Một sản phẩm của BEACON MEDIA
Chuyên mục
Media
Báo cáo đặc biệt
Một sản phẩm của BEACON MEDIA
Khám phá nhiều hơn với tài khoản
Đăng nhập để lưu trữ và dễ dàng truy cập những bài viết bạn yêu thích trên Bloomberg Businessweek Việt Nam.
BBWV - Một cuốn sách có tên "Đảo châu báu" tái hiện nguồn gốc của St.Barts từ khi Rockefeller tới đây, phản ánh cả những mặt tích cực lẫn những hệ lụy tồi tệ nhất.
Minh họa: Debora Szpilman
Tác giả: James Tarmy
18 tháng 07, 2026 lúc 8:00 AM
Tóm tắt bài viết bởi
Vào giữa thế kỷ trước, David Rockefeller, một người đàn ông trung niên may mắn sở hữu cả công việc ngân hàng lẫn một quỹ tín thác gia đình, căng buồm du ngoạn khắp vùng Caribbean trên chiếc du thuyền dài gần 30 mét của gia tộc để tìm kiếm địa điểm hoàn hảo xây dựng một ngôi nhà bên bờ biển. Đến năm 1957, ông tìm thấy nơi đó trên bờ biển St. Barthélemy, nơi thường được biết đến với cái tên St. Barts hoặc đôi khi là St. Barth.
Trong cuốn sách Treasured Island: The Story of St. Barth and Its Barbarians, Billionaires, and Beauties (tạm dịch: Đảo châu báu: Câu chuyện về St. Barth và những kẻ man rợ, tỉ phú cùng các giai nhân) do nhà xuất bản Harper phát hành, tác giả Michael Gross viết rằng khi đó, hòn đảo này chỉ là một vùng nước hẻo lánh nằm ở phía nam St. Martin, gần như chưa được khai phá, không có ngành công nghiệp, không có cơ sở hạ tầng và dân số thì thưa thớt. Không hề nản lòng, Rockefeller đã mua hơn 56 héc ta và xây dựng một biệt thự năm phòng ngủ, khơi mào cho một thời kỳ bùng nổ kéo dài hơn 60 năm qua và vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Ngày nay, vào mùa cao điểm mùa đông, những siêu du thuyền neo đậu san sát làm tắc nghẽn cảng biển, các người mẫu trong những bộ váy bó sát không tiếc tay rót những chai Dom Pérignon cỡ lớn với mức giá đắt đỏ đến phi lý tại các câu lạc bộ bãi biển sôi động, và giới ngôi sao liên tục xuất hiện dọc bãi biển Flamands, nơi được mệnh danh là "bãi biển tỉ phú." Nhiếp ảnh gia Jean-Philippe Piter chia sẻ với Gross: “Giới thượng lưu đã thay đổi hoàn toàn. Đẳng cấp không còn nữa. Phải, họ siêu giàu, nhưng họ không có gu thẩm mỹ”. Piter nói tiếp: “St. Barth giờ đây làm tôi liên tưởng đến một bãi đậu xe Walmart ở Arizona.”
Những gì hiện lên trong cuốn Treasured Island không phải là kịch bản quen thuộc về việc các nhà đầu cơ dùng xe ủi đất san phẳng một vùng đất thanh bình thơ mộng; đó cũng không phải là câu chuyện về việc Rockefeller cùng những người bạn da trắng giàu có thuộc tầng lớp WASP (người Mỹ gốc Anh có thế lực) bị những nhà tài phiệt mới nổi kệch cỡm đẩy ra rìa. Thay vào đó, ngay cả khi Gross tự mình trăn trở về sự giằng xé “giữa dòng tiền mới và cũ, giữa sự hào nhoáng và nguồn gốc trâm anh thế phiệt, giữa những người mong muốn thấy tên mình trên mặt báo và những người sẽ kinh hãi trước ý nghĩ đó,” cuốn sách của ông đã chỉ ra chi tiết cách thế hệ du khách giàu có đầu tiên khởi xướng, rồi sau đó kiếm lợi kếch xù từ chính quá trình suy thoái biến hòn đảo thành một nơi phô trương thô kệch.
Khi Rockefeller xuất hiện, vùng lãnh thổ thuộc Pháp này hoàn toàn vắng bóng du lịch. (Gross viết rằng vào năm 1946, St. Barts có 285 nông dân. Đến năm 1979, còn lại hai người). Rockefeller đã mua bất động sản ở rìa phía tây bắc của hòn đảo và chi 360.000 USD để xây nhà (tương đương khoảng 4,4 triệu USD theo thời giá ngày nay). Ông tiếp tục thu mua thêm đất đai và bắt đầu tìm cách thương mại hóa chúng. Văn phòng quản lý tài sản gia đình của ông đã tiếp cận các người mua tiềm năng và thuê nhiều đơn vị tư vấn để lập kế hoạch chi tiết cho một “khu nghỉ dưỡng mật độ thấp từ 80 đến 120 căn hộ có sân tennis, được bao quanh bởi khoảng 20 khu đất nền biệt thự.” Dự án phát triển này chưa bao giờ trở thành hiện thực, dù vào năm 1969, Rockefeller đã bán một phần đất mặt tiền biển của mình cho Frank Goelet, người thừa kế một gia tộc ngân hàng và bất động sản lớn, với giá hời 385.000 USD.
Gần như cùng thời điểm đó, một môi giới bất động sản người Pháp đã đăng quảng cáo trên tờ Wall Street Journal với tiêu đề “Đầu tư vào Thiên đường Nhiệt đới,” hứa hẹn với người mua rằng họ có thể “nhanh chóng nhân đôi số tiền của mình và mua trực tiếp từ chủ sở hữu.”
Trong nhiều trường hợp, họ đã làm được như vậy. Hòn đảo nhanh chóng trở thành nơi tọa lạc ngôi nhà thứ hai của nhiều người Mỹ, bao gồm một nữ thừa kế của tập đoàn đóng chai Coca-Cola, một nhân viên đời đầu của IBM, một người thừa kế hãng đường sắt, cùng một loạt các chủ ngân hàng, bác sĩ và luật sư danh giá. Không phải ai trong số họ cũng tham gia vào cuộc chơi lướt sóng bất động sản kiếm lời nhanh, con trai của một trong những du khách tiên phong, người có gia đình vẫn giữ lại và hiện đang cho thuê bất động sản, chia sẻ với Gross: “Hoạt động giải trí buổi tối khi đó chỉ giới hạn ở việc đến thăm bạn bè, đọc sách, vẽ tranh và ngắm sao,” nhưng phần lớn trong số họ đều có mục đích kinh doanh.
Gross kể hết câu chuyện này đến câu chuyện khác về những người bạn giàu có, những người thường có thiên hướng nghệ thuật hoặc đam mê cá nhân hơn là một công việc thực tế, đã nhúng tay vào việc phát triển hòn đảo. “Tôi đã xin được giấy phép và bán những lô đất tệ nhất, không có tầm nhìn, không có gió và rút được vốn ra,” George Bunn Jr., người có cha điều hành công ty Bunn-O-Matic nổi tiếng với các sản phẩm máy pha cà phê, nhớ lại. Bunn con đã mua 15 mẫu Anh ở phía trên bãi biển Flamands. “Tôi đã kiếm được khoản lợi nhuận vượt xa số vốn đầu tư ban đầu.”
Gia đình Reincke, những người thừa kế một tập đoàn vận tải biển ở Hamburg, đã san phẳng một phần sườn đồi để xây dựng một tổ hợp khách sạn - nhà hàng mang tên Les Castelets, cùng với 15 ngôi nhà trên khắp hòn đảo. Jean-Louis Callies, người thừa kế công ty lốp xe Michelin, đã mua đất vào năm 1969 và bắt đầu triển khai một dự án phân lô bao gồm một khách sạn, trung tâm thương mại, nhà hàng cùng các lô đất ở (dự án này chỉ được hoàn thành một phần). Hai anh em giàu có Allan và Paul Reyhan đã xây một ngôi nhà lớn cho chính mình, sau đó mua thêm đất để bán các ngôi nhà lắp ghép vào giữa những năm 1970 với giá từ 65.000 đến 94.000 USD mỗi căn.
Vào thời điểm đó, quá trình thương mại hóa tại St. Barts đã vào khuôn khổ. Các khách sạn lớn bao gồm Village St-Jean và Taïwana, thường do chính thế hệ du khách quốc tế đầu tiên đó phát triển, nhanh chóng mọc lên, kéo theo sự xuất hiện của những ngôi sao hạng A. Nghệ sĩ múa Mikhail Baryshnikov mua một bất động sản tại đây; người đồng nghiệp đào tẩu khỏi đoàn ballet Nga của ông là Rudolf Nureyev cũng làm điều tương tự. Nam ca sĩ Billy Joel đã gặp người mẫu Christie Brinkley tại một khách sạn trên đảo vào năm 1983; David Letterman mua một cơ ngơi tại đây vào năm 1995. Đến đầu thập niên 1990, hòn đảo đã có một cửa hàng Gucci và lượng khách du lịch ghé thăm lên tới 15.000 lượt mỗi tháng.

Chính xác thì làn sóng người giàu và người nổi tiếng mới này đã làm gì trên đảo? Độc giả của cuốn Treasured Island sẽ không bao giờ tìm thấy câu trả lời. Với tiêu đề phụ đầy tính giật gân và chủ đề rõ ràng của cuốn sách, người đọc hoàn toàn có quyền kỳ vọng rằng tác giả sẽ đi sâu vào ít nhất một vài khía cạnh ăn chơi giải trí thú vị. Nhưng phần lớn là ông không làm vậy. Thay vào đó, cuốn sách bị sa đà vào các cuộc tranh đấu chính trị nội bộ của hòn đảo và dành quá nhiều dung lượng cho những vấn đề chi tiết tẻ nhạt như chuyện quản lý khách sạn. Có đến hai chương sách chỉ để nói về cuộc chiến giành quyền kiểm soát một công ty cho thuê biệt thự, trong khi hầu như không đề cập đến việc những biệt thự đó trông như thế nào hay ai đã từng lưu trú ở đó.
Đời sống tiệc tùng nổi tiếng của St.Barts về cơ bản bị bỏ qua và khi mọi người lên tiếng phát biểu chính thức, họ có xu hướng là những chủ doanh nghiệp đưa ra các câu trả lời sáo rỗng như văn mẫu của các hoa hậu: “Không nơi nào khác trên thế giới bạn có thể trải nghiệm một thương hiệu St. Barth như ngày hôm nay,” David Matthews, chủ sở hữu khách sạn Eden Rock, cao giọng. “Tôi và gia đình chọn St. Barth và sự kỳ diệu của nó trên hết mọi thứ.”
Ngược lại, Rockefeller dường như đã để sự kỳ diệu mang bản sắc riêng của hòn đảo tự lên tiếng. Vào năm 1987, sau nhiều năm kêu gọi chào thầu, ông đã bán ngôi nhà của mình với giá 4,75 triệu USD. Tài liệu cuối cùng gắn liền tên tuổi của ông với St. Barts là một bức thư gửi cho một quan chức trên đảo, phàn nàn rằng những người mua lại đất của ông đang gặp khó khăn về pháp lý trong việc biến khu đất cũ này thành một khu nghỉ dưỡng gồm 47 căn biệt thự. Rockefeller viết: “Điều này thực sự có vẻ là một điều đáng tiếc.”
Theo Bloomberg
Theo phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn
https://phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn/stbarts-da-bi-huy-hoai-boi-chinh-nhung-ke-mo-mieng-che-bai-no-59276.html
Tặng bài viết
Đối với thành viên đã trả phí, bạn có 5 bài viết mỗi tháng để gửi tặng. Người nhận quà tặng có thể đọc bài viết đầy đủ miễn phí và không cần đăng ký gói sản phẩm.
Bạn còn 5 bài viết có thể tặng
Liên kết quà tặng có giá trị trong vòng 7 ngày.
BÀI LIÊN QUAN
Mới nhất
Videos mới nhất