Thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran ở vào thời điểm đặc biệt bấp bênh vào hôm thứ Hai khi tổng thống Donald Trump tuyên bố rằng thỏa thuận này đang trong tình trạng “cực kỳ mong manh” sau khi ông bác bỏ đề nghị hòa bình mới nhất từ phía Tehran.

Phát biểu với các phóng viên tại phòng Bầu dục, ông Trump gọi phản hồi của Iran đối với đề xuất của mình là “rác rưởi” và khẳng định ông “thậm chí còn chưa đọc hết nó.”

Theo một nguồn tin am hiểu vấn đề yêu cầu giấu tên khi thảo luận về các thông tin nhạy cảm, Iran đã đáp trả đề xuất hòa bình tuần trước của Mỹ bằng cách yêu cầu Washington dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân và nới lỏng các biện pháp trừng phạt, đồng thời duy trì một mức độ kiểm soát nhất định đối với hoạt động giao thông qua eo biển Hormuz.

Ông Trump không cho biết, liệu Mỹ có tiếp tục các cuộc tấn công quân sự vào Iran như những lời đe dọa trước đó nếu giới lãnh đạo cộng hòa Hồi giáo không chấp thuận các điều khoản của ông hay không. Chia sẻ với Fox News vào đầu ngày thứ Hai, ông Trump nói rằng bản thân đang xem xét khôi phục kế hoạch hộ tống các tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy huyết mạch này.

Mặc dù vậy, khi được hỏi về khả năng đạt được giải pháp ngoại giao, ông Trump cho rằng điều đó là “rất khả thi”. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng nhắc lại tuyên bố của mình, dù không đưa ra bằng chứng, rằng giới lãnh đạo Iran “có ý định tung bụi phóng xạ hạt nhân vào chúng ta.”

Cho đến nay, chưa có dấu hiệu công khai nào trong suốt cuộc chiến cho thấy Tehran sắp nhượng bộ, bao gồm cả việc kiên quyết duy trì chương trình hạt nhân của mình.

Các diễn biến này đánh dấu nỗ lực thất bại mới nhất của ông Trump trong việc dàn xếp một giải pháp cho cuộc chiến kéo dài 10 tuần qua, cuộc xung đột đã khơi mào một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu và tiếp tục gây ra những rủi ro chính trị nội bộ nghiêm trọng cho cá nhân ông Trump cùng đảng Cộng hòa. Cuộc xung đột này cũng làm rạn nứt mối quan hệ với Trung Quốc, trong bối cảnh ông Trump dự kiến sẽ có cuộc gặp với chủ tịch Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào cuối tuần này.

“Không có bất kỳ áp lực nào cả,” ông Trump khẳng định vào hôm thứ Hai. “Chúng ta sẽ giành chiến thắng hoàn toàn.”

Giá dầu đã tăng vọt, với dầu thô Brent chốt phiên ở mức quanh 104 USD/thùng sau tuyên bố của ông Trump về việc thỏa thuận ngừng bắn với Iran đang trong tình trạng nguy kịch. Chính quyền của ông cũng đang cân nhắc tung ra những quân bài cuối cùng nhằm xoa dịu gánh nặng chi phí năng lượng đang tăng cao đối với người tiêu dùng. Vào thứ Hai, ông Trump bày tỏ sự ủng hộ đối với việc tạm dừng thu thuế xăng dầu.

Tehran cũng nhấn mạnh rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải dẫn đến việc chấm dứt chiến sự ngay lập tức, bao gồm cả tại Lebanon, nơi Israel đang tiến hành một cuộc chiến song song chống lại nhóm vũ trang Hezbollah, theo một nguồn tin cho biết. Cuộc xung đột này đã khiến hàng ngàn người thiệt mạng trên khắp Trung Đông và đảo lộn thị trường dầu khí toàn cầu.

Ông Trump sẽ có cuộc họp với đội ngũ an ninh quốc gia vào thứ Hai để thảo luận về cuộc chiến, bao gồm cả khả năng nối lại các hành động quân sự, theo trang Axios dẫn lời ba quan chức Mỹ.

Eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa phần lớn, khiến Iran và các quốc gia vùng Vịnh khác không thể xuất khẩu năng lượng qua tuyến đường thủy này, nơi lưu chuyển 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới trước khi chiến tranh nổ ra.

Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim đưa tin, Iran đã triển khai các tàu ngầm mini lớp Ghadir tại vùng Vịnh để đóng vai trò là "người bảo vệ vô hình" cho eo biển Hormuz. Mẫu tàu ngầm nội địa này có khả năng bắn tên lửa hành trình chống hạm, điều này sẽ càng làm gia tăng sự lo ngại đối với các chủ tàu khi băng qua điểm nghẽn chiến lược này.

Một tàu chở khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Qatar dường như đã quay đầu rời khỏi eo biển vào hôm thứ Hai. Dù vậy, một số tàu vẫn cố gắng vượt qua, bao gồm cả một tàu khác của Qatar.

Hải quân Mỹ phải đối mặt với khoản chi phí phát sinh lên tới hàng triệu USD mỗi khi cử một tàu khu trục đi qua tuyến đường thủy này, trong một hành trình đầy căng thẳng đòi hỏi các biện pháp giám sát bổ sung cùng sự hỗ trợ từ tiêm kích và trực thăng.