Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) đạt 72,7 điểm trong Quý I năm nay, giảm 7,3 điểm so với mức đỉnh 80 của quý trước, theo khảo sát BCI do EuroCham thực hiện vừa công bố chiều nay 15.4.

Tuy nhiên, mức này vẫn cao hơn đáng kể so với trung bình bốn năm gần đây. “Đây không phải là sự sụt giảm niềm tin, mà là một sự tái hiệu chỉnh tất yếu,” chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert nhận định. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng, đặc biệt tại Trung Đông, giá năng lượng biến động và chuỗi cung ứng toàn cầu bị xáo trộn, doanh nghiệp đang thận trọng hơn trong ngắn hạn. Tuy vậy, Việt Nam vẫn được xem là “điểm neo an toàn” nhờ nền tảng kinh tế ổn định và khả năng chống chịu tốt, khảo sát cho biết. 

Phân hóa theo ngành: Không phải ai cũng chậm lại

Điểm đáng chú ý là sự suy giảm niềm tin tùy thuộc vào ngành và mô hình kinh doanh. 

Các lĩnh vực dịch vụ tiếp tục duy trì sự lạc quan, ngành Du lịch & Khách sạn đạt mức 81,7 điểm, vượt xa mặt bằng chung. Ngược lại, nhóm doanh nghiệp Nông nghiệp & Thực phẩm ghi nhận mức giảm mạnh 19,4 điểm, phản ánh áp lực từ chi phí đầu vào tăng và các điểm nghẽn trong logistics.

Sự phân hóa này cho thấy niềm tin hiện nay phụ thuộc lớn vào khả năng thích ứng của từng ngành trước biến động toàn cầu, thay vì phản ánh một xu hướng suy giảm đồng loạt.

Rủi ro đang dịch chuyển: Từ thương mại sang chi phí

Nếu trước đây, đứt gãy thương mại là mối quan tâm chính, thì hiện tại rủi ro từ bên ngoài đã chuyển dịch sang các yếu tố kinh tế hệ quả từ bất ổn địa chính trị.

Biến động giá năng lượng và nhiên liệu hiện là mối lo lớn nhất, ảnh hưởng tới 75% doanh nghiệp. Tiếp theo là chi phí vận hành gia tăng (61%) và nguy cơ suy giảm nhu cầu toàn cầu (55%). 90% doanh nghiệp cho rằng áp lực chi phí và biến động địa chính trị là rủi ro trọng yếu trong năm 2026.

Điều này phản ánh một thực tế mới: doanh nghiệp không chỉ lo về “đứt gãy”, mà lo về “chi phí duy trì hoạt động” trong một thế giới nhiều biến động.

Áp lực vận hành gia tăng: Nút thắt nội tại

Bên cạnh yếu tố bên ngoài, những thách thức nội tại cũng đang làm gia tăng chi phí và kéo chậm tiến độ kinh doanh. Các phản hồi từ doanh nghiệp đang kinh doanh tại Việt Nam cho thấy chi phí tuân thủ tăng, quy trình phê duyệt kéo dài và vận hành thiếu hiệu quả đang là những điểm nghẽn chính.

Hệ quả là chi phí vận hành tăng cao, tiến độ triển khai chậm lại và niềm tin bị bào mòn phần nào. Trong bối cảnh đó, phát triển hạ tầng và cải cách thủ tục hành chính được xem là hai đòn bẩy then chốt để cải thiện môi trường kinh doanh và duy trì đà tăng trưởng, theo kết quả khảo sát. 

Cẩn trọng trong ngắn hạn

Bước sang quý II, triển vọng kinh doanh vẫn được hỗ trợ bởi nền tảng thị trường ổn định. Nhu cầu duy trì từ quý I, dòng cơ hội liên tục và môi trường chính sách tương đối ổn định là những yếu tố chính thúc đẩy tâm lý tích cực.

Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn giữ thái độ thận trọng do áp lực chi phí, biến động chính sách và khả năng dự báo thị trường còn hạn chế. Xu hướng chung là “chờ đợi và quan sát” thay vì mở rộng mạnh mẽ trong ngắn hạn.

Vững tin trong dài hạn 

Bất chấp các nỗi lo trong ngắn hạn, niềm tin dài hạn vào Việt Nam vẫn được duy trì mạnh mẽ. Hơn 90% doanh nghiệp sẵn sàng giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư.

Đáng chú ý, 56% doanh nghiệp xem Việt Nam là thị trường chiến lược cốt lõi hoặc động lực tăng trưởng, và con số này tăng lên 94% khi tính cả những doanh nghiệp coi Việt Nam là một phần quan trọng trong hoạt động khu vực.

Điều này khẳng định một điểm cốt lõi: Dù bối cảnh toàn cầu biến động, Việt Nam vẫn giữ vững vị thế là một trụ cột trong chiến lược dài hạn của doanh nghiệp quốc tế.