Người dân địa phương cho rằng một số hòn đảo nổi tiếng nhất của đất nước đang bị các doanh nghiệp có liên hệ với người nước ngoài, hoạt động sở hữu đất đai và những cộng đồng mới làm thay đổi diện mạo.

Khi du khách bước xuống cầu cảng trên đảo Koh Phangan của Thái Lan, họ được chào đón bằng những lời mời chào được thiết kế cho người nước ngoài, với các biển quảng cáo giới thiệu những lô đất ven biển sang trọng hoặc biệt thự trên vách đá như các khoản đầu tư có lợi suất cao. Thông điệp này lặp lại dọc những con đường rợp bóng cọ uốn lượn lên các ngọn đồi.

Hòn đảo nhiệt đới nhỏ bé này có chưa đến 10.000 dân, nhưng là một trong những điểm đến du lịch nổi tiếng nhất Đông Nam Á, đón hơn 1 triệu du khách quốc tế mỗi năm. Tuy nhiên, người dân địa phương cho rằng làn sóng doanh nghiệp và hoạt động sở hữu đất do người nước ngoài điều hành đang khiến hòn đảo thay đổi đến mức khó nhận ra, đồng thời làm gia tăng sự bất mãn với một bộ phận người nước ngoài, tâm lý đã lan rộng trên cả nước.

"Tất cả các dự án mà chúng ta thấy trên sườn đồi đều thuộc về người nước ngoài. Có quá nhiều biệt thự mới đang được xây dựng", Preecha Thongyad, một nhà đầu tư bất động sản sinh ra tại Koh Phangan, nói khi chỉ vào những cụm biệt thự đẹp như trong tạp chí. "Trước đây không như vậy. Ngày trước, khi nhìn lên những ngọn đồi, chúng vẫn còn xanh."

Trong nhiều thập kỷ, Thái Lan đã quảng bá mình như một thiên đường nơi người nước ngoài có thể đến mà hầu như không bị chất vấn. Chính sách thị thực hào phóng, thái độ cởi mở và ngành du lịch có chi phí phải chăng, được xây dựng quanh những bãi biển rợp bóng dừa cùng đời sống về đêm phóng khoáng, đã biến "xứ sở nụ cười" thành một trong những điểm đến được ghé thăm nhiều nhất thế giới.

Giờ đây, đất nước này đang phải đối mặt với những hệ quả từ thành công đó.

Từ những bãi biển xanh tươi ở các hòn đảo phía nam đến thủ đô sôi động, các cuộc biểu tình đã nổ ra trong những tháng gần đây dưới khẩu hiệu "Giành lại Thái Lan". Những cuộc biểu tình này phản ánh sự lo lắng của người dân địa phương về việc người nước ngoài lợi dụng các quy định để lưu trú dài hạn và kiếm lợi từ chính các hoạt động kinh tế của họ, đặc biệt tại những hòn đảo du lịch có nguồn lực hữu hạn.

Sự bất mãn này đan xen với nỗi bực tức ngày càng lớn đối với những du khách bị cho là thiếu tôn trọng, trong bối cảnh nhiều vụ việc lan truyền trên mạng xã hội. Các đoạn video ghi lại cảnh du khách Italy la hét vào một phụ nữ Thái Lan trên tàu điện trên cao ở thủ đô, cùng một video khác cho thấy một phụ nữ Israel nói với nhân viên tại một quán cà phê rằng "tiền của tôi đã xây dựng đất nước các bạn", đều đã gây phẫn nộ.

Tại Koh Phangan, nơi trú ẩn của những du khách phóng khoáng bị thu hút bởi các bữa tiệc Full Moon, những khóa yoga và bầu không khí không bị ràng buộc, người Israel hiện chiếm tỷ trọng du khách lớn nhất. Số lượng gia tăng của họ đi kèm sự giám sát gắt gao trong bối cảnh sự giận dữ trên toàn cầu liên quan đến cuộc chiến ở Gaza ngày càng tăng.

Thủ tướng Anutin Charnvirakul, người có đảng bảo thủ giành chiến thắng vào tháng 2 với cương lĩnh ưu tiên Thái Lan, tận dụng tâm lý dân tộc chủ nghĩa sau khi xung đột giữa nước này với Campuchia tái diễn, đã bày tỏ quan ngại nghiêm trọng về ảnh hưởng từ nước ngoài. Ông mô tả đây là mối đe dọa đối với cả an ninh quốc gia lẫn an ninh kinh tế.

Chính phủ của ông đã giám sát một chiến dịch quy mô lớn nhằm kiểm tra hàng nghìn doanh nghiệp có cơ cấu sở hữu Thái Lan và nước ngoài đáng ngờ, trong một cuộc truy quét được gọi là "mô hình Phangan". Chiến dịch này đã mở rộng tới 7 tỉnh, dẫn đến hơn 110 vụ bắt giữ và hàng chục lệnh khám xét.

Chiến dịch cũng lan sang chính sách nhập cư của đất nước, khi chính phủ rút ngắn thời gian nhập cảnh miễn thị thực đối với hầu hết các quốc tịch từ 60 ngày xuống còn 30 ngày, có hiệu lực từ tháng trước. Động thái này nhằm khiến người nước ngoài khó lạm dụng thị thực du lịch để lưu trú dài hạn hoặc thành lập doanh nghiệp hơn.

"Rốt cuộc, người nước ngoài mới là những người kiểm soát các công ty. Chúng ta cần giải quyết vấn đề này", Anutin nói hồi tháng 5, sau khi tham gia một cuộc đột kích của cảnh sát vào các biệt thự có cơ cấu sở hữu bất hợp pháp liên quan đến người Israel tại Koh Phangan.

Nền kinh tế Thái Lan phụ thuộc lớn vào du lịch. Ngành này tạo việc làm cho khoảng 4 triệu người và đóng góp tới 1/5 tổng sản phẩm quốc nội. Một số điểm đến nổi tiếng nhất tập trung tại cụm đảo xanh tươi ở phía nam, bao gồm Phuket, Koh Phangan, Koh Samui và tỉnh ven biển Krabi.

Thái Lan bảo vệ một số doanh nghiệp trong nước trước sự cạnh tranh của nước ngoài. Vì vậy, người nước ngoài bị hạn chế sở hữu phần lớn cổ phần trong các doanh nghiệp liên quan đến du lịch, bao gồm khách sạn và nhà hàng, trừ khi được cấp phép rõ ràng hoặc thuộc diện được miễn trừ. Người nước ngoài cũng phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt về sở hữu bất động sản và đất đai.

Một cách lách luật phổ biến của người nước ngoài là hợp tác với người địa phương, những người đứng tên cổ đông chi phối trên giấy tờ nhưng không thực sự đầu tư. Đây là hành vi bất hợp pháp. Các công ty cũng được thành lập theo cách tương tự để mua đất, vốn thường được dành cho người địa phương sở hữu.

Theo dữ liệu chính phủ được chia sẻ với Bloomberg News, trên toàn quốc, số công ty mới có tỷ lệ sở hữu nước ngoài lên tới 49,99% gần như tăng gấp đôi trong năm 2022 so với năm trước đó. Mức tăng tiếp tục đạt 48% trong năm 2023 và 11% trong năm 2024, trước khi giảm 18% vào năm ngoái.

"Không phải trường hợp nào cũng liên quan đến cơ cấu cổ đông đứng tên hộ", Poonpong Naiyanapakorn, Tổng cục trưởng Cục Phát triển Kinh doanh, nói. "Nhưng đây là nhóm có rủi ro cao."

ữ liệu của Bộ Thương mại cho thấy gần 70% trong khoảng 16.800 công ty đăng ký tại Koh Phangan và Koh Samui lân cận có đồng sở hữu nước ngoài, lần lượt do người Israel và công dân Pháp dẫn đầu. Tỷ lệ này cao hơn nhiều so với khoảng 12% của các công ty đăng ký trên toàn quốc.

Giới chức cho biết họ đã xác định hơn 240 doanh nghiệp trên cả hai hòn đảo đã lợi dụng cơ cấu cổ đông đứng tên hộ, liên quan đến công dân Nga, Đức, Israel, Thụy Sĩ và Pháp cùng nhiều quốc gia khác. Hàng nghìn doanh nghiệp khác đang bị điều tra.

Các nhà đầu tư nước ngoài đặc biệt bị thu hút bởi những hòn đảo phía nam vì nơi đây ít chịu ảnh hưởng từ tình trạng bất ổn chính trị diễn ra định kỳ tại Bangkok, cách xa các cuộc xung đột ở những nơi khác trên thế giới, đồng thời sở hữu vẻ đẹp nổi tiếng toàn cầu và một nền kinh tế du lịch đã phát triển.

"Vì nhu cầu sinh sống trên đảo của người dân trên toàn cầu cao đến vậy, một phản ứng ngược đã xuất hiện nhằm vào những người muốn đầu tư", Naruemon Maisopa, Chủ tịch Hiệp hội Khách sạn và Du lịch Koh Phangan, nói. "Tuy nhiên, những nhà đầu tư này có nhiều dạng khác nhau. Một số chỉ đầu tư vì mục đích kinh doanh mà không đóng góp cho hoặc mang lại lợi ích cho cộng đồng địa phương, khiến người dân lo sợ rằng cuối cùng họ có thể bị đẩy ra ngoài hoặc mất chỗ đứng ngay trên quê hương mình."

Tại đảo nghỉ dưỡng Phuket, hàng nghìn người Nga đã đến sau khi Moscow phát động cuộc xâm lược toàn diện vào Ukraine hồi tháng 2.2022, tạo ra một số cộng đồng tập trung quanh những khu dân cư ven biển giàu có hơn. Ở khu vực Karon, các nhà hàng Nga phục vụ món súp borscht và pelmeni bên cạnh những sàn giao dịch tiền mã hóa và văn phòng du lịch.

Theo công ty môi giới bất động sản Knight Frank Thailand, số lượng giao dịch bán biệt thự đã tăng vọt kể từ năm 2022, thời điểm lượng khách du lịch trên đảo bắt đầu phục hồi sau đại dịch. Công ty cho biết thị trường Phuket vẫn phụ thuộc lớn vào người mua và nhà đầu tư quốc tế, trong đó có cả khách hàng từ Trung Đông và Ấn Độ. Theo chính phủ Thái Lan, người nước ngoài sở hữu cổ phần tại khoảng 35% trong số gần 32.000 công ty đăng ký tại đây, với công dân Nga, Trung Quốc và Anh dẫn đầu.

Chính phủ của Anutin cũng lo ngại các thỏa thuận cổ đông đứng tên hộ có thể tiếp tay cho tội phạm xuyên quốc gia, đặc biệt sau sự phát triển của các trung tâm lừa đảo tại các nước láng giềng. Những trung tâm này sử dụng Bangkok làm điểm trung chuyển để đưa người lao động đi nơi khác và rửa tiền thông qua các giao dịch mua bất động sản.

Trong một vụ án năm 2024, cảnh sát Thái Lan đã triệt phá một mạng lưới lừa đảo do người Trung Quốc cầm đầu tại Chonburi, tỉnh có thành phố nghỉ dưỡng Pattaya nổi tiếng với các câu lạc bộ đêm và ngành mại dâm. Nhóm này chuyển một phần tiền đánh cắp thành tiền mã hóa và dùng một phần khác để mua bất động sản tại Thái Lan thông qua các công ty được thành lập với người Thái đứng tên hộ. Giới chức đã tịch thu tài sản trị giá hơn 152 triệu baht, tương đương 4,5 triệu USD, đồng thời truy tố các đối tượng với những cáo buộc bao gồm rửa tiền và hoạt động kinh doanh bất hợp pháp của người nước ngoài.

Bộ Thương mại cũng không làm ngơ trước những người Thái hành nghề kế toán đóng vai trò đại diện hoặc giúp các thỏa thuận như vậy có thể thực hiện. Giới chức đang kiểm tra khoảng 140 kế toán tại 29 công ty, những người xuất hiện với tư cách cổ đông trong hơn 2.000 công ty có yếu tố nước ngoài, với tổng vốn đầu tư 2,5 tỉ baht. Một kế toán được ghi nhận là cổ đông tại 212 công ty.

Các bãi biển Thái Lan cũng trở thành nơi trú ẩn của những người Israel trẻ tuổi, nhiều người tìm kiếm sự thư giãn sau thời gian thực hiện nghĩa vụ quân sự và gần 3 năm chiến tranh, tương tự người Nga trước đó. Dữ liệu của Bộ Du lịch cho thấy số lượng du khách Israel tăng 46% trong năm 2025 lên hơn 400.000 người, ngay cả khi tổng lượng khách nước ngoài giảm 7%.

Tại Koh Phangan, ảnh hưởng của người Israel hiện diện rõ rệt. Các nhà hàng kosher chỉ cung cấp thực đơn bằng tiếng Hebrew, trong khi những bia tưởng niệm các nạn nhân thiệt mạng trong cuộc tấn công của Hamas ngày 7.10.2023 và cuộc chiến sau đó của Israel tại Gaza xuất hiện trên tường nhà hàng, cột đèn đường và cột điện.

Vào một buổi chiều nắng đẹp gần đây, bãi biển Srithanu gần như chật kín du khách Israel đang bơi trong làn nước màu ngọc lam và chơi bóng chuyền. Mật độ du khách này khiến ngay cả một số người đến từ Israel cũng bất ngờ.

"Các bãi biển thật tuyệt vời. Cảnh quan đẹp đến khó tin. Đồ ăn rất ngon. Nhưng về mặt tinh thần, tôi cảm thấy như mình đang ở Israel", Sapir, một du khách 30 tuổi đề nghị không công bố họ vì cho rằng vấn đề này nhạy cảm, nói. "Người Israel sẽ đến đây vài tháng sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự. Rất nhiều người Israel từng đến đây rồi quay lại đều nói với tôi rằng: 'Bạn phải đến đó.'"

Số lượng người Israel tăng mạnh đã khiến một bộ phận người dân địa phương lo ngại. Họ cho rằng người Israel đang góp phần thúc đẩy sự thay đổi trên đảo, gây tổn hại đến sinh kế của người dân.

"Họ đến để xây biệt thự và phục vụ người của họ", Pattharachai Ruangsiri, một chủ nhà hàng tại Koh Phangan, nói. "Tôi chắc chắn rằng tiền thuê phòng hoàn toàn không đi qua đây và cũng không lưu thông trong nền kinh tế Thái Lan."

Việc mở các Chabad House, những trung tâm cộng đồng Do Thái Chính thống trực thuộc phong trào Chabad-Lubavitch có trụ sở tại New York, đã trở thành một điểm nóng đặc biệt. Người dân địa phương cho rằng đây là nỗ lực của người Israel nhằm thiết lập các cộng đồng lâu dài. Một nhà trẻ không có giấy phép phục vụ trẻ em Israel đã bị đóng cửa vào đầu năm nay và một số người đã bị bắt.

Chính phủ đã mở cuộc điều tra mạng lưới Chabad House đang mở rộng, hiện có 7 cơ sở trên khắp Thái Lan, cùng các địa điểm khác, trong đó có một nghĩa trang Do Thái.

Tuy người Israel có thể là mục tiêu của sự bất mãn hiện tại, Jirayudh Sinthuphan, Phó giám đốc Viện Nghiên cứu châu Á thuộc Đại học Chulalongkorn ở Bangkok, cho rằng đây là vấn đề tích tụ qua thời gian. "Vấn đề không chỉ liên quan đến người Israel", ông nói. "Chúng ta đã chứng kiến những mô hình tương tự với người đến từ Trung Quốc, Nga và Ấn Độ. Vấn đề đã tích tụ theo thời gian và giờ đây mới bùng lên."

Jirayudh cũng cho rằng tình trạng này xuất hiện vào thời điểm một châu Á ngày càng tự tin bắt đầu đặt câu hỏi về điều ông gọi là một dạng "chủ nghĩa thực dân mới". "Điều đó liên quan đến những người trẻ rời quê hương để tận dụng nguồn lực và chi phí sinh hoạt thấp hơn tại những nơi như Thái Lan, Việt Nam hoặc Bali, thường mà không thể hiện nhiều sự nhạy cảm về văn hóa", ông nói.

Hàng trăm người Thái đã tập trung biểu tình bên ngoài Đại sứ quán Israel vào đầu tháng 9. Cuộc biểu tình kết hợp những bất bình nói chung về việc người nước ngoài lấn át lĩnh vực du lịch và thái độ thô lỗ với người địa phương.

Những phàn nàn nhằm vào người Israel đã châm ngòi cho một cuộc gặp ngoại giao giữa Đại sứ quán Israel và Bộ Ngoại giao Thái Lan. Đại sứ Israel Alona Fisher-Kamm thừa nhận sự phẫn nộ trong công chúng Thái Lan, nhưng nói trong các cuộc phỏng vấn với truyền thông rằng người Israel đang nhận được sự chú ý không tương xứng. Bà cũng cho biết không xem phản ứng dữ dội từ phía Thái Lan là có bản chất bài Do Thái.

Là một xã hội, Thái Lan ít tập trung hơn nhiều vào vấn đề Palestine so với nhiều quốc gia khác. Quan hệ ngoại giao với Israel đã tồn tại lâu dài, được củng cố một phần nhờ lực lượng lao động di cư đông đảo. Khoảng 60.000 người Thái làm việc tại Israel, phần lớn trong lĩnh vực nông nghiệp. Khi Hamas tấn công Israel 3 năm trước, châm ngòi cho cuộc chiến ở Gaza, 41 người Thái đã thiệt mạng trong thời gian ngay sau đó và 31 người bị bắt làm con tin.

Tuy nhiên, đặc phái viên của Mỹ về vấn đề bài Do Thái cho biết trong một tuyên bố rằng ông "vô cùng quan ngại trước những phát ngôn bài Do Thái đang gia tăng tại Thái Lan".

Một phóng viên Bloomberg tìm cách xin ý kiến đã bị từ chối cho vào các Chabad House tại Koh Phangan và Phuket hồi tháng 7. Rabbi Yosef Chaim Kantor, Giám đốc Chabad tại Thái Lan, từ chối các đề nghị phỏng vấn. Đại sứ quán Israel cho biết đại sứ không thể trả lời.

Chaim Noy, giáo sư tại Trường Truyền thông thuộc Đại học Bar-Ilan ở Ramat Gan, Israel, cho biết đối với người Israel đi du lịch nước ngoài, một Chabad House có thể đóng vai trò như "quê nhà nơi đất khách", đặc biệt khi cuộc chiến ở Gaza khiến họ cảm thấy ngày càng bị cô lập và tìm đến nhau.

"Người Israel đang cảm thấy mình ít được chào đón hơn đáng kể ở mọi nơi. Càng cảm thấy xa lạ, họ càng muốn có cảm giác như đang ở nhà tại một nơi nào đó", Noy nói. "Nếu có bất kỳ rắc rối nào, người Israel trước tiên sẽ tìm đến một Chabad House thay vì một quan chức Thái Lan hay Đại sứ quán Israel."

Thứ trưởng Nội vụ Polapee Suwunchwee cho biết chính phủ khuyến khích người nước ngoài đầu tư vào đất nước, nhưng chỉ khi họ "hoạt động hoàn toàn tuân thủ pháp luật".

Trong vài tháng qua, ông đã dẫn đầu một số cuộc đột kích vào các khách sạn tại những điểm du lịch nổi tiếng ở các đảo phía nam. Bloomberg News đã đi cùng ông trong 3 cuộc kiểm tra tại Phuket hồi tháng 7, khi giới chức yêu cầu các quản lý khách sạn giao nộp giấy phép, còn những vị khách mang túi đi biển đứng sang một bên. Các khách sạn này có liên hệ với công dân Nga và Trung Quốc, đồng thời bị nghi hoạt động bất hợp pháp.

"Đây là đất đai của chúng ta, chúng ta không nên để các thực thể nước ngoài đơn giản bước vào và điều hành mọi thứ. Thái Lan phải vẫn là Thái Lan", Polapee nói trong một cuộc phỏng vấn. Sau đó tại Krabi, ông gặp các quan chức đang điều tra cáo buộc một công dân Anh kiểm soát khoảng 2 tỉ baht đất đai thông qua nhiều công ty và cơ cấu cổ đông đứng tên hộ.