Nội các Thái Lan hôm nay vừa thông qua kế hoạch tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện chạy bằng pin (BEV) nhập khẩu nguyên chiếc, từ mức 10% hiện nay lên 35%. Mức thuế mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1.1.2027, theo Bộ trưởng Công nghiệp Varawut Silpa-archa.

Chính phủ cho biết việc điều chỉnh nhằm khuyến khích đầu tư và sản xuất tại Thái Lan, thay vì để thị trường phụ thuộc ngày càng nhiều vào xe nhập khẩu. Ông Varawut nói chính phủ muốn ưu tiên các chuỗi cung ứng và nhà đầu tư đã đóng góp cho ngành công nghiệp ô tô, nền kinh tế và việc làm trong nước suốt nhiều thập niên, đặc biệt là các doanh nghiệp Nhật Bản.

Thuế đối với xe điện mở rộng phạm vi hoạt động nhập khẩu cũng sẽ tăng từ 15% lên 35%, theo Bộ trưởng Tài chính Ekniti Nitithanprapas. Chính phủ kỳ vọng những thay đổi này sẽ củng cố vai trò của Thái Lan như một trung tâm sản xuất và xuất khẩu ô tô trong khu vực, đồng thời duy trì hoạt động của các doanh nghiệp tạo việc làm cho lao động trong nước.

Tổng cục trưởng Cục Thuế tiêu thụ đặc biệt Pornchai Thiraveja cho biết việc tái cơ cấu thuế nhằm thúc đẩy đầu tư vào ngành công nghiệp ô tô trong nước. Mục tiêu dài hạn là đưa Thái Lan trở thành trung tâm sản xuất xe điện của khu vực, với chuỗi cung ứng được xây dựng và phát triển ngay trong nước.

Thái Lan là một trong những thị trường ô tô lớn tại Đông Nam Á. Những năm gần đây, xe điện ngày càng chiếm tỷ trọng lớn hơn trong doanh số, trong đó các thương hiệu Trung Quốc đóng vai trò dẫn đầu. Giá nhiên liệu tăng cũng góp phần thúc đẩy người tiêu dùng cân nhắc chuyển từ xe sử dụng động cơ đốt trong sang xe điện.

Theo Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan, từ tháng 1 đến tháng 9.2026, doanh số xe điện chở khách đạt 161.532 chiếc, chiếm 31% tổng doanh số ô tô. Trong cùng giai đoạn, sản lượng xe điện trong nước đạt 70.472 chiếc. Chênh lệch giữa doanh số và sản lượng cho thấy thị trường vẫn dựa đáng kể vào nguồn xe nhập khẩu.

Quy mô nhập khẩu cũng thể hiện rõ qua số liệu thương mại. Trong chín tháng đầu năm 2026, giá trị nhập khẩu xe điện của Thái Lan đạt khoảng 2,36 tỉ USD. Theo Bộ Thương mại Thái Lan, 96% lượng xe nhập khẩu thuộc nhóm chỉ sử dụng động cơ điện có xuất xứ từ Trung Quốc.

Một số nhà sản xuất Trung Quốc, trong đó có BYD và Great Wall Motor, đã đầu tư xây dựng nhà máy tại Thái Lan. Tuy nhiên, các hãng này vẫn nhập khẩu một số mẫu xe, thay vì sản xuất toàn bộ dòng sản phẩm trong nước. Vì vậy, việc hiện diện nhà máy chưa đồng nghĩa mọi xe bán ra đều đóng góp như nhau vào sản lượng, việc làm và mạng lưới nhà cung ứng nội địa.

Các thương hiệu Trung Quốc hiện được hưởng mức thuế nhập khẩu 0% đối với ô tô nguyên chiếc theo Hiệp định Thương mại ASEAN – Trung Quốc, có hiệu lực từ năm 2010. Ưu đãi này giúp xe nhập khẩu có lợi thế về giá. Chính phủ Thái Lan lo ngại nếu lượng xe nhập khẩu tiếp tục tăng mà sản xuất trong nước không theo kịp, thị trường sẽ mở rộng nhưng chuỗi cung ứng và việc làm nội địa không được hưởng lợi tương xứng.

Giới làm chính sách công nghiệp Thái Lan cho rằng chính sách thuế cần khuyến khích những khoản đầu tư thực chất, gắn với việc hình thành chuỗi cung ứng trong nước. Các quan chức ngành công nghiệp và chuyên gia phân tích cũng nhận định mức thuế mới có thể làm chậm đà tăng của xe nhập khẩu, đồng thời tạo động lực để doanh nghiệp tăng tỷ lệ sản xuất tại Thái Lan.

Thay đổi này được chú ý đặc biệt bởi các nhà lắp ráp Nhật Bản, vốn tập trung nhiều vào xe hybrid và xe sử dụng động cơ đốt trong. Những doanh nghiệp này nhiều lần cho rằng hệ thống thuế hiện tại khiến xe lắp ráp trong nước khó cạnh tranh với xe điện nhập khẩu giá rẻ. Hiện xe hybrid sản xuất tại Thái Lan chịu thuế tiêu thụ đặc biệt từ 6% đến 15%, còn xe sử dụng động cơ đốt trong chịu mức từ 25% đến 35%.

Tuy nhiên, khả năng chính sách mới thúc đẩy sản lượng vẫn phụ thuộc vào sức mua. Rujipan Assarat, chuyên gia phân tích tại Trung tâm Nghiên cứu Kasikorn, cảnh báo nhu cầu tiêu dùng có thể chưa đủ mạnh để kéo sản xuất tăng nhanh. Theo ông, nền kinh tế Thái Lan đang tương đối yếu và triển vọng còn ảm đạm, khiến người tiêu dùng thận trọng hơn với những khoản mua sắm lớn như ô tô.

Do đó, mức thuế cao hơn có thể thay đổi cán cân giá giữa xe nhập khẩu và xe sản xuất trong nước, nhưng chưa chắc tự nó tạo ra nhu cầu mới. Hiệu quả của chính sách sẽ còn phụ thuộc vào việc các nhà sản xuất có tăng đầu tư, mở rộng năng lực sản xuất và phát triển mạng lưới nhà cung ứng tại Thái Lan hay không.