Donald Trump đã gia hạn tối hậu thư yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước tiếp tục leo thang và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Trong tuyên bố mới, ông Trump ấn định mốc thời gian mới vào tối 7.4 (giờ Mỹ), thay vì hạn chót 48 giờ được đưa ra trước đó. Động thái này được cho là nhằm tạo thêm dư địa cho các nỗ lực đàm phán đang diễn ra gián tiếp giữa hai bên.

Trước đó, từ cuối tháng 3, lãnh đạo Mỹ nhiều lần đưa ra các tối hậu thư yêu cầu Tehran mở tuyến hàng hải chiến lược này. Tuy nhiên, các mốc thời gian liên tục được điều chỉnh khi Washington cho rằng vẫn tồn tại “tín hiệu tích cực” từ các cuộc tiếp xúc ngoại giao.

Dù gia hạn, ông Trump vẫn giữ lập trường cứng rắn. Ông cảnh báo nếu Iran không mở lại eo biển Hormuz, Mỹ sẽ tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu như nhà máy điện và cầu.  

Trong một số phát biểu, ông thậm chí tuyên bố sẽ “phá hủy toàn bộ” các mục tiêu này nếu Tehran không đáp ứng yêu cầu, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ leo thang quân sự quy mô lớn.

Eo biển Hormuz là tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới, nơi trung chuyển phần lớn lượng dầu xuất khẩu từ Trung Đông. Việc tuyến đường này bị gián đoạn đã gây biến động mạnh trên thị trường năng lượng và làm gia tăng lo ngại về an ninh hàng hải toàn cầu.  

Phía Iran đến nay chưa cho thấy dấu hiệu nhượng bộ. Các quan chức Tehran nhiều lần bác bỏ tối hậu thư từ Washington, cho rằng những tuyên bố này mang tính đe dọa và có thể đẩy khu vực vào xung đột nguy hiểm hơn.

Căng thẳng hiện nay là một phần của chuỗi leo thang kéo dài từ cuối tháng 2, khi Mỹ phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran và Tehran đáp trả bằng các biện pháp quân sự và kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược. Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz từng giảm mạnh do tình hình an ninh bất ổn.  

Giới quan sát nhận định việc liên tục gia hạn tối hậu thư cho thấy chiến lược của Mỹ kết hợp giữa gây sức ép quân sự và duy trì khả năng đàm phán. Tuy nhiên, cách tiếp cận này cũng tiềm ẩn rủi ro khi cả hai bên đều duy trì lập trường cứng rắn.

Trong bối cảnh các hoạt động quân sự vẫn tiếp diễn tại Trung Đông và các lực lượng liên quan ngày càng bị cuốn vào vòng xoáy xung đột, hạn chót mới mà ông Trump đưa ra được xem là thời điểm then chốt.

Nếu Iran không đáp ứng yêu cầu, nguy cơ Mỹ tiến hành các đòn tấn công trực tiếp vào hạ tầng nước này có thể trở thành hiện thực, kéo theo khả năng xung đột lan rộng trong khu vực.