tham gia khảo sát, nhờ sức hấp dẫn về văn hóa và triển vọng thu nhập cao hơn Nhật Bản. Australia đứng thứ hai với 13,6%, chủ yếu nhờ môi trường sử dụng tiếng Anh và mức lương cao hơn.

Đáng chú ý, trong nhóm lao động có tư cách lưu trú theo diện Kỹ năng đặc định, gần một phần ba lựa chọn Hàn Quốc là điểm đến tiếp theo. Theo Mynavi Global, chương trình Cấp phép Việc làm của Hàn Quốc được đánh giá có chế độ đãi ngộ và thu nhập cạnh tranh hơn.

Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh Nhật Bản ngày càng phụ thuộc vào lao động nước ngoài để bù đắp tình trạng già hóa dân số và thiếu hụt nhân lực.

Theo Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản, số lao động nước ngoài tại nước này đã đạt kỷ lục 2,57 triệu người trong năm 2025. Lao động Việt Nam là nhóm lớn nhất với hơn 605.900 người, chiếm 23,6% tổng số lao động nước ngoài, tiếp theo là lao động Trung Quốc với 16,8%.

Trong khi đó, Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) ước tính nếu nền kinh tế tăng trưởng bình quân 1,24% mỗi năm, nước này sẽ cần khoảng 4,19 triệu lao động nước ngoài vào năm 2030 và gần 6,9 triệu người vào năm 2040 để bù đắp sự suy giảm của lực lượng lao động trong độ tuổi sản xuất.

Theo Mynavi Global, nếu tiền lương tại các nước khác tiếp tục tăng, đồng yen duy trì ở mức yếu và các nền kinh tế cạnh tranh đẩy mạnh chính sách thu hút nhân tài quốc tế, Nhật Bản có nguy cơ mất dần vị thế là một trong những điểm đến hàng đầu của lao động nước ngoài trong những năm tới.