Nhân dịp Ngày Quốc tế Phụ nữ 8.3 đang đến gần, hãy cùng chúng tôi nhìn vào một dữ liệu khá tươi sáng từ các doanh nghiệp: Những bóng hồng đang ngày càng nở rộ trong các vị trí quản lý cấp cao tại Việt Nam.

Theo báo cáo Women in Business 2025 của Grant Thornton, tỉ lệ nữ giữ vai trò lãnh đạo tại các doanh nghiệp Việt Nam đã tăng từ 33,4% năm 2024 lên 37,4% năm 2025, cao hơn mức trung bình toàn cầu 34%. Tỉ lệ của chúng ta cũng cao hơn Nam Mỹ (37,2%) và châu Phi (36,6%), đồng thời vượt khá xa châu Âu (34,9%), Bắc Mỹ (34%) và khu vực châu Á - Thái Bình Dương (32,9%).

Nhưng khi nhìn kỹ hơn vào cấu trúc lãnh đạo doanh nghiệp, đồ thị lại hé lộ một nghịch lý: Phụ nữ đang hiện diện mạnh ở các vị trí lãnh đạo chuyên trách. 68,2% doanh nghiệp có nữ CFO (giám đốc tài chính), 48,9% có nữ CMO (giám đốc marketing) và 46,6% có nữ lãnh đạo nhân sự. Đặc biệt, tỉ lệ doanh nghiệp có nữ COO (giám đốc vận hành) tăng mạnh từ 10,8% lên 27,3% chỉ trong một năm.

Tuy nhiên, ở vị trí quyền lực nhất là CEO, xu hướng lại đi theo chiều ngược lại. Tỉ lệ doanh nghiệp có nữ CEO tại Việt Nam giảm từ 22,5% xuống còn 12,5%. Điều này trái ngược với xu hướng toàn cầu, nơi tỉ lệ doanh nghiệp có nữ CEO tăng thêm 2,6 điểm phần trăm lên 21,7%. Sự khác biệt này cho thấy phụ nữ tại Việt Nam đang tiến nhanh vào các vị trí quản lý cấp cao, nhưng vẫn gặp nhiều rào cản khi tiến tới những vai trò chiến lược nhất của doanh nghiệp.

Ở cấp độ hội đồng quản trị, khoảng cách cũng tương tự. Theo dữ liệu của Bloomberg, phụ nữ hiện chỉ chiếm khoảng 21,7% thành viên hội đồng quản trị tại các công ty niêm yết ở Việt Nam.

Dù vậy, đa dạng giới không chỉ là câu chuyện công bằng mà còn gắn với hiệu quả kinh doanh. Bloomberg Intelligence ghi nhận hơn 50% các quỹ đầu tư tập trung vào yếu tố đa dạng hóa đã vượt trội trong các giai đoạn thị trường suy giảm. Trong khảo sát của Grant Thornton, các doanh nghiệp cũng cho biết chiến lược bình đẳng giới mang lại nhiều tác động tích cực: Từ tăng đổi mới, cải thiện chất lượng ra quyết định đến thu hút nhà đầu tư và cải thiện hiệu quả tài chính. 

Bối cảnh mới

Nhưng tương lai của câu chuyện này có thể còn phụ thuộc vào một yếu tố khác: Công nghệ. Một nghiên cứu của tổ chức phi lợi nhuận NINEby9 chỉ ra sự khác biệt trong tần suất sử dụng AI giữa nam và nữ có thể khiến khoảng cách giới nới rộng nếu doanh nghiệp không chủ động đảm bảo phụ nữ được tiếp cận các công việc mới và các chương trình đào tạo kỹ năng liên quan đến AI.

“Nếu chủ động hướng tới công bằng, chúng ta có thể dùng công nghệ để xây dựng một môi trường làm việc thực sự mang tính hòa nhập. Tuy nhiên, nếu không cẩn trọng trong cách triển khai, ta có thể vô tình khiến tình trạng bất bình đẳng trầm trọng hơn hiện tại,” bà Trần Thị Nguyệt Oanh, giám đốc quản lý nguồn nhân lực HSBC Việt Nam, cảnh báo. 

Như vậy có thể thấy, phụ nữ Việt Nam đang tiến nhanh vào các vị trí lãnh đạo cấp cao. Nhưng con đường tới những chiếc ghế quyền lực nhất trong doanh nghiệp, và cả những lĩnh vực công nghệ mới, vẫn còn những khoảng trống chưa được lấp đầy. Câu hỏi đúng hơn khi xem xét câu chuyện bình đẳng giới trong môi trường doanh nghiệp có lẽ không chỉ là có bao nhiêu phụ nữ trong phòng họp, mà là có bao nhiêu người đang ngồi ở chiếc ghế đưa ra quyết định cuối cùng.