Theo kênh YouTube AsiaBound chia sẻ, sau thời gian sinh sống tại Việt Nam, Thái Lan và Malaysia, một người Mỹ đã lập bảng so sánh chi phí ở ba quốc gia, từ tiền thuê nhà, ăn uống, đi lại đến chăm sóc cá nhân, bảo hiểm và giải trí. Kết quả cho thấy Việt Nam có mức chi tiêu thấp nhất, trong khi Malaysia đắt đỏ hơn đáng kể, đặc biệt ở các dịch vụ cá nhân.

Người chia sẻ rời Mỹ vào tháng 9.2022, bán gần như toàn bộ tài sản và thu gọn hành lý còn một vali lớn, một vali cỡ trung cùng ba lô. Sau đó, ông lần lượt sống tại Việt Nam, Thái Lan và Malaysia. Việc trải nghiệm cuộc sống ở cả ba nơi giúp ông có cơ sở đối chiếu những khoản chi thường ngày, dù đây là ngân sách cá nhân và mức sống của mỗi người có thể khác nhau.

Trong các khoản chi cơ bản, tiền thuê chỗ ở là một trong những điểm tạo ra khác biệt rõ nhất. Theo bảng so sánh của AsiaBound, Việt Nam có chi phí thấp nhất, Thái Lan đứng thứ hai, còn Malaysia đắt nhất. Người chia sẻ không đưa ra mức giá thuê cụ thể trong phần trình bày, nhưng đánh giá khoảng cách giữa các nước đủ lớn để tác động đáng kể đến tổng ngân sách hàng tháng.

Chi phí ăn uống cũng nghiêng về phía Việt Nam. Người đàn ông cho biết ông từng giảm khoảng 25 pound, tương đương hơn 11 kg, trong một năm sống tại Việt Nam. Ông nhận xét đồ ăn địa phương vừa ngon vừa lành mạnh. Tại Thái Lan, ông cũng đánh giá cao chất lượng ẩm thực, nhưng cho biết đã tăng lại khoảng 5 đến 10 pound trong thời gian sống ở đây. Chi phí ăn uống tại Malaysia, theo ông, tương đương Thái Lan.

Một bữa ăn đầy đủ tại Việt Nam có thể chỉ tốn khoảng 1 đến 2 USD. Ông đặc biệt yêu thích cơm tấm, với thịt heo ướp, trứng và chả trứng. Đây là một trong những món ăn ông thường lựa chọn khi sống tại Việt Nam. Tại Thái Lan, nhiều món ăn bình dân có giá khoảng 2 đến 3 USD, còn Malaysia có mức giá gần tương đương.

Người chia sẻ cho biết ông chủ yếu ăn món địa phương khi sống ở nước ngoài. Trong thời gian ở Việt Nam, ông chỉ ăn hamburger một lần. Ông cũng từng tự nấu ăn, nhất là khi mới đến TP.HCM. Thực phẩm tại các chợ địa phương có giá khá rẻ. Ông lấy ví dụ khoảng 2,3 kg thịt gà có giá khoảng 4 USD, trong khi rau củ và các loại thịt khác cũng có mức giá phải chăng.

Khi chuyển đến Đà Nẵng, ông thích sống gần chợ truyền thống để tiện mua thực phẩm. Tuy nhiên, sau tháng đầu tiên, ông gần như ngừng nấu ăn vì khu phố có nhiều hàng quán phục vụ món địa phương ngon và rẻ. Tại Malaysia, ông hầu như không tự nấu, ngoại trừ bữa sáng. Theo trải nghiệm của ông, chi phí mua thực phẩm để nấu ăn không chênh lệch quá lớn giữa ba quốc gia.

Đi lại là khoản chi phụ thuộc nhiều vào lựa chọn cá nhân. Người đàn ông từng sử dụng xe buýt tại cả ba nước, thuê ô tô với giá 250 USD mỗi tháng ở Thái Lan và hiện trả khoảng 500 USD mỗi tháng tại Malaysia. Ông cho rằng người thuê xe có thể tìm được mức giá tốt hơn nếu dành thời gian khảo sát thị trường. Mua ô tô cũng là một phương án, nhưng đi kèm chi phí bảo hiểm, đăng ký và các thủ tục liên quan.

Tại Việt Nam, ông chủ yếu sử dụng Grab. Với khoảng 1 đến 2 USD, ông có thể di chuyển trong nội thành TP.HCM hoặc Đà Nẵng. Đây là mức chi phí ông đánh giá rất thuận lợi so với việc thuê xe riêng tại các quốc gia còn lại.

Dịch vụ chăm sóc cá nhân là lĩnh vực có khoảng cách giá đáng kể. Ở Việt Nam, một lần cắt tóc thường tốn khoảng 4 USD, trong khi tại Malaysia mức giá có thể lên tới 30 USD. Chi phí làm móng tại Việt Nam và Thái Lan vào khoảng 3 đến 4 USD. Tại Malaysia, một lần làm cả móng tay và móng chân có thể tốn khoảng 30 USD.

Người đàn ông này còn nhận thấy, các tiệm cắt tóc và làm móng xuất hiện khá phổ biến tại Việt Nam, đôi khi chỉ cách nhau vài dãy phố. Thái Lan cũng có nhiều cơ sở phục vụ những dịch vụ này, dù ít phổ biến hơn. Ở Malaysia, số lượng cửa hàng ít hơn và giá cao hơn nhiều. Ông cho rằng sự khác biệt phản ánh mức giá dịch vụ và điều kiện kinh tế tại mỗi thị trường.

Massage là khoản chi ông dành ngân sách tương đối lớn. Người đàn ông cho biết đây là một trong những thú vui khi sống tại châu Á. Ông đánh giá cao massage truyền thống của Malaysia, nhưng giá khoảng 35 USD cho một buổi 90 phút. Trong khi đó, tại Việt Nam, giá massage thường dao động 4 đến 7 USD tùy địa điểm. Thái Lan cũng có mức giá tương tự, khoảng 4 đến 7 USD mỗi lần.

Tổng cộng, ông chi khoảng 200 USD mỗi tháng cho massage, tương đương một lần sử dụng dịch vụ sau khoảng ba ngày. Khi trở lại TP.HCM, ông dự định tiếp tục duy trì thói quen này. Đây là một khoản chi cá nhân khá lớn, nhưng ông xem đó là phần đáng giá trong ngân sách dành cho cuộc sống tại châu Á.

Mặt khác, quần áo và phụ kiện gần như không tạo áp lực lên ngân sách của ông. Người đàn ông cho biết vẫn sử dụng phần lớn quần áo mang theo từ Mỹ ba năm trước và chỉ mua thêm một bộ đồ bơi. Ông ước tính chi khoảng 10 USD mỗi tháng cho quần áo và thêm khoảng 10 USD cho những vật dụng cá nhân nhỏ. Khoản này không có khác biệt đáng kể giữa ba nước.

Chi phí giải trí cũng phụ thuộc vào thói quen. Trong tháng đầu tiên ở TP.HCM, ông thường xuyên đến phố Bùi Viện và một quán bar mang tên TNR Saigon, có thời điểm ghé hai đến ba lần mỗi tuần. Hiện tại, ông ít ra ngoài vào các ngày trong tuần và thường dành một buổi tối cuối tuần để gặp gỡ bạn bè. Theo ước tính của ông, một người có thể chi vài trăm USD mỗi tháng cho giải trí, nhưng cũng có thể giới hạn ở mức 60 đến 70 USD.

Ông từng đến một câu lạc bộ nhỏ tại Việt Nam có các tiết mục ca hát, múa và biểu diễn, với chi phí khoảng 20 USD mỗi lần. Nhìn chung, ông nhận thấy mức giá giải trí tại ba nước khá tương đồng, dù Malaysia có thể nhỉnh hơn. Ông cũng muốn dành thời gian tham dự các sự kiện thể thao tại khu vực, nhưng chưa thực hiện được trong ba năm qua.

Một khoản chi quan trọng khác đối với người nghỉ hưu ở nước ngoài là bảo hiểm y tế. Ban đầu, khi sống tại Việt Nam, ông sử dụng bảo hiểm SafetyWing trong một năm. Sau đó, ông chuyển sang Sigma International Health vì nhận thấy chương trình cũ có những giới hạn về phạm vi bảo hiểm, trong đó có bệnh tồn tại từ trước và ung thư.

Hiện ông trả khoảng 340 USD mỗi tháng cho chương trình bảo hiểm mới, cao gấp ba lần trước đây. Ông cho rằng mức phí này xứng đáng vì bảo hiểm có thể hỗ trợ khi ông đi đến những quốc gia khác trong các chuyến đi ngắn ngày, bao gồm cả dịch vụ cấp cứu. Với người lớn tuổi sinh sống xa quê hương, đây là khoản cần được tính đến khi lập ngân sách, bên cạnh tiền nhà và sinh hoạt hàng ngày.

Ngoài chi phí, người chia sẻ cũng đề cập đến những vấn đề thực tế khi chuyển đến một quốc gia khác, như thuế, thị thực, ngôn ngữ và khả năng hòa nhập. Ông đặc biệt lưu ý tình hình chính sách thuế tại Thái Lan đang có nhiều thay đổi. Theo ông, những người dự định chuyển đến đây nên tìm chuyên gia tư vấn thuế để hiểu rõ nghĩa vụ của mình, nhất là các quy định liên quan đến khoản tiền chuyển từ nước ngoài vào.

Thủ tục thị thực cũng khác nhau giữa các nước và thay đổi theo thời gian. Khi còn sống tại Thái Lan, ông từng có thị thực hưu trí một năm, bằng lái xe và tài khoản ngân hàng. Tại Chiang Mai, ông nhớ lại việc gia hạn thị thực khá thuận tiện, có thể hoàn tất tại một điểm kiểm tra dành cho ô tô chỉ trong vài phút nếu không có hàng chờ.

Ở Việt Nam, ông từng có thể xin thị thực mới ngay trong nước, nhưng theo trải nghiệm gần đây của ông, người nước ngoài phải ra khỏi Việt Nam để làm thủ tục. Thời gian xử lý thường khoảng ba ngày làm việc, song ngày nghỉ lễ có thể kéo dài thời gian chờ. Ông thường dành một tuần cho mỗi chuyến đi làm thị thực, khởi hành vào Chủ nhật, nộp hồ sơ vào thứ Hai và trở về vào cuối tuần.

Malaysia, theo ông, tương đối thuận tiện với thời hạn lưu trú 90 ngày dành cho khách nhập cảnh. Ông cho biết chỉ cần hoàn thành các biểu mẫu trực tuyến theo yêu cầu trước khi đến sân bay, sau đó xuất trình hộ chiếu tại quầy nhập cảnh.

Về ngôn ngữ, ông học một ít tiếng Việt và tiếng Trung, đồng thời cho rằng thái độ lịch sự và tôn trọng văn hóa địa phương quan trọng hơn việc phải nói thành thạo ngôn ngữ bản địa. Tại Việt Nam, ông dành thời gian học cách phát âm và nhận biết các dấu thanh. Nhờ đó, ông có thể đọc được nhiều biển hiệu và từ ngữ thông dụng. Ở Malaysia, nơi tiếng Trung được sử dụng khá phổ biến trong một bộ phận dân cư, ông cũng học thêm một số từ cơ bản.

Ông cho rằng người nước ngoài nên chủ động tìm hiểu cách xưng hô, tên món ăn và những phép lịch sự thông thường. Tại Thái Lan, ông học cách hô chúc mừng khi nâng ly cùng mọi người. Những tương tác nhỏ giúp ông kết nối với người dân địa phương và cảm thấy dễ hòa nhập hơn.

Một lợi thế khác khi sống tại các thành phố lớn ở châu Á là khả năng di chuyển giữa các quốc gia trong khu vực. Theo người chia sẻ, vé máy bay khứ hồi đến một nước lân cận có thể chỉ tốn khoảng 100 đến 300 USD. Việc có nhiều đường bay quốc tế giúp ông thuận tiện kết hợp du lịch với các chuyến đi cần thiết để xử lý thủ tục thị thực.

Sau khi tổng hợp các khoản chi, ông kết luận Việt Nam là quốc gia có chi phí sinh hoạt thấp nhất trong ba nơi từng sống. Malaysia đắt đỏ hơn đáng kể, đặc biệt ở tiền thuê chỗ ở và dịch vụ cá nhân, còn Thái Lan nằm giữa hai nước. Tuy nhiên, bảng so sánh này phản ánh trải nghiệm của một cá nhân, với thói quen ăn uống, đi lại và giải trí riêng. Người dự định chuyển đến sống ở nước ngoài cần tính thêm tuổi tác, tình trạng sức khỏe, nhu cầu nhà ở, bảo hiểm và quy định thuế tại thời điểm lựa chọn.

Với người đàn ông này, quyết định rời Mỹ không đơn thuần là tìm một nơi có chi phí thấp hơn. Ông muốn có thêm tự do, trải nghiệm những nền văn hóa khác nhau và duy trì một cuộc sống phù hợp với các ưu tiên cá nhân. Sau ba năm, Việt Nam vẫn là nơi có lợi thế rõ rệt nhất về chi phí trong những quốc gia ông đã trải nghiệm.