Thủ tướng Singapore Lawrence Wong cam kết điều tra các công ty chịu trách nhiệm về những đám cháy khiến quốc đảo này chìm trong khói mù suốt nhiều tuần, đồng thời cảnh báo những bên bị xác định có lỗi có thể phải đối mặt với hành động pháp lý.

"Chúng tôi đang xem xét những công ty nào có thể chịu trách nhiệm về các vụ cháy", ông Wong viết trong một bài đăng trên Facebook vào cuối ngày thứ Năm. "Khi cần thiết, chúng tôi sẽ hành động theo Luật Ô nhiễm Khói mù Xuyên biên giới của Singapore, đồng thời xem xét phối hợp hành động với các quốc gia khác."

Singapore và nước láng giềng Malaysia đã bị bao phủ suốt nhiều tuần bởi lớp khói mù độc hại từ mùa cháy rừng nghiêm trọng ở Indonesia. Tình hình càng trầm trọng hơn do hình thái thời tiết El Niño mạnh, kéo theo thời tiết khô hạn tại khu vực. Các chính phủ đang chịu áp lực ngày càng lớn trong việc ứng phó với đợt khói mù tồi tệ nhất kể từ năm 2015.

Theo dữ liệu của IQAir, Singapore là thành phố ô nhiễm nhất thế giới tính đến sáng thứ Sáu, trong khi Kuala Lumpur và Jakarta nằm trong nhóm 5 thành phố đứng đầu.

Singapore ban hành luật về khói mù xuyên biên giới vào năm 2014, cho phép phạt các công ty tới 100.000 đô la Singapore (78.000 USD) cho mỗi ngày gây ô nhiễm. Quốc đảo này từng cố gắng thực thi luật vào năm 2015, nhưng Bộ Môi trường khi đó thừa nhận gặp khó khăn trong việc thu thập thông tin từ phía Indonesia về các công ty bị nghi ngờ đốt trái phép. Một thập kỷ sau, 4 công ty vẫn đang bị điều tra.

Luật này nhắm tới những bên chịu trách nhiệm gây ra hoặc cho phép xảy ra các vụ cháy, trong trường hợp khói mù phát sinh khiến Chỉ số Tiêu chuẩn Ô nhiễm (PSI) duy trì ở mức không lành mạnh trong ít nhất 24 giờ.

Tính đến 13:00 giờ địa phương ngày thứ Sáu, PSI trong 24 giờ dao động từ 155 đến 226 trên khắp đảo quốc, trong đó khu vực trung tâm ghi nhận mức cao nhất. Chất lượng không khí được xem là "rất không lành mạnh" khi chỉ số từ 201 trở lên. Mức trên 300 được xem là "nguy hiểm" và có thể dẫn tới việc đóng cửa trường học.

Khói mù cũng có thể đe dọa các buổi hòa nhạc được mong đợi của nhóm nhạc K-pop BigBang tại Sân vận động Quốc gia Singapore vào cuối tuần này nếu chất lượng không khí xấu đi. Truyền thông địa phương đưa tin vé cho buổi diễn đầu tiên của nhóm đã được bán hết trong vòng 2 giờ, khiến ban tổ chức phải bổ sung thêm một ngày diễn. Kallang, khu phức hợp thể thao và giải trí bao gồm sân vận động, cho biết toàn bộ hoạt động trong nhà sẽ bị đình chỉ nếu PSI trong 24 giờ vượt 300, trong khi các sự kiện ngoài trời đã bị tạm dừng.

Bộ trưởng Ngoại giao Malaysia Mohamad Hasan nói với truyền thông địa phương hôm thứ Năm rằng nước này chưa có kế hoạch tiến hành hành động pháp lý hoặc gửi công hàm ngoại giao liên quan đến khói mù, đồng thời cho biết đó sẽ là "biện pháp cuối cùng". Ông nói Malaysia sẽ tiếp tục sử dụng các kênh ngoại giao và cơ chế của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á để giải quyết vấn đề với Indonesia.

Cảnh sát Indonesia cho biết trong tuần này rằng họ đang điều tra 9 công ty dầu cọ liên quan đến các vụ cháy rừng và đất, nhưng chưa nêu tên những công ty bị nghi ngờ.

Tổ chức môi trường Greenpeace đã xác định hơn 20 công ty trong các lĩnh vực dầu cọ, bột giấy và đường, trong đó có một số doanh nghiệp có liên hệ với Malaysia và Singapore. Các khu đất nhượng quyền của những công ty này có các nguồn phát sinh khói từ các vụ cháy ở Indonesia.

Greenpeace nêu tên các công ty, trong đó có First Resources Ltd. niêm yết tại Singapore và Kuala Lumpur Kepong Bhd. niêm yết tại Malaysia. Cả hai công ty đều cho biết họ cấm đốt ngoài trời, nhưng trong hồ sơ gửi Sở Giao dịch Singapore hôm thứ Năm, First Resources nói rằng đã có những trường hợp đám cháy lan vào các đồn điền dầu cọ của công ty tại Tây Kalimantan.

" Dựa trên hoạt động giám sát của chúng tôi, chúng tôi đã xác định được các điểm nóng ở khu vực lân cận những khu đất nhượng quyền của công ty tại Tây Kalimantan. Sau khi xác minh, nhiều điểm trong số đó được xác định nằm ngoài ranh giới hoạt động của chúng tôi", First Resources cho biết. Công ty nói rủi ro cháy gia tăng trong năm nay chịu ảnh hưởng từ điều kiện khô hạn kéo dài liên quan đến El Niño.

Với sự hỗ trợ của Nurin Sofia và Rong Wei Neo