Các chiến lược gia cho biết hiện tượng El Niño tái diễn có nguy cơ làm đợt bán tháo trái phiếu Đông Nam Á thêm trầm trọng, đẩy lợi suất tăng cao đúng lúc lãi suất trái phiếu kho bạc Mỹ và giá dầu đi lên đang siết chặt thị trường nợ trong khu vực.

Lợi suất trái phiếu chuẩn trên khắp Đông Nam Á dễ tiếp tục tăng khi hạn hán do hiện tượng thời tiết El Niño gây ra làm lạm phát lương thực tăng. Theo một phân tích của Bloomberg, rủi ro tập trung ở những nền kinh tế như Philippines và Thái Lan, nơi có tỷ trọng lương thực trong chỉ số giá tiêu dùng cao nhất tại các thị trường mới nổi châu Á. Khi El Niño đạt đỉnh gần nhất trong giai đoạn 2023 đến 2024, lợi suất tại các nước này cũng tăng cùng với chi phí lương thực.

Alexandra Symeonidi, chuyên gia phân tích cấp cao về tín dụng doanh nghiệp và tính bền vững tại William Blair Investment Management, cho rằng có cơ sở để nhận định thị trường đang đánh giá thấp rủi ro từ El Niño. Bà nói điều này cho thấy phần bù rủi ro có thể phải cao hơn mức đang được phản ánh và "có thể gây rủi ro cho trái phiếu tại Đông Nam Á".

Cảnh báo trên được đưa ra trong bối cảnh Trung tâm Dự báo Khí hậu Mỹ dự báo khả năng 75% El Niño hiện nay có thể trở thành một hiện tượng mang tính lịch sử, vượt qua các kỷ lục được ghi nhận từ năm 1950. Trái phiếu Đông Nam Á vốn đã chịu sức ép từ hai lực tác động toàn cầu, gồm lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng, khiến dòng tiền chảy về Mỹ, và giá dầu đi lên, làm chi phí trong nước tăng. El Niño trở thành đòn giáng thứ ba, đe dọa buộc lãi suất phải tăng cao hơn nữa.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Philippines kỳ hạn 10 năm đã tăng 71 điểm cơ bản trong quý trước lên 7,62%, gần mức cao nhất kể từ năm 2018. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu chính phủ Thái Lan kỳ hạn 10 năm đang nhích lên gần mức cao nhất kể từ đầu năm 2025.

Diễn biến trong đợt El Niño đạt đỉnh gần nhất cho thấy lợi suất còn dư địa tăng. Từ tháng 8.2023 đến tháng 6.2024, chỉ số giá gạo châu Á dao động trong khoảng từ phân vị thứ 88 đến phân vị thứ 100 của mức giá hàng tháng trong 5 năm.

Giai đoạn này trùng với thời kỳ lợi suất kỳ hạn ngắn tăng cao tại những thị trường nhạy cảm nhất với giá lương thực trong khu vực. Lợi suất trái phiếu Thái Lan kỳ hạn 2 năm dao động trong khoảng từ phân vị thứ 85 đến phân vị thứ 100, còn lợi suất trái phiếu Philippines kỳ hạn 2 năm nằm trong khoảng từ phân vị thứ 75 đến phân vị thứ 97.

Michael Langham, chuyên gia kinh tế về các thị trường mới nổi tại Aberdeen Investments, cho biết: "Rủi ro El Niño ngày càng xuất hiện nhiều hơn trong các cuộc thảo luận về kinh tế vĩ mô toàn cầu của chúng tôi kể từ giữa năm." Ông nói các thị trường có thể đang đánh giá thấp khả năng Indonesia và Philippines tiếp tục tăng lãi suất khi áp lực lạm phát quay trở lại, từ đó gây rủi ro cho trái phiếu nội tệ.

Các nhà hoạch định chính sách đã bắt đầu lưu ý đến vấn đề này. Bangko Sentral ng Pilipinas phát tín hiệu vào cuối tháng 8 rằng ngân hàng sẵn sàng tăng lãi suất trước những rủi ro đối với giá cả, trong đó có rủi ro từ El Niño. Một quan chức Thái Lan nhận định vào đầu tháng 9 rằng El Niño sẽ là một trong những yếu tố chính thúc đẩy lạm phát vào cuối năm nay.

Tongai Kunorubwe, Giám đốc nghiên cứu đầu tư có trách nhiệm tại T. Rowe Price, cho biết đối với trái phiếu chính phủ nội tệ ở Đông Nam Á, "câu hỏi đặt ra là liệu lạm phát lương thực hay lạm phát giá điện có trở nên dai dẳng đến mức làm thay đổi lộ trình lãi suất hay không".

Ông nói: "Kỳ vọng về lãi suất có thể đang ở mức quá thấp nếu cú sốc giá lương thực hoặc giá điện kéo dài hơn, hoặc lan rộng hơn so với dự đoán của các nhà đầu tư."

Với sự hỗ trợ của Andrea Tan, Kok Leong Chan, Netty Idayu Ismail và Anuradha Raghu