Kết quả “có như không” từ cuộc gặp giữa ông Tập Cận Bình và ông Donald Trump đã phơi bày một thực tế mới. Giao dịch tên NACHO, viết tắt của cụm “không có cửa để Hormuz mở lại,” đang trở thành xu hướng trên thị trường. Nguy cơ lạm phát kéo dài gia tăng, đẩy lợi suất trái phiếu toàn cầu đi lên và đồng USD mạnh hơn.

Sự thay đổi đột ngột này có khả năng ảnh hưởng đến cơn sốt cổ phiếu AI. Trước chuyến thăm Trung Quốc của tổng thống Donald Trump, chỉ số MSCI World Semiconductor Index đã tăng 47% từ đầu năm, như thể nguy cơ thiếu hụt năng lượng do chiến sự Iran hoàn toàn không tồn tại.

Tuy nhiên, ông Trump cho biết ông không gây sức ép với chủ tịch Tập Cận Bình nhằm thúc đẩy đồng minh Tehran mở lại eo biển Hormuz. Điều này khiến giới đầu tư thất vọng, bởi họ từng kỳ vọng tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới sẽ sớm được khai thông.

Các nhà giao dịch bắt đầu liên tưởng tới năm 1999. Trong giai đoạn bong bóng dot.com, mức tăng tốt nhất theo chu kỳ 12 tháng của chỉ số Philadelphia Semiconductor Index từng đạt 264%. Hiện con số tương ứng là 135%. Khi chi phí vay vốn tăng vọt và nhà đầu tư toàn cầu đồng loạt giảm đòn bẩy, nỗi lo lớn nhất lúc này là cơn bùng nổ cổ phiếu AI có thể nhanh chóng tan biến.

Dù vậy, với những người vẫn tin vào siêu chu kỳ công nghiệp được thúc đẩy bởi AI, các nhà sản xuất chip nhớ châu Á vẫn là nơi trú ẩn an toàn. Lý do then chốt nằm ở lợi nhuận.

Các hãng sản xuất châu Á đang kiếm được khoản tiền chưa từng có trong lịch sử của họ. Samsung Electronics và SK Hynix. là hai công ty sản xuất chip bộ nhớ băng thông cao dùng cùng GPU của Nvidia. Hai doanh nghiệp này được dự báo sẽ nằm trong nhóm công ty sinh lời tốt nhất thế giới năm nay, với mức lợi nhuận ngang ngửa Alphabet. và Microsoft. Dù giá cổ phiếu đã tăng hơn gấp đôi từ đầu năm, cả hai hiện vẫn chỉ giao dịch quanh mức gấp sáu lần lợi nhuận dự phóng.

Hay như trường hợp của Kioxia, nhà sản xuất bộ nhớ flash của Nhật Bản được thành lập năm 2018 sau khi tách khỏi công ty mẹ đầy bê bối Toshiba. Cổ phiếu của Kioxia đã tăng tới 19 lần trong vòng một năm qua. Kết quả kinh doanh của hãng cũng cực kỳ ấn tượng, với lợi nhuận quý gần nhất thậm chí vượt cả Toyota Motor. Kioxia đang nhanh chóng giảm nợ và trở thành cỗ máy tạo lợi nhuận thực thụ. Ban lãnh đạo hiện cân nhắc các biện pháp hoàn tiền cho cổ đông, bao gồm chia cổ tức và mua lại cổ phiếu.

ChangXin Memory Technologies (CXMT) của Trung Quốc cũng đang cho thấy bức tranh tương tự. Trong quý I, doanh thu công ty tăng hơn 700%, còn lợi nhuận vượt 20 tỉ Nhân dân tệ, tương đương 2,9 tỉ USD. Kết quả này đánh dấu bước ngoặt lớn, đưa hãng chip từ tình trạng thua lỗ sang có lãi. CXMT hiện theo đuổi kế hoạch IPO quy mô lớn tại Thượng Hải.

Tất nhiên, ba cái tên nói trên cũng là mục tiêu săn đón của giới đầu tư theo đà tăng giá, những người nhiều khả năng đã sử dụng đòn bẩy để khuếch đại lợi nhuận. Roundhill Memory ETF, quỹ ETF theo chủ đề chip nhớ với hai công ty Hàn Quốc chiếm gần một nửa danh mục, đã hút tới 8,7 tỉ USD kể từ khi ra mắt đầu tháng 4 và trở thành ETF tăng trưởng nhanh nhất lịch sử. Trong khi đó, Kioxia là cái tên được giới đầu tư cá nhân lướt sóng và các quỹ phòng hộ đặc biệt ưa chuộng nhờ biến động giá mạnh.

Tuy nhiên, điểm khác biệt giữa các hãng chip châu Á với những ngôi sao hạ tầng AI niêm yết tại Mỹ như Intel hay Arm nằm ở yếu tố thời điểm. Các nhà sản xuất châu Á đã bắt đầu ghi nhận lợi nhuận kỷ lục, trong khi giới đầu tư vẫn còn tranh cãi liệu Intel có thể chen chân vào mảng sản xuất chip theo hợp đồng hay Arm có đủ năng lực xây dựng chuỗi cung ứng để tự sản xuất CPU hay không.

Điều đó không có nghĩa bữa tiệc này sẽ kéo dài mãi mãi. Bong bóng dot.com trước đây rõ ràng đã không thể tồn tại lâu dài. Ngành sản xuất chip nhớ vốn nổi tiếng mang tính chu kỳ cao, khi khách hàng thường tích trữ hàng tồn kho trong giai đoạn thuận lợi rồi cắt giảm mạnh đơn đặt hàng khi thị trường đi xuống. Vì thế, rủi ro lớn nhất với ngành hiện nay là nhu cầu lao dốc đột ngột.

Cũng cần nhớ rằng phần lớn đợt tăng giá gần đây, được hậu thuẫn bởi các dự báo lợi nhuận đầy lạc quan từ giới phân tích, rốt cuộc vẫn phụ thuộc vào triển vọng tích cực của các hyperscaler. Trong mùa báo cáo tài chính này, bốn hãng công nghệ lớn nhất Mỹ đã nâng tổng chi tiêu cho AI năm nay lên tới 725 tỉ USD, tăng từ mức dự báo 650 tỉ USD được đưa ra trước khi chiến sự Iran bùng phát hồi cuối tháng 2, đồng thời cao hơn 90% so với năm 2025. Mọi kỳ vọng sẽ sụp đổ nếu Big Tech bắt đầu siết lại các kế hoạch chi tiêu. Mùa báo cáo tài chính tiếp theo sẽ bắt đầu vào cuối tháng 7.

Dẫu vậy, đây là vấn đề mà mọi công ty trong chuỗi cung ứng AI đều phải đối mặt. Trong một thế giới đầy bất ổn như hiện nay, khi việc phong tỏa một tuyến vận chuyển dầu mỏ sống còn của toàn cầu còn được đặt riêng một thuật ngữ, những doanh nghiệp có thể tạo ra lợi nhuận ngay lúc này mới là kẻ chiến thắng. Siêu chu kỳ công nghiệp của châu Á vẫn chưa kết thúc.